atlas-roslin.pl

gotowe pakiety gatunków do zielnika

W nauczaniu botaniki, w szkołach różnego szczebla wymagane jest od ucznia przygotowanie "na zaliczenie" zielnika. Liczba gatunków w zielniku może być różna - zwykle jest to kilkadziesiąt, rzadko więcej niż sto. Czasami jest wymagany określony profil zielnika - np. musi on obejmować tylko trawy i turzyce, zawierać liście drzew, itd.

space

Poniższe gotowe pakiety - zestawienia gatunków, w znacznym stopniu rozwiązują ten problem - zawierają one wymaganą liczbę i rodzaje gatunków. Przy czym są to gatunki pospolite lub stosunkowo częste, niechronione, takie które z łatwością znajdziesz w swoim otoczeniu. Większość jest też dość charakterystyczna - więc i łatwa do oznaczenia. Jednak trzeba zachować ostrożność. Zielniki na zaliczenie są oceniane głównie za prawidłowość oznaczeń - przeczytaj uważnie komentarze i zajrzyj na stronę gatunku (i/lub rodzaju) aby uzyskać dodatkowe informacje i wskazówki przydatne dla poprawnego oznaczenia. Często są tam też konkretne wskazania na gatunki podobne.

gdy zbierasz wiosną

zobacz także (ale uważaj aby nie zebrać gatunków chronionych) — kwiaty przedwiośnia oraz rośliny kwitnące wiosną
Listera ovata (listera jajowata)
listera jajowata (Listera ovata) · jeden z chronionych storczyków
Jako jedne z pierwszych zakwitają w lasach i parkach śnieżyczka przebiśnieg (Galanthus nivalis) i rzadsze (ale często uprawiane) śnieżyca wiosenna (Leucojum vernum). Do zielników ich nie zbieramy bo podlegają ochronie.

space

Przy zbieraniu zwróć uwagę na gatunki chronione. W wilgotnych lasach liściastych często spotyka się niepozornego storczyka o zielonych kwiatach — listera jajowata (Listera ovata) — jest on chroniony, tak jak i wszystkie pozostałe storczyki.

zawilec gajowy (Anemone nemorosa)
fu35/11
Anemone nemorosa
zawilec gajowy

uwaga! ochronie podlega podobny zawilec wielkokwiatowy (Anemone sylvestris), jest rzadszy i ma zdecydowanie większe kwiaty
zawilec żółty (Anemone ranunculoides)
fu5/2
Anem. ranunculoid.
zawilec żółty

jest podobny do zawilca gajowego (Anemone nemorosa) ale ma żółte kwiaty; oba gatunki mogą występować razem na tym samym stanowisku
miodunka ćma (Pulmonaria obscura)
fu
Pulmonaria obscura
miodunka ćma

zwróć uwagę na rozróżnienie od podobnych gatunków z tego samego rodzaju
fiołek wonny (Viola odorata)
fau13/14
Viola odorata
fiołek wonny

sadzony i zdziczały; wyróżnia się wśród innych podobnych fiołków (Viola) intensywnym, przyjemnym zapachem kwiatów; dokładnie sprawdź w kluczu podobne gatunki
złoć żółta (Gagea lutea)
f
Gagea lutea
złoć żółta

jest kilka bardzo podobnych gatunków złoci (Gagea)
kokorycz pusta (Corydalis cava)
fu
Corydalis cava
kokorycz pusta

jest kilka bardzo podobnych gatunków kokoryczy (Corydalis)
piżmaczek wiosenny (Adoxa moschatellina)
fu/1
Adox. moschatellina
piżmacze. wiosenny

dość niepozorny z uwagi na drobne rozmiary i zielonożółtą barwę kwiatów
objaśnienie skrótów

wiosną nieco później w lasach liściastych

jasnota plamista (Lamium maculatum)
fu16/27
Lamium maculatum
jasnota plamista

sprawdź na stronie jasnot (Lamium) jakie inne gatunki z tego rodzaju znajdziesz na siedliskach synantropijnych
czosnaczek pospolity (Alliaria petiolata)
f
Alliaria petiolata
czosnacze. pospolit.

masowo kwitnie; roztarty ma charakterystyczny czosnkowy zapach
jasnota biała (Lamium album)
fa
Lamium album
jasnota biała

z racji podobnego kształtu liści zwana "głuchą pokrzywą"
podagrycznik pospolity (Aegopodium podagraria)
fu/4
Aegopod. podagrar.
podagrycz. pospoli.

z uwagi na dużą liczbę, na pierwszy rzut oka podobnych do siebie, gatunków w rodzinie selerowatych (Apiaceae) ich oznaczanie wymaga zapoznania się ze specyfiką tej rodziny
niecierpek drobnokwiatowy (Impatiens parviflora)
fa
Impatien. parviflora
niecie. drobnokwiat.

