atlas-roslin.pl
antropofit zadomowiony we florze polskiej [24]
· archeofit, zadomowiony [234]

Malva neglecta Wallr.

ślaz zaniedbany
Malva neglecta (ślaz zaniedbany)
27.06.2003, Zdbice, k. Wałcza; copyright © by Marek Snowarski
Malva neglecta (ślaz zaniedbany)
3D
słupkowie pręcikowie, przekrój poprzeczny
Malva neglecta (ślaz zaniedbany)
3D
pręcikowie
Malva neglecta (ślaz zaniedbany)
Malva neglecta (ślaz zaniedbany)
pokrój
Malva neglecta (ślaz zaniedbany)
pęd
Malva neglecta (ślaz zaniedbany)
3D
kwiat

opis

cechy diagnostyczne w kluczu:Malva (ślaz)kl 742
Malva neglecta (ślaz zaniedbany)
3D
kwiat widok od spodu, trójlistkowy kieliszek
Malva neglecta (ślaz zaniedbany)
3D
młody owoc
Malva neglecta (ślaz zaniedbany)
3D
owoc
Malva neglecta (ślaz zaniedbany)
3D
nasiono
Malva neglecta (ślaz zaniedbany)
3D
kwiat widok z boku
Byliny, rzadziej rośliny dwuletnie lub roczne. Na różnych częściach rośliny w mniejszej lub większej liczbie występują włoski gwiazdkowate. Korzeń wrzecionowaty, cienki, długi do ponad 50 cm, z bardzo nielicznymi korzeniami bocznymi.

Pęd rozgałęziony u nasady i na swoim biegu, pokładający się, płożący się lub podnoszący się, 10 – 50 (100) cm długości. Łodyga ±drewniejąca w nasadzie, przeważnie z rozproszonymi włoskami, pojedynczymi, dwudzielnymi i gwiazdkowatymi w różnej proporcji.

Liście długoogonkowe. Blaszka liściowa okrągła do okrągławo nerkowatej, nasada sercowata, (8)18 – 28 (34) mm długości i (14)30 – 48 (60) mm szerokości, dłoniasto płytko podzielona na siedem łatek (dwie skrajne mniejsze, słabiej zaznaczone), odcinki półkoliste, brzegiem nierówno ząbkowane lub karbowane. Górna powierzchnia blaszki liściowej wyłysiała lub z odlegle owłosiona, spodem zwykle gęsto owłosiona włoskami pojedynczymi, dwudzielnymi i gwiazdkowatymi w różnej proporcji, często z dodatkiem włosków gruczołowatych (zwłaszcza u nasady blaszki). Ogonek liściowy (4)6 – 12 (23) cm długości, rzadko lub gęsto owłosiony. Przylistki podługowato trójkątne, 4 – 8 mm długości i 2 – 3 mm szerokości, nietrwałe.
Malva neglecta (ślaz zaniedbany)
3D
rurka pręcikowa z włoskami prostymi skierowanymi ukosem w dół

Kwiaty w pachwinach liści, w luźnych pęczkach po (1)2 – 4 (8) sztuk. Szypułki w pęczku nierównej długości, dość długie (4)8 – 20 (50) mm, ale znacznie krótsze od przyległych liści, gęsto owłosione włoskami gwiazdkowatymi z nieznaczną przymieszką prostych; perykladium niewyraźne, 2 – 4 mm długości; bez przysadek; podczas owocowania ±odgięte w dół i 2 (3)× wydłużone.

Kieliszek (2)3-listkowy, listki równowąskie do podługowato jajowatych, 3 – 4 (5) mm długości, nagie lub owłosione.

Kielich o działkach zrośniętych do połowy, ich brzeg niepofalowany, równy; działki szeroko trójkątne, zaostrzone, 4 – 7 mm długości, przeważnie owłosione włoskami gwiazdkowatymi.

Malva neglecta (ślaz zaniedbany)
owłosienie paznokcia płatka

Płatki korony odwrotniejajowate, o klinowato zwężonej w paznokieć nasadzie, koniec głęboko, tępo wykrojone; 8 – 16 mm długości i (3)4 – 7 mm szerokości, 2 (3)× dłuższe od kielicha (kwiaty późnojesienne o płatkach zbliżonej długości jak kielich, takie egzemplarze podawane jako var. brachypetala, mogą być też mylnie brane za ślaz drobnokwiatowy (Malva pusilla)); na brzegu paznokcia orzęsione; różowe do purpurowych, fioletowawe, rzadko białawe, o ciemniejszych żyłkach i na szczycie.
Malva neglecta (ślaz zaniedbany)
3D
nasiona i rozłupki

Rurka pręcikowa pokryta włoskami prostymi i dwudzielnymi, skośnie odstającymi ku podstawie rurki.

