atlas-roslin.pl

Aconitum [🔉 a·ko·ni·tum]

tojad
autorzy i statusy taksonu są widoczne na szerszym ekranie 🛈
Liczni przedstawiciele we florze Polski. Niektóre są uprawianymi bylinami ozdobnymi.Liczni przedstawiciele we florze Polski. Niektóre są uprawianymi bylinami ozdobnymi.
uprawiane ozdobne spoza flory Polski
objaśnienie skrótów
cechy diagnostyczne w kluczu:Ranunculaceae (jaskrowate)kl 573

klucz wg monografii /Mitka J., 2003 — The genus Aconitum L. (Ranunculaceae) in Poland and adjacent countries. A phenetic-geographic study. [118]/

  
↓nie(z) segmenty szerokie, niepodzielone do nasady
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Hełmy ok. 2.5-3× wyższe niż szersze, cylindryczno-stożkowate.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
  
    
↓nie(z) kwiaty niebieskie do purpurowo-fioletowych
Aconitum moldavicum (tojad mołdawski)
Aconitum moldavicum (tojad mołdawski)
Aconitum moldavicum (tojad mołdawski)
wystepowanie
syn. Aconitum lycoctonum ssp. moldavicum · 491
  W lasach liściastych z rzędu O.Fagetalia sylvaticae, w górach po piętro alpejskie.
    
      
↓nie(z) słupki nagie
  Stosunkowo często w Karpatach i na pogórzu. W lasach liściastych z rzędu O.Fagetalia sylvaticae (gatunek regionalnie charakterystyczny).
      
      
↑nie ↓nie(z) słupki dookoła owłosione
  Takson piętra subalpejskiego. Rośnie w zaroślach olchy kosej Ass.Pulmonario-Alnetum viridis, w wysokich ziołoroślach i trawach.
      
      
↑nie (z) słupki na grzbiecie i/lub na szwie wewętrznym owłosione
  Mieszaniec dwóch powyższych podgatunków.
      
    
↑nie (z) kwiaty białawe do żółtawych
Aconitum lycoctonum ssp. lycoctonum (tojad lisi typowy)
  Występuje w Beskidzie Żywieckim. Takson górski i podgórski. W Polsce występuje w grądach Ass.Tilio cordatae-Carpinetum betuli i w ciepłolubnych zaroślach na terenach dawnej eksploatacji kruszywa. Poza granicami Polski głównie na pogórzu w zespołach ziołorośli związku All.Adenostylion alliariae.
    
  
↑nie (z) segmenty wąskie lub szerokie podzielone do nasady
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· lub szerokich i wtedy pociętych do nasady blaszki.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
  
    
↓nie(z) hełmy stożkowate 1.6-2.5× wyższe niż szersze
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Ostrogi miodników haczykowato zgięte lub półspiralnie skręcone.
    
      
↓nie(z) słupków 3-5, owłosione na szwie wewnętrznym
      
        
↓nie(z) szypułki kwiatów nagie
        
          
↓nie(z) ostrogi miodników półspiralnie zwinięte
Aconitum variegatum ssp. variegatum (tojad dzióbaty typowy)
Aconitum variegatum ssp. variegatum (tojad dzióbaty typowy)
Aconitum variegatum (tojad dzióbaty)
3D
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Hełmy wyraźnie wyższe niż szersze.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
  (mapka występowania gatunku) W Polsce występuje podgatunek typowy tego taksonu. W wilgotnych lasach liściastych i zaroślach, wzdłuż strumieni i rzek; w górskich olszynach Ass.Alnetum incanae (gatunek charakterystyczny zespołu) i ziołoroślach Ass.Arunco-Doronicetum austriaci, w Tatrach do 1500m n.p.m.
          
