sect. Melanium
Ogonki liściowe dłuższe niż szersze przynajmniej u liści środkowych i górnych, w nasadzie nigdy nie są sercowate.
Przylistki duże, zawsze ponad 10mm długości, głęboko podzielone albo przynajmniej grubo ząbkowane.
Szyjka słupka maczugowata.
Kwiaty klejstogamiczne w normalnych warunkach się nie tworzą.
objaśnienie skrótów
klucz do oznaczania
po zalogowniu, w pełnej wersji atlasu, jest tu dodatkowa, zwarta, wersja klucza - wygodna w użyciu gdy chcemy szybko zorientować się w jego strukturze lub znamy już klucz i chcemy szybciej dojść do celu; przycisk logowania jest w prawym górnym rogu strony
legenda: nazwa pozycji klucza *alternatywy dla tej pozycji · do pozycji w szablonie klucza: (sz) · powrót z szablonu klucza: (kl)
"fiołki" — płatki boczne skośnie w dół, nie zachodzą na górne
(sz) *"bratki" — płatki boczne na boki lub do góry, zachodzą na górne
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Szyjka słupka ± równogruba, nigdy nie jest maczugowata i z zagłębieniem pod szczytem, często zgięta haczykowato, tarczowata lub dzióbkowata.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
są ulistnione łodygi kwiatowe
(sz) *bez nadziemnej łodygi
Viola reichenbachiana (fiołek leśny)
XL
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Działki ostre.
jest przyziemna różyczka liściowa
(sz) *brak liści odziomkowych
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Blaszka liściowa okrągła lub sercowata, w nasadzie zwykle głęboko (rzadziej płytko) sercowata.
łodyga rowkowana, wąsko oskrzydlona, jednostronnie owłosiona
(sz) *mieszańce**łodyga obła, naga lub dookoła owłosiona
Viola mirabilis
Viola mirabilis
Viola mirabilis
Viola mirabilis (fiołek przedziwny)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Ogonki liściowe i łodygi na kilu jednostronnie do jednorzędowo owłosionych, rzadziej nagie.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
⊛ Lasy liściaste i zarośla. Na glebach głębokich, próchnicznych, żyznych, zwykle zasadowych.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
 ▶ Viola ×paradoxa Rouy et Foucaud
syn. Viola ×schmalhauseni Rouy et Foucaud · Viola mirabilis × rupestris · rodzimy takson flory Polski (brak w czekliście) [491]
 ▶ Viola ×uechtritziana Borbás
syn. Viola ×pseudomirabilis H.J. Coste · Viola mirabilis × riviniana · rodzimy takson flory Polski (brak w czekliście) [491]
 ▶ Viola ×perplexa Gremli
Viola mirabilis × reichenbachiana · rodzimy takson flory Polski (brak w czekliście) [491]
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Łodyga naga lub owłosiona dookoła.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
rośliny drobne
(sz) *rośliny większe
Viola rupestris (fiołek skalny)
Viola rupestris (fiołek skalny)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Blaszka liściowa do 2.5 cm średnicy, okrągła do okrągło-jajowatej z płytko sercowatą nasadą; szarozielone, często z metalicznym połyskiem, słabo karbowane do całobrzegich.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
 ▶ Viola rupestris F.W. Schmidt (fiołek skalny)
wystepowanie - Viola rupestris (fiołek skalny)
syn. Viola arenaria DC. · rodzimy takson flory Polski [491]
⊛ Nasłonecznione i półcieniste miejsca w lasach dębowo-sosnowych i sosnowych, skałki, na suchych, lekkich glebach wapiennych lub obojętnych, rzadko na kwaśnych.
rośliny większe
(sz) *rośliny drobne
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Liście w nasadzie głęboko sercowate, zwykle ponad 2.5 cm szerokości, sercowato-jajowate; wyraźnie karbowane.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
przydatki działek drobne
(sz) *przydatki działek duże
Viola reichenbachiana (fiołek leśny)
XL
Viola reichenbachiana (fiołek leśny)
XL
Viola reichenbachiana (fiołek leśny)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Kwiaty niebieskofioletowe, płatki wydłużone, mało zachodzące na siebie, dolny z ciemniejszą plamką. Ostroga ± fioletowa, na końcu zaokrąglona, ± ostra, cienka, 4-6 mm długości, zgięta w dół.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
 ▶ Viola reichenbachiana Boreau (fiołek leśny)
wystepowanie - Viola reichenbachiana (fiołek leśny)
syn. Viola silvestris auct. · rodzimy takson flory Polski [491]
⊛ Lasy liściaste i mieszane, także w buczynach. Na glebach próchnicznych, żyznych, zasadowych i kwaśnych.
mieszaniec
(sz)
 ▶ Viola ×dubia Wiesb.
syn. Viola ×intermedia Rchb. · Viola ×bavarica Schrank · Viola reichenbachiana × riviniana · rodzimy takson flory Polski (brak w czekliście) [491]