Rozłupnie (5)6 – 7 mm szerokości, z (11)13 – 15(17) rozłupkami mocno spojonymi z trwałym stylopodium, to u nasady (2.0)2.5 – 3.0 mm średnicy, płaskie do nieco wklęsłego. Rozłupki dość gładkie, krawędzie styku zaokrąglone, krótko, gęsto kutnerowato owłosione, jasnobrązowe do ciemnobrązowych.

Nasiona nerkowate, ciemnobrunatne, o łupinie bardzo drobno przerywano-faliście, podłużnie pomarszczonej, bez silnego powiększenia zdaje się niemal gładka.

Kwitnienie od czerwca do września(października).

występowanie

Malva neglecta (ślaz zaniedbany)
wystepowanie
o mapie występowania
Pospolity na całym niżu, w wyższych położeniach rzadszy.

Przydroża, miejsca ruderalne, skraje upraw. Zwykle w miejscach bogatych w azot, w okolicach tradycyjnych chlewów, obór, przy kompostnikach; na osiedlach czasem na skrajach trawników, w miejscach gdzie psy najczęściej załatwiają swoje potrzeby fizjologiczne. Nie znosi większego zacienienia; preferuje gleby umiarkowanie wilgotne.

Roślina dwuletnia lub bylina.

Gatunek charakterystyczny (Ch.) dla:

space_elw

Gatunek wyróżniający (D.) dla:

space_elw

Inwazyjność i/lub kategorie obcego elementu flory (Tokarska-Guzik et al.) [234]:

- zadomowiony, nieinwazyjny; archeofit; pochodzenie: Azja [czas przybycia na teren Polski: nieznany]
- wnika do siedlisk/zbiorowisk: antropogenicznych

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20030627.64.03 - Malva neglecta (ślaz zaniedbany); Zdbice, k. Wałcza
030627-64
leg. Marek Snowarski
/Zdbice, k. Wałcza/ #3
znalezisko 20110921.4.11 - Malva neglecta (ślaz zaniedbany); Wrocław
110921-4
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/ #12, 10.3D
znalezisko 20110918.2.11 - Malva neglecta (ślaz zaniedbany); Wrocław
110918-2
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/ #10, 6.3D
znalezisko 20110921.3.11 - Malva neglecta (ślaz zaniedbany); Wrocław
110921-3
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/ #13, 6.3D
znalezisko 20060701.7.js - Malva neglecta (ślaz zaniedbany); Wojsławice
060701-7
leg. Jacek Soboń
/Wojsławice/ #3
znalezisko 20030619.7.bl - Malva neglecta (ślaz zaniedbany)
030619-7
leg. Barbara Łotocka #4
znalezisko 20050830.15.bl - Malva neglecta (ślaz zaniedbany)
050830-15
leg. Barbara Łotocka #4

właściwości i zastosowanie

wymagania uprawa Malva neglecta (ślaz zaniedbany)
Malva neglecta (ślaz zaniedbany)
3D
owoce
🌱
W medycynie używa się liści Malvae folium (liść ślazu) oraz Malvae flos [nie ujęte w farmakopei] — całe lub rozdrobnione, wysuszone odpowiednie części roślin. Jest to surowiec o wysokiej zawartości substancji śluzowatych, używany w stanach zapalnych gardła i dla osłony błon śluzowych przewodu pokarmowego. Liść wchodzi w skład Species antibechicae (zioła przeciwkaszlowe).

W starożytności i w późniejszych czasach był używany jako roślina jadalna (młode liście na sałatę) i lecznicza (z racji dużej zawartości śluzu we wszystkich częściach rośliny). Młode liście zawierają obok śluzu sporo witaminy C i karotenu. Jadalne są też nasiona z wysoką zawartością tłuszczu (18%). Uprawa przyczyniała się do rozszerzenia obszaru jej występowania z pierwotnych rejonów Azji Środkowej i Mniejszej.