          
↑nie (z) ostrogi miodników haczykowato zagięte
Aconitum ×berdaui nssp. berdaui (tojad Berdaua typowy)
XL
Aconitum ×berdaui nssp. berdaui (tojad Berdaua typowy)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Hełmy nieco wyższe niż szersze.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
Aconitum ×berdaui nssp. berdaui (tojad Berdaua typowy)
wystepowanie
syn. Aconitum firmum ssp. firmum × variegatum · Aconitum firmum ssp. firmum × variegatum · 491
  (mapka występowania gatunku)
          
        
↑nie (z) szypułki kwiatów owłosione
        
          
↓nie(z) hełmy na zewnątrz gruczołowato owłosione
Aconitum ×pawlowskii (tojad Pawłowskiego)
XL
Aconitum ×pawlowskii (tojad Pawłowskiego)
Aconitum ×pawlowskii (tojad Pawłowskiego)
3D
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Szypułki kwiatów gruczołowato owłosione.
Aconitum ×pawlowskii (tojad Pawłowskiego)
wystepowanie
syn. Aconitum lasiocarpum × variegatum · Aconitum lasiocarpum × variegatum · 491
  Zarośla i lasy liściaste, głównie Ass.Tilio cordatae-Carpinetum betuli lub Ass.Carici remotae-Fraxinetum, w górach wzdłuż potoków w olszynach Ass.Alnetum incanae.
          
          
↑nie (z) hełmy na zewnątrz nagie lub rzadko przylegająco, niegruczołowato owłosione
Aconitum ×berdaui nssp. walasii (tojad Berdaua Walasa)
Aconitum ×berdaui nssp. walasii (tojad Berdaua Walasa)
Aconitum ×berdaui nssp. walasii (tojad Berdaua Walasa)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Szypułki kwiatów niegruczołowato przylegająco owłosione.
Aconitum ×berdaui nssp. walasii (tojad Berdaua Walasa)
wystepowanie
syn. Aconitum firmum ssp. moravicum × variegatum ssp. v. · Aconitum firmum ssp. moravicum × variegatum ssp. variegatum · 491
  W Zachodnich Karpatach i Wschodnich Sudetach. Wzdłuż strumieni w niższych położeniach górskich i na pogórzu, na źródliskach i w ziołoroślach związku All.Adenostylion alliariae.
          
      
↑nie ↓nie(z) słupków 3(-5), dookoła owłosione (patrz też następna alternatywa)
      
        
↓nie(z) hełmy na zewnątrz ±nagie
Aconitum degenii ssp. degenii var. intermedium (tojad kosmatoowockowy)
Aconitum degenii ssp. degenii var. intermedium (tojad kosmatoowockowy)
Aconitum degenii ssp. degenii var. intermedium (tojad kosmatoowockowy)
wystepowanie
tojad wiechowaty typowy ogm. kosmatoowockowa · syn. Aconitum ×hebegynum · 491
  Takson górski, czasami sięga piętra subalpejskiego, w wilgotnych zaroślach Ass.Pulmonario-Alnetum viridis na wysokości ok. 1100m n.p.m. Jego spektrum ekologiczne jest szerokie: olszyny Ass.Alnetum incanae, ziołorośla na kamieńcach ze związku All.Adenostylion alliariae, wilgotne łąki All.Calthion palustris, z optimum na wyższych terasach i w strefach przejściowych pomiędzy buczynami Ass.Dentario glandulosae-Fagetum i olszynami Ass.Alnetum incanae.
        
        
↑nie (z) hełmy na zewnątrz gruczołowato owłosione
        
          
↓nie(z) szypułki kwiatu pod podkwiatkami słabo owłosione
Aconitum lasiocarpum ssp. kotulae
Aconitum lasiocarpum ssp. kotulae
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· i/lub niegruczołowato przylegająco owłosiona.
  Podgatunek głównie podgórski, w niższych położeniach górskich spotykany w lasach związku All.Carpinion betuli, szczególnie w Ass.Carici remotae-Fraxinetum. W wyższych położeniach górskich występuje razem z tojadem wschodniokarpackim typowym (Aconitum lasiocarpum ssp. lasiocarpum) w kwiecistych ziołoroślach połoninowych Trollio-Knautietum, na krawędziach zarośli Ass.Pulmonario-Alnetum viridis i w zaroślach maliny właściwej (Rubus idaeus).
          