⊛ Mieszaniec z fiołkiem Rivina (Viola riviniana): rośliny ze słabo wyciętą ostrogą, jasnoniebieską do jasnej brudnofioletowej; przydatki działek zwykle ±ucięte i z reguły ponad 1.5 mm długości.
przydatki działek duże
(sz) *przydatki działek drobne
Viola riviniana
Viola riviniana
Viola riviniana
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Kwiaty jasno niebieskofioletowe do blado niebieskich, płatki szeroko-odwrotnie-jajowate, z białą nasadą, zachodzące na siebie; ostrogi ± białe, ok. 3 mm długości, grubawe, na końcu wykrojone.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
⊛ Świetliste lasy liściaste, zwłaszcza dębiny, nigdy w buczynach, ciepłe zarośla, polany. Na glebach stosunkowo suchych, umiarkowanie żyznych, umiarkowanie zasadowych i na kwaśnych.
mieszaniec
(sz)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
 ▶ Viola ×baltica W. Becker
Viola canina s.str. × riviniana · rodzimy takson flory Polski (brak w czekliście) [491]
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Blaszka liściowa jajowata, trójkątna, podługowata do wąsko lancetowatej; w nasadzie klinowata, ucięta lub płytko sercowata.
ostrogi długie, przylistki krótkie
(sz) *ostrogi krótkie, przylistki długie
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Ostroga przynajmniej 4-5 mm długości, znacznie dłuższa od przydatków kielicha, biaława lub żółtawa.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
pędy wzniesione, przylistki długie, kwiaty jasne
(sz) *pędy podnoszące się, przylistki krótkie, kwiaty ciemne
Viola montana (fiołek nibypsi)
XL
Viola montana (fiołek nibypsi)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Przylistki górnych liści, zwykle 15-20 mm długości, często dłuższe niż 1/2 ogonka liściowego.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
 ▶ Viola montana auct. p.p. maj., non L. (fiołek nibypsi)
syn. Viola canina L. ssp. montana (L.) Hartm. · Viola ruppii L. · Viola nemoralis Kütz. · rodzimy takson flory Polski [491]
⊛ Dostatecznie wilgotne lub mokre łąki, pastwiska, trawiaste pobrzeża lasów i zarośli. Na glebach gliniastych, żyznych.
⊛  Zobacz na stronie taksonu uwagi na temat zamieszania w nomenklaturze.
pędy podnoszące się, przylistki krótkie, kwiaty ciemne
(sz) *pędy wzniesione, przylistki długie, kwiaty jasne
Viola canina s.str. (fiołek psi)
Viola canina s.str. (fiołek psi)
3D
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Przylistki górnych liści, zwykle 6-11 mm długości, krótsze niż 1/2 ogonka liściowego.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
⊛ Gatunek światłolubny o szerokiej amplitudzie ekologicznej. Pastwiska, miedze, stosunkowo suche łąki, stanowiska synantropijne. Na glebach gliniastych i piaszczystych, z preferencją dla kwaśnych, piaszczystych.
ostrogi krótkie, przylistki długie
(sz) *ostrogi długie, przylistki krótkie
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Ostroga krótka, do 3-4 mm.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
rośliny wysokie, omszone
(sz) *rośliny niskie, nagie
Viola elatior (fiołek wyniosły)
Viola elatior (fiołek wyniosły)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Przylistki przynajmniej długości ogonka liściowego, w górze łodygi do 1 cm szerokości.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
 ▶ Viola elatior Fr. (fiołek wyniosły)
wystepowanie - Viola elatior (fiołek wyniosły)
syn. Viola montana L.!!! · rodzimy takson flory Polski [491]
⊛ Obrzeża lasów łęgowych, luźne wilgotne zarośla, łąki. Na glebach wilgotnych, zalewanych, żyznych, zasobnych w wapń.
⊛  Zobacz uwagi na temat zamieszania w nomenklaturze podane na stronie taksonu.
rośliny niskie, nagie
(sz) *rośliny wysokie, omszone
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Przylistki co najwyżej długości ogonka liściowego i nie więcej jak 5 mm szerokie.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
Viola stagnina (fiołek mokradłowy)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Blaszka liściowa w nasadzie ± ucięta, blada, żółtozielona; liście na spodzie i w nasadzie przylistki odlegle krótko owłosione do prawie nagich (widać po lupą!).
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
 ▶ Viola stagnina Kit. (fiołek mokradłowy)
wystepowanie - Viola stagnina (fiołek mokradłowy)
syn. Viola persicifolia Schreb. · rodzimy takson flory Polski [491]
⊛ Tereny bagienne, zarośla, skraje i prześwietlenia w lasach łęgowych. Na glebach żyznych o odczynie zasadowym, obojętnym lub słabo kwaśnym.
