antropofit zadomowiony we florze polskiej [24]
· archeofit, zadomowiony [234]

Malva sylvestris L.

ślaz dziki
Malva silvestris L.
Malva sylvestris (ślaz dziki)
pokrój; 21.09.2011, Wrocław; copyright © by Marek Snowarski
Malva sylvestris (ślaz dziki)
kwiaty
Malva sylvestris (ślaz dziki)
kwiat, przekrój podłużny
Malva sylvestris (ślaz dziki)
rozłupnia w przekroju

opis

Malva sylvestris (ślaz dziki)
młody owoc 3D||
Malva sylvestris (ślaz dziki)
rozłupnie 3D||
Malva sylvestris (ślaz dziki)
rozłupki, nasiono (pokryte strzępkami pleśni) 3D||
Malva sylvestris (ślaz dziki)
rozłupka i nasiona
Malva sylvestris (ślaz dziki)
rurka pręcikowa owłosiona włoskami gwiazdkowatymi 3D||
Rośliny dwuletnie, rzadziej byliny lub roczne. Korzeń wrzecionowaty, zwykle długi i tylko z nielicznymi, cienkimi korzeniami bocznymi.

space

Liście długoogonkowe; ogonki liściowe dolnych liści łodygowych (3)6-14(20) cm długości, z ±gęsto owłosionym rowkiem na górnej stronie. Blaszka liściowa w zarysie okrągła, zwykle dłoniasto wcięta w (3-)5(-7) płatów, niższe liście wcale lub ±płytko, wyższe liście łodygowedo 1/3(1/2) blaszki, odcinki półkoliste, szeroko jajowate do lancetowatych, brzegiem nierówno grubo karbowane lub ząbkowane; nasada blaszki sercowata, a u górnych liści łodygowych niekiedy ucięta; górna powierzchnia blaszki przeważnie naga, spodnia ±rozproszono, rzadziej gęsto owłosiona, gęściej na nerwach, z włoskami prostymi i dwudzielnymi, często z dodatkiem włosków gwiazdkowatych, rzadko tylko z włoskami gwiazdkowatymi (wtedy też są i na górnej stronie blaszki), zdarzają się też włoski gruczołowate. Przylistki podługowato trójkątne, 6-8 mm długości, brzegiem orzęsione, nietrwałe.

space

Malva sylvestris (ślaz dziki)
listki kieliszka pod młodym owocem 3D||

Kieliszek trójlistkowy, jego listki jajowate do podługowato jajowatych, 4-5(7) mm długości, z rozproszonymi włoskami prostymi, widlastymi, rzadziej także z włoskami gwiazdkowatymi, rzadko nagi.

Działki kielicha zrośnięte do połowy, trójkątne, (4)5-6(9) mm długości, owłosione włoskami gwiazdkowatymi, z domieszką włosków prostych i widlastych.

space

Rurka pręcikowa do 6 mm długości, pokryta włoskami gwiazdkowatymi.

space

Nasiona nerkowate, z szerokim, płaskim grzbietem, czerwonobrązowe, dojrzałe ciemnobrązowe, stosunkowo wyraźnie pomarszczone, delikatnie, podłużnie, pofałdowane (do 25 zmarszczek na jednej stronie nasiona).

space

zmienność

Gatunek o znacznej zmienności. Wyraźnie odróżnia się odmiana (w innych ujęciach podgatunek lub samodzielny gatunek) ślaz maurytański (Malva sylvestris var. mauritiana).

występowanie

wystepowanie
o mapie występowania
Częsty na niżu, w wyższych położeniach rzadki lub brak.

space

Miejsca ze zwiększoną zawartością azotu, siedliska ruderalne, gruzowiska, przypłocia, przydroża, kompostniki, składowiska nawozu świńskiego; gleba raczej sucha lub umiarkowanie wilgotna.

Roślina dwuletnia lub bylina.