w miejscach o charakterze bardziej naturalnym wyrasta posiadający większe kwiaty niecierpek pospolity (Impatiens noli-tangere)
bodziszek cuchnący (Geranium robertianum)
f
Gerani. robertianu.
bodziszek cuchnący

jeden z najczęstszych gatunków drobnych bodziszków (Geranium)
pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica)
f
Urtica dioica
pokrzyw. zwyczajna

siedliska wybitnie ruderalne preferuje "miniaturowa wersja pokrzywy" – pokrzywa żegawka (Urtica urens)
glistnik jaskółcze ziele (Chelidonium majus)
f
Chelidonium majus
glistn. jaskółcze zie.

w miejscach uszkodzonych wydziela pomarańczowożółty sok mleczny
objaśnienie skrótów

stanowiska ruderalne

Wiosną kwitnie sporo rośliny stanowisk ruderalnych - przy naszych domach, drogach i ścieżkach. Wiele z nich to chwasty ogrodowe lub w uprawach polowych.

space

gwiazdnica pospolita (Stellaria media)
f
Stellaria media
gwiazdnic. pospolit.

w zależności od warunków wzrostu może znacznie różnić się pokrojem i rozmiarami – sprawdź też inne podobne gatunki gwiazdnic (Stellaria)
wiosnówka pospolita (Erophila verna)
f
Erophila verna
wiosnówk. pospolita

pojawia się masowo na przedwiośniu, z racji nikczemnych rozmiarów łatwo przeoczana
tasznik pospolity (Capsella bursa-pastoris)
fa
Capse. bursa-pasto.
tasznik pospolity

potocznie zwana chlebkami, ma łuszczyny o charakterystycznym sercowato-trójkątnym kształcie
tobołki polne (Thlaspi arvense)
fa
Thlaspi arvense
tobołki polne

częsty chwast upraw, zwłaszcza okopowych
rzodkiewnik pospolity (Arabidopsis thaliana)
f
Arabidopsi. thaliana
rzodkiewn. pospolit.

częsty już na początku wiosny
jaskier rozłogowy (Ranunculus repens)
fu
Ranunculus repens
jaskier rozłogowy

rodzaj \gt Ranunculus liczy wiele innych gatunków
stokłosa miękka typowa (Bromus hordeaceus ssp. hordeaceus)
f
Brom. hordeaceus.
stokło. miękka typo.

ten gatunek traw kłosi się jako jeden z pierwszych, porównaj z innymi stokłosami (Bromus)
wilczomlecz ogrodowy (Euphorbia peplus)
fa
Euphorbia peplus
wilczomle. ogrodo.

w grę wchodzi jeszcze kilka rzadszych gatunków wilczomleczów (Euphorbia)
perz właściwy (Elymus repens)
f
Elymus repens
perz właściwy

w rodzaju życica (Lolium) kłoski są ustawione kantem do osi kwiatostanu
mak polny (Papaver rhoeas)
fau5/4
Papaver rhoeas
mak polny

klucz mak (Papaver) umożliwia proste rozróżnienie trzech podobnych gatunków "czerwonych maków"
objaśnienie skrótów

pospolite trawy i kwiaty wiosennej łąki

kupkówka pospolita (Dactylis glomerata)
f2 fu/1
Dactylis glomerata
kupkówka pospolita

ta trawa wyróżnią się formą kwiatostanu, w lasach liściastych wyrasta podobna kupkówka Aschersona (Dactylis polygama)
tymotka łąkowa (Phleum pratense)
f
Phleum pratense
tymotka łąkowa

na pierwszy rzut oka kwiatostany wyczyńca i tymotki są podobne – przegnij kwiatostan, przyjrzyj się w zbliżeniu kłoskom – różnica jest dramatyczna
życica trwała (Lolium perenne)
f
Lolium perenne
życica trwała

u perzu właściwego (Elymus repens) kłoski są ustawione płaską powierzchnią ku osi kwiatostanu
Taraxacum sect. Ruderalia
f74
Taraxacum sect. Ruderalia
w obrębie tego gatunku zbiorowego są wyróżniane setki i tysiące praktycznie nieoznaczalnych drobnych gatunków mniszków
pięciornik gęsi (Potentilla anserina)
fu/1
Potentilla anserina
pięciornik gęsi

wśród innych niebanalnych w oznaczaniu pięciorników (Potentilla) wyróżnia się pierzastozłożonymi liśćmi
objaśnienie skrótów
Botanizowanie to mało popularny (poza zawodowcami) termin na określenie działań polegających na poznawaniu flory jakiejś okolicy. W węższym rozumienia botanizowanie to wycieczka połączona ze zbieraniem roślin w terenie, celem ich oznaczanie oraz tworzenia zielnika.

space