płatki jasno niebieskofioletowe
(sz) *płatki kremowo białe
Viola pumila (fiołek drobny)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Blaszka liściowa w nasadzie ± klinowata, ciemnozielona i lśniąca; liście zupełnie nagie, także na nerwach od spodu liścia.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
⊛ Tereny bagienne, podmokłe łąki i zarośla.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Działki tępe lub szpiczaste.
ogonek liściowy na grzbiecie odstająco do tyłu owłosiony
(sz) *ogonki liściowe wokoło owłosione lub nagie
Viola mirabilis
Viola mirabilis
Viola mirabilis
Viola mirabilis (fiołek przedziwny)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Działki szpiczaste.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
⊛ Lasy liściaste i zarośla. Na glebach głębokich, próchnicznych, żyznych, zwykle zasadowych.
ogonki liściowe wokoło owłosione lub nagie
(sz) *ogonek liściowy na grzbiecie odstająco do tyłu owłosiony
Viola odorata (fiołek wonny)
XL
pokrój
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Działki tępe.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
ogonki liściowe nagie; szyjka słupka tarczowata
(sz) *ogonki liściowe owłosione, szyjka słupka hakowato zgięta
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Szypułki torebek sztywno wzniesione, na końcu zwieszone (pod torebką hakowato zgięta); torebka naga, w przekroju trójgraniasta.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
⊛ Rośliny bagienne lub z czołgającymi się kłączami.
liście jajowate do podługowato jajowatych
(sz) *liście okrągło jajowate do okrągło nerkowatych
Viola uliginosa (fiołek bagienny)
Viola uliginosa (fiołek bagienny)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Ogonki liściowe oskrzydlone.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
⊛ Mokradła i olszyny na południu Polski. Przez długi czas notowany tylko koło Krakowa. Badania w Kotlinie Sandomierskiej [259], wskazują że może być znacznie częstszy niż pierwotnie przypuszczano.
liście okrągło jajowate do okrągło nerkowatych
(sz) *liście jajowate do podługowato jajowatych
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Ogonki liściowe nieoskrzydlone lub wąsko oskrzydlone.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
Viola palustris
Viola palustris (fiołek błotny)
Viola palustris (fiołek błotny)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Ogonki liściowe nieoskrzydlone.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
⊛ Bagienne łąki, torfowiska, źródliska, olsy. Na glebach kwaśnych, rzadziej na obojętnych.
liście spodem owłosione, 2 (3)
(sz) *liście nagie, 3-4 (6)
Viola epipsila
Viola epipsila
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Ogonki liściowe wąsko oskrzydlone.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
 ▶ Viola ×fennica F. Nyl.
syn. Viola ×ruprechtiana Borbás · Viola epipsila × palustris · Viola epipsila × palustris · rodzimy takson flory Polski (brak w czekliście) [491]
ogonki liściowe owłosione, szyjka słupka hakowato zgięta
(sz) *ogonki liściowe nagie; szyjka słupka tarczowata
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Szypuły owoców wiotkie, polegujące, pod torebką proste (tj. nie zgięte hakowato); torebki przeważnie owłosione, kuliste.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
⊛ Rośliny miejsc suchych i umiarkowanie wilgotnych.
bez rozłogów
(sz) *z rozłogami
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Przylistki zwykle wąsko trójkątne.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
przylistki całobrzegie do krótko frędzlasto-ząbkowanych
(sz) *przylistki długo frędzlaste
Viola hirta (fiołek kosmaty)
Viola hirta (fiołek kosmaty)
Viola hirta (fiołek kosmaty)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Blaszka liściowa początkowo niewiele dłuższa niż szersza, potem 1.5-2×dłuższa niż szersza, podługowato -jajowata, w nasadzie z szeroką płytką zatoką lub nawet ucięte; trawiastozielona.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
⊛ Suche zarośla, polany i obrzeża ciepłych lasów liściastych, trawiaste zbocza. Preferuje gleby zasadowe lub słabo kwaśne.
mieszaniec
(sz)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
 ▶ Viola ×scabra F. Braun
syn. Viola hirta × odorata · Viola ×permixta Jord. · Viola hirta × odorata · rodzimy takson flory Polski (brak w czekliście) [491]
Viola collina (fiołek pagórkowy)
Viola collina (fiołek pagórkowy)