Gatunek charakterystyczny (Ch.) dla:

space_elw

Inwazyjność i/lub kategorie obcego elementu flory (Tokarska-Guzik et al.) [234]:

- zadomowiony, nieinwazyjny; archeofit; pochodzenie: Europa [czas przybycia na teren Polski: nieznany]
- wnika do siedlisk/zbiorowisk: antropogenicznych

⇑ skok do węzła klucza nadrzędnego [na stronie: Malva (ślaz)]
  
kwiaty po (1)3-4(5) w pachwinach liści (↓nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w ...
· Kwiaty po (1)3-4(5) w pachwinach liści. Listki kieliszka podługowate.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta ...
· ta cecha diagnostycz ...
  ssp. sylvestris
  
  
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja lo ...
· W pachwinach liści bogatsze pęczki kwiatów, (1)5-15. Listki kieliszka szersze, jajowate, tępe.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu znajduje się prawym górnym rogu strony, różne elementy niedostępne w przeglądowej wersji atlasu są wyraźnie oznaczone np. ...
· ta cecha diagnostyczna j ...
  Uprawiany jako bylina ozdobna lub lecznicza. Dziczejący, w miejscach ruderalnych.
  
Podobnie wygląda Malva nicaeensis. Jest to gatunek z obszaru śródziemnomorskiego, Azji Mniejszej i Kaukazu.

space

Kwiaty mniejsze niż u ślazu dzikiego (Malva sylvestris), płatki 10-12 mm długości, 2-3× dłuższe od działek; niebieskawe lub bladoliliowe, paznokcie nagie.

space

Efemerofit, niegdyś zawleczony w Gubinie. /Rutkowski L., 1998 [15]/

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 00010000.38.bl - Malva sylvestris (ślaz dziki)
bl.38
leg. Barbara Łotocka #3
znalezisko 20050830.16.bl - Malva sylvestris (ślaz dziki)
bl.050830-16
leg. Barbara Łotocka #5
znalezisko 20110918.1.11 - Malva sylvestris (ślaz dziki); Wrocław
110918-1
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/
/egzemplarz na koszonym trawniku osiedlowym/ #22
znalezisko 20110921.1.11 - Malva sylvestris (ślaz dziki); Wrocław
110921-1
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/ #17
znalezisko 20110921.2.11 - Malva sylvestris (ślaz dziki); Wrocław
110921-2
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/ #47

wymagania i uprawa

Stanowisko słoneczne. Gleba przeciętna, przepuszczalna; dobrze rośnie na glebach suchych; odczyn obojętny. Bylina krótkowieczna ale może utrzymywać się z samosiewu. Na rabaty bylinowe o charakterze naturalistycznym. W uprawie formy (‘Zebrina’) intensywniej zabarwione o szerszych płatkach, zbliżone do ślazu maurytańskiego (Malva sylvestris var. mauritiana).

space

Latem można rozmnażać przez niezdrewniałe sadzonki pędowe.

Wymagania: światło · pełne słońce · woda · gleba przeciętnie wilgotna · odczyn · gleba słabo kwaśna lub gleba o obojętnym pH · ciepło · miejsce umiarkowanie chłodne lub miejsce przeciętnie ciepłe · zwięzłość · gleba lekka, piaszczysta lub gleba średnio zwięzła · próchnica · gleba mineralno-próchnicza, zasobna w humus · żyzność · podłoże żyzne

właściwości i zastosowanie

W medycynie stosuje się Malvae sylvestris flos (kwiat ślazu dzikiego) — całe lub rozdrobnione, wysuszone kwiaty tego gatunku lub jej uprawnych odmian.
Oprócz kwiatów używa się też w medycynie liści Malvae folium (liść ślazu) [w ep9.6, brak w pl8].

space

Jest to roślina lecznicza uprawiana już od starożytności. Szczególnie w odmianie: gt Malva sylvestris var. mauritiana> o szerszych, zachodzących na siebie płatkach (przez to pełniejszych kwiatach), intensywniej zabarwionych.

space

Kwiaty i liście stosowano w mieszankach do herbat. Kwiaty używano do barwienia wełny na niebieskofioletowo do granatowego, na szary; także używane do nadawania czerwonopurpurowej barwy octu i wzmacniania barwy czerwonych win.

space

Stanowi też pożytek pszczeli.

Grupa użytkowa: rośliny lecznicze · dzikie rośliny jadalne