klucz do oznaczania
nadrzędne węzły klucza tu odsyłające:
legenda: nazwa pozycji klucza
*alternatywy dla tej pozycji
· do pozycji w szablonie klucza:
(sz)
· powrót z szablonu klucza:
(kl)
|
rośliny pływające, niezakorzenione * rośliny zakorzenione | ||||||||||||||||||||
|
liście naprzeciwległe w dwóch rzędach * ulistnienie skrętoległe, liście zachodzą na siebie· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony ⊛ Nieczęsta. Stojące wody, stawy, starorzecza. | ||||||||||||||||||||
|
ulistnienie skrętoległe, liście zachodzą na siebie * liście naprzeciwległe w dwóch rzędach· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
|
rośliny zakorzenione * rośliny pływające, niezakorzenione· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
|
liście językowate (Aspleniaceae) * liście nitkowate lub w formie 4-listnej koniczyny (Marsileaceae)** liście inne· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Kupki na ich spodzie ustawione w liniach jak nerwy boczne pierwszego rzędu.
⊛ Skały, zbocza, w miejscach zacienionych i o wysokiej wilgotności powietrza.
Preferuje podłoże wapienne, bogate w próchnicę. | ||||||||||||||||||||
|
liście nitkowate lub w formie 4-listnej koniczyny (Marsileaceae) * liście językowate (Aspleniaceae)** liście inne· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Łodyga cienka, pełzająca w strefie brzegowej zbiorników wodnych.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
|
liście nitkowate * liście przypominają 4-listną koniczynę· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony ⊛ Podmokłe, bagniste brzegi wód stojących, rowów itp. zabagnione siedliska, czasem w płytkiej wodzie. | ||||||||||||||||||||
|
liście przypominają 4-listną koniczynę * liście nitkowate· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony ⊛ Występuje w mulistej strefie brzegowej zbiorników wodnych. | ||||||||||||||||||||
|
odmienne liście płodne i sterylne * liście płodne i płonne takie same lub bardzo podobne | ||||||||||||||||||||
|
zarodnie w górnej, przekształconej części liścia * zarodnie w kupkach na spodniej stronie liści· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Rośliny mniejsze, do ok. 60 cm wysokości — nasięźrzałowate (Ophioglossaceae);
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
|
zarodnie na długoszypułowym “kłosie” * zarodnie w długoszypułowej “wiesze”· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
|
zarodnie w długoszypułowej “wiesze” * zarodnie na długoszypułowym “kłosie”· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
|
z jednym liściem * kilka liści· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Rośliny niewielkie, do kilkudziesięciu cm wysokości.
| ||||||||||||||||||||
|
kilka liści * z jednym liściem· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Liście płonne cienkie, z podłużnymi odcinkami.
Liście płodne z górnymi odcinkami pokrytymi brunatnymi zarodniami.
⊛ Olszyny, bagniste i mokre łąki, torfowiska, rzadko w lasach w wilgotnych miejscach; na glebach ubogich, kwaśnych. | ||||||||||||||||||||
|
zarodnie w kupkach na spodniej stronie liści * zarodnie w górnej, przekształconej części liścia· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Poszczególne liście nie są podzielone na różniącą się część płodną i płonną. Natomiast są różniące się pomiędzy sobą, osobne zielone liście płonne i odmienne liście płodne, wyraźnie inne od płonnych.
| ||||||||||||||||||||
|
liście płodne poniżej płonnych (Onocleaceae) * liście płodne powyżej płonnych ▶ Onoclea sensibilis (onoklea wrażliwa) takson uprawiany [491] ⊛ Uprawiana ozdobna. | ||||||||||||||||||||
|
liście płodne powyżej płonnych * liście płodne poniżej płonnych (Onocleaceae) | ||||||||||||||||||||
|
liście pojedynczo pierzaste (Blechnaceae) * liście 2-4× pierzaste lub tak podzielone· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Liście płonne rozpostarte po ziemi, zimotrwałe.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony ⊛ Lasy, głównie górskie, świerkowe, także w olszynach, skałach, zboczach. W silnym zacienieniu, na glebach ubogich, torfach, silnie kwaśnych, nie znosi zasadowych; na stanowiskach o dużej wilgotności powietrza. | ||||||||||||||||||||
|
liście 2-4× pierzaste lub tak podzielone * liście pojedynczo pierzaste (Blechnaceae) | ||||||||||||||||||||
|
okazałe rośliny * drobne rośliny· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Wzniesiona różyczka z liście płonnych tworzy wąski lejek wokół liści płodnych, podwójnie pierzaste, miękkie, niezimujące.
Liście płodne w środku lejka sztywne, zimujące.
⊛ Wilgotne lasy, olszyny, zarośla. Na wilgotnych glebach w dolinach rzek, zasobnych w próchnicę, ubogich w wapń. Także uprawiana bylina ozdobna, czasem zdziczała w parkach. | ||||||||||||||||||||
|
drobne rośliny * okazałe rośliny· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Blaszka liści płonnych w zarysie szerokojajowate do trójkątnych, krótsza od ogonka liściowego.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony ⊛ Sudety Zachodnie, w wyższych partiach gór..