Viola collina (fiołek pagórkowy)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Blaszka liściowa co najwyżej 1.5×dłuższa niż szersza, sercowate, w nasadzie z głęboką zatoką; żółtawozielone.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
⊛ Suche zarośla, świetliste lasy liściaste i ich skraje, suche tereny trawiaste. Na glebach płytkich, o odczynie zasadowym (preferuje) lub obojętnym.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
 ▶ Viola ×interjecta Borbás
Viola collina × hirta · rodzimy takson flory Polski (brak w czekliście) [491]
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
 ▶ Viola ×riddensis F.O. Wolf
Viola collina × odorata · rodzimy takson flory Polski (brak w czekliście) [491]
Viola porphyrea
Viola porphyrea
Viola porphyrea
 ▶ Viola porphyrea R. Uechtr. (fiołek porfirowy)
takson wyłączony z flory Polski [status gatunku niepewny] [491]
⊛ Takson synonimizowany z fiołkiem pagórkowym (Viola collina) [150.2].
z rozłogami
(sz) *bez rozłogów
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Przylistki jajowato lancetowate do wąsko trójkątnych.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
przylistki jajowato lancetowate, całobrzegie lub krótko frędzlaste
(sz) *przylistki wąsko trójkątne do lancetowatych, długo frędzlaste
Viola odorata (fiołek wonny)
Viola odorata (fiołek wonny)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Liście na szczycie ± zaokrąglone lub tępo szpiczaste; skąpo owłosione, matowe, ± zimozielone.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
 ▶ Viola odorata L. (fiołek wonny)
wystepowanie - Viola odorata (fiołek wonny)
fiołek pachnący · takson o niepewnym statusie we fl.PL.; być może antropofit[491]
⊛ Lasy liściaste, parki, zarośla, przydroża, często uprawiany i zdziczały. Preferuje gleby próchniczne, żyzne.
przylistki wąsko trójkątne do lancetowatych, długo frędzlaste
(sz) *przylistki jajowato lancetowate, całobrzegie lub krótko frędzlaste
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Liście na szczycie szpiczaste lub tępo szpiczaste do zaokrąglonych.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
rozłogi podziemne i nadziemne, silne, krótkie, korzeniące się
(sz) *rozłogi podziemne, cienkie, długie, niekorzeniące się
Viola suavis (fiołek bławatkowy)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Liście zwykle wyraźnie długoogonkowe, z ogonkami ± prostymi. Blaszka liściowa na szczycie tępo szpiczasta do zaokrąglonej, z obu stron nagie lub odlegle owłosione; żywozielone.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
 ▶ Viola suavis M. Bieb. (fiołek bławatkowy)
wystepowanie - Viola suavis (fiołek bławatkowy)
syn. Viola cyanea Čelak. · antropofit zadomowiony we florze Polski [491]
⊛ Uprawiana bylina ozdobna, bardzo rzadko zdziczała.
rozłogi podziemne, cienkie, długie, niekorzeniące się
(sz) *rozłogi podziemne i nadziemne, silne, krótkie, korzeniące się
Viola alba (fiołek biały)
Viola alba (fiołek biały)
Viola alba (fiołek biały)
wsteczne owłosienie ogonka liściowego
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Liście z ogonkami pokładającymi się i nagle podnoszącymi się; zimujące. Blaszka liściowa trójkątna, w nasadzie sercowata, na szczycie szpiczasta; z obu stron przylegająco, szorstko owłosiona.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
 ▶ Viola alba Besser (fiołek biały)
wystepowanie - Viola alba (fiołek biały)
takson prawdopodobnie wymarły na terenie Polski [491]
⊛ Rzadki, Karpaty, poza tym uprawiany i zdziczały. Ciepłę lasy liściaste, ich skraje i polany. Na glebach zasadowych i obojętnych.
"bratki" — płatki boczne na boki lub do góry, zachodzą na górne
(sz) *"fiołki" — płatki boczne skośnie w dół, nie zachodzą na górne
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Szyjka słupka równogruba lub rozszerzająca się ku górze, na szczycie ucięta lub płytko rozcięta i z boku, w nasadzie, z wgłębieniem.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
Viola biflora (fiołek dwukwiatowy)
Viola biflora (fiołek dwukwiatowy)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Przylistki drobne, do 6.5 mm długości, niepodzielone, całobrzegie.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
⊛ sect. Dischidum
⊛  Górskie źródliska trawiaste i ziołoroślowe, szczeliny skalne, od regla po piętro alpejskie. Na glebach zasadowych i kwaśnych.
blaszka liściowa dłuższa niż szersza (sect. Melanium)
(sz) *blaszka liściowa szersza niż dłuższa
Viola ×wittrockiana (fiołek ogrodowy)
Viola arvensis (fiołek polny)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Przylistki duże, zawsze ponad 10 mm długości, głęboko podzielone albo przynajmniej grubo ząbkowane.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
liście w różyczce, roślina wysokogórska
(sz) *liście na mniej lub bardziej wydłużonej łodydze
Viola alpina
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Kwiaty stosunkowo duże, niebieskofioletowe lub białe.
⊛ Tatry, na wapieniu w kosodrzewinie i piętrze alpejskim
liście na mniej lub bardziej wydłużonej łodydze
(sz) *liście w różyczce, roślina wysokogórska
długa ostroga
(sz) *krótka ostroga
Viola cornuta
Viola cornuta
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Przylistki trójkątne do jajowatych, grubo, nierówno ząbkowane.
⊛ Uprawiana ozdobna bylina o zbyt niskiej mrozoodporności dla długotrwałej uprawy w naszym klimacie.
krótka ostroga
(sz) *długa ostroga
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Przylistki inne, głęboko podzielone.
kwiaty duże
(sz) *kwiaty małe
Viola ×wittrockiana (fiołek ogrodowy)
Viola ×wittrockiana (fiołek ogrodowy)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
 ▶ Viola ×wittrockiana hort. (fiołek ogrodowy)
bratek · bratek ogrodowy · bratek szwajcarski · (potocznie: "bratek wielkokwiatowy") · syn. Viola hortensis auct. · takson uprawiany [491]
⊛ Popularna roślina ozdobna uprawiana w wielu odmianach barwnych, może przejściowo dziczeć.
kwiaty małe
(sz) *kwiaty duże
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Ostroga krótka
⊛ Rośliny dziko rosnące.
Viola lutea ssp. sudetica (fiołek żółty sudecki)
Viola lutea ssp. sudetica (fiołek żółty sudecki)
Viola lutea ssp. sudetica (fiołek żółty sudecki)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Przylistki z bocznymi odcinkami ± równowąskimi, przynajmniej (1.5) 2 mm szerokimi, środkowa łatka równowąska do równowąsko odwrotnie lancetowatej, tępo zaostrzona, zawsze całobrzega.
⊛ Sudety, Barania Góra, Tatry, w kosodrzewinie i piętrze alpejskim
przylistki dłoniastodzielne, podzielone do 2/3
(sz) *przylistki głęboko podzielone
Viola dacica
Viola dacica
Viola dacica
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Kwiaty fioletowe, czasem dolny żółty.
⊛ Bieszczady na połoninach.
kwiaty stosunkowo drobne, działki całobrzegie
(sz) *kwiaty stosunkowo duże
Viola arvensis
przylistek, nasada liścia
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Przylistki z bocznymi odcinkami zwykle węższymi niż 1.5 mm, środkowa łatka zwykle nie jest równowąska (jeśli jest to jest też ostro szpiczasta).
⊛ Rośliny co najwyżej w niższych położeniach górskich.
górne płatki dłuższe od górnych działek
(sz) *płatki krótkie
Viola tricolor s.str. (fiołek trójbarwny)
Viola tricolor
Viola tricolor ssp. curtisii (fiołek trójbarwny nadmorski)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Wysokość korony zwykle ponad 15 mm.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
⊛ Na różnych siedliskach o charakterze mniej lub bardziej zbliżonym do naturalnego.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Wysokość kwiatów do 10 (18) mm.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
płatki stulone, kremowe, fioletowawe
(sz) *płatki rozpostarte, z żółtą plamą
Viola kitaibeliana (fiołek Kitaibela)
Viola kitaibeliana (fiołek Kitaibela)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Łodyga w okresie dojrzałości owoców gęsto omszona.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
⊛ Gatunek z rejonu śródziemnomorskiego i z południa Europy, najbliżej Polski występuje na Węgrzech i w Słowacji. Rzadko zawlekany. Murawy na szkieletowych glebach nawapiennych, rędzinach, w miejscach nasłonecznionych, szybko nagrzewających się.
płatki rozpostarte, z żółtą plamą
(sz) *płatki stulone, kremowe, fioletowawe
Viola arvensis (fiołek polny)
Viola arvensis (fiołek polny)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Łodyga w okresie dojrzałości owoców prawie naga lub odlegle owłosiona.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
 ▶ Viola arvensis Murray (fiołek polny)
wystepowanie - Viola arvensis (fiołek polny)
bratek polny · antropofit zadomowiony we florze Polski [491]
⊛ Przede wszystkim w siedliskach antropogenicznych, jako częsty chwast, zwłaszcza w uprawach okopowych i zbożach, na poboczach dróg, siedliskach ruderalnych, na glebach różnego typu. Rzadko spotykany w siedliskach ±naturalnych, suchych, kamienistych, o charakterze kserotermicznym.