Na rumoszu skalnym, piargach, skałach; na podłożu kwaśnym. | ||||||||||||||||||||
|
liście płodne i płonne takie same lub bardzo podobne * odmienne liście płodne i sterylne | ||||||||||||||||||||
|
liście pojedynczo pierzaste * liście 2-3× pierzaste· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Zimozielone.
| ||||||||||||||||||||
|
liście oddalone, wyrastają w dwóch rzędach z wydłużonego kłącza (Polypodiaceae) * liście w różyczce, wyrastają z silnie skróconego pędu· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Odcinki liści podługowate, spodem nagie.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony ⊛ Kamieniste zbocza, skałki, kamienie, lasy w miejscach zacienionych, pokrytych mchem, na podłożu kwaśnym, jeśli na wapieniach to na grubej warstwie humusu. | ||||||||||||||||||||
|
liście w różyczce, wyrastają z silnie skróconego pędu * liście oddalone, wyrastają w dwóch rzędach z wydłużonego kłącza (Polypodiaceae) | ||||||||||||||||||||
|
kupki okrągłe (Aspidiaceae) * kupki ± podługowate· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
|
kupki ± podługowate * kupki okrągłe (Aspidiaceae)· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Liście często zimozielone.
⊛ Skały, mury itp. siedliska. | ||||||||||||||||||||
|
liście 2-3× pierzaste * liście pojedynczo pierzaste· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · jeśli pojedynczo pierzaste to przynajmniej dolne listki pierzastodzielne.
| ||||||||||||||||||||
|
liście bardzo duże, trojkątne, kupki zakryte przez podwinięty brzeg liścia * liście mniejsze (jeśli duże to nie trójkątne)· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Kupki zarodni leżą na brzegu blaszki i są całkowicie przykryte jej podwiniętym brzegiem przypominającym zawijkę.
⊛ Lasy, zarośla, zręby, murawy; na kwaśnych i silnie kwaśnych glebach, często piaszczystych, suchych. | ||||||||||||||||||||
|
liście mniejsze (jeśli duże to nie trójkątne) * liście bardzo duże, trojkątne, kupki zakryte przez podwinięty brzeg liścia· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Kupki leżą na spodzie liścia i nie są zakryte przez jego brzeg; ten zwykle nie jest podwinięty. | ||||||||||||||||||||
|
kupki silnie wydłużone * kupki okrągłe· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
|
liście wąskie * liście szerokie· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Kupki i zawijki równowąskie do podługowatych.
⊛ Skały (rzadko strome zbocza), mury. | ||||||||||||||||||||
|
liście szerokie * liście wąskie· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Liście szerokie (zwykle ponad 15cm) i duże (30) 50-150 cm, przy tym delikatne, 2x pierzaste o odcinkach pierzastowrębnych do pierzastodzielnych.
| ||||||||||||||||||||
|
kupki okrągłe * kupki silnie wydłużone· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
|
zawijka porozcinana na rzęski * zawijka nieporozcinana lub jej brak· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Liście z kolankiem na ogonku;
ogonki liściowe w nasadzie z dwoma wiązkami przewodzącymi.
| ||||||||||||||||||||
|
zawijka nieporozcinana lub jej brak * zawijka porozcinana na rzęski· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Ogonki liściowe bez kolanka. | ||||||||||||||||||||
|
zawijka jajowatolancetowata do jajowatej * zawijka tarczowata** zawijka nerkowata, przyrośnięta w nasadzie lub bez zawijki· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Ogonki liściowe w nasadzie z dwoma wiązkami przewodzącymi.
| ||||||||||||||||||||
|
zawijka tarczowata * zawijka jajowatolancetowata do jajowatej** zawijka nerkowata, przyrośnięta w nasadzie lub bez zawijki· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Odcinki liściowe ostatniego rzędu w nasadzie niesymetryczne, z silnie rozwiniętym zębem nasadowym.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
|
zawijka nerkowata, przyrośnięta w nasadzie lub bez zawijki * zawijka jajowatolancetowata do jajowatej** zawijka tarczowata | ||||||||||||||||||||
|
zawijka trwała * zawijki brak lub wcześnie odpada· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Odcinki liści często kolczasto ząbkowane;
ogonki liściowe w nasadzie z 4-8 wiązkami przewodzącymi.
| ||||||||||||||||||||
|
zawijki brak lub wcześnie odpada * zawijka trwała· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Odcinki liściowe bez kolczastych ząbków;
ogonki liściowe z dwoma wiązkami przewodzącymi.
| ||||||||||||||||||||
|
liście przynajmniej częściowo 2× pierzaste * liście pojedynczo pierzaste· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
|
liście pojedynczo pierzaste * liście przynajmniej częściowo 2× pierzaste· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
Trichomanes speciosum
włosocień delikatny
włosocień cienisty · Vandenboschia speciosa · rodzimy takson flory Polski[491] · ochrona ścisła (1.133); b/wył. gosp. (§8.1); b/wył. zagr. (§8.3) · Czerwona Lista 2016[311] — CR – krytycznie zagrożony · Czerwona Księga — CR – krytycznie zagrożony[169.14] ·
Status "Natura 2000": takson o znaczeniu wspólnotowym, wymaga wyznaczenia obszaru Natura 2000 (kod: 1421, lp.654[407])
[178]
XL

Sporofit występuje w atlantyckich regionach Europy, gdyż nie jest odporny na przemarzanie oraz wymaga wysokiej, stałej wilgotności.

Gametofity rosną w głębokich, szczelinach skalnych, o stosunkowo dużej wilgotności (ale nie mokrych) i wyrównanej w ciągu roku temperaturze; w miejscach o bardzo małym natężeniu światła - gdzie inne organizmy zielone, poza nielicznymi gatunkami mchów, nie są już w stanie prowadzić fotosyntezy.




























































































