opis

We florze Polski z rodziny fiołkowatych (Violaceae)/ występuje tylko rodzaj fiołek (Viola)/.

Viola arvensis (fiołek polny)
pokazana po zalogowaniu
otwarta torebka z nasionami

Rośliny zielne lub byliny o cienkich korzeniach.

space

Kwiaty wyrastają na łodydze, z kontów liści lub w przyziemnej rozecie liściowej. Szypułki kwiatów cienki, w górnym odcinku przeważnie zwieszone. U części gatunków obok normalnych kwiatów z barwną koroną, owadopylnych, tworzą się też kwiaty letnie klejstogamiczne o zredukowanej koronie lub bez korony, nierozkwitające.

space

Korona 5-krotna, płatki wolne, o symetrii grzbiecistej. Dolny płatek korony z ostrogą, dwa sąsiadujące z nim pręciki mają przydatki nektarnikowe w formie ostróg wchodzących do ostrogi płatka korony. Ogółem pręcików pięć.

space

Owoc torebka otwierająca się trzema krawędzistymi, sztywnymi, klapami. Nasiona liczne, wydłużone, niektóre przystosowane do rozsiewania przez mrówki, z elajosomem. Kiełkowanie nadziemne.

literatura · references
specyfikacja literatury jest widoczna na szerszym ekranie 🛈
ta strona być może używa ciasteczek (cookies), korzystając z niej akceptujesz ich użycie — więcej informacji