          
↑nie (z) szypułki kwiatu pod podkwiatkami owłosione
          
            
↓nie(z) miodniki nie sięgają szczytu hełmu
Aconitum lasiocarpum ssp. lasiocarpum
Aconitum lasiocarpum ssp. lasiocarpum
Aconitum lasiocarpum ssp. lasiocarpum
szypułki kwiatowe pod podkwiatkami odstająco gruczołowato owłosione; podkwiatki równowąskie do lancetowatych, czasem szersze
  Podgatunek górski, spotykany w kwiecistych ziołoroślach połoninowych Trollio-Knautietum, na krawędziach zarośli Ass.Pulmonario-Alnetum viridis i w zaroślach maliny właściwej (Rubus idaeus), na wysokościach 1020-1150m n.p.m. Najczęściej występuje wzdłuż potoków, na wyższych terasach, na wysokości (400)500-600(800)m n.p.m. w strefie przejściowej pomiędzy Ass.Petasitetum kablikiani i Ass.Alnetum incanae oraz w strefach przejściowych pomiędzy buczynami Ass.Dentario glandulosae-Fagetum i olszynami Ass.Alnetum incanae. Czasem na wilgotnych łąkach All.Calthion palustris blisko krawędzi lasu.
            
            
↑nie (z) miodniki sięgają szczytu hełmu
Aconitum xgayeri
Aconitum xgayeri
Aconitum xgayeri
szypułki kwiatowe pod podkwiatkami odstająco gruczołowato owłosione, mniej gęsto niż powyżej podkwiatów; podkwiatki równowąskie do lancetowatych
Aconitum ×gayeri (tojad Gayera)
wystepowanie
syn. Aconitum degenii × lasiocarpum · Aconitum degenii ssp. degenii × lasiocarpum · 491
  Na pogórzu od 300 do 600m n.p.m. w dolinach rzecznych z łęgach Ass.Carici remotae-Fraxinetum, rzadziej na wilgotnych łąkach związku All.Calthion palustris. W niższych położeniach górskich, (400)600-910m n.p.m. wzdłuż potoków w olszynach Ass.Alnetum incanae. Rzadko w wyższych górach, do 1700m n.p.m., na źródliskach z ziołoroślami związku All.Adenostylion alliariae
            
      
↑nie (z) słupków 2-3(-5) nagich lub niewiele na stronie grzbietowej (zewnętrznej) owłosionych
      
        
↓nie(z) hełmy gruczołowato owłosione
Aconitum degenii ssp. degenii var. intermedium (tojad kosmatoowockowy)
Aconitum degenii ssp. degenii var. intermedium (tojad kosmatoowockowy)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Nasiona w pełni wykształcone.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
Aconitum ×hebegynum
wystepowanie
syn. Aconitum degenii × variegatum · Aconitum degenii ssp. degenii × variegatum
  Takson górski, czasami sięga piętra subalpejskiego, w wilgotnych zaroślach Ass.Pulmonario-Alnetum viridis na wysokości ok. 1100m n.p.m. Jego spektrum ekologiczne jest szerokie: olszyny Ass.Alnetum incanae, ziołorośla na kamieńcach ze związku All.Adenostylion alliariae, wilgotne łąki All.Calthion palustris, z optimum na wyższych terasach i w strefach przejściowych pomiędzy buczynami Ass.Dentario glandulosae-Fagetum i olszynami Ass.Alnetum incanae.
        
        
↑nie (z) hełmy nagie
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Słupki najczęściej płonne.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
        
          
↓nie(z) pręciki ±nagie
          
            
↓nie(z) szypułki kwiatów nagie
Aconitum ×berdaui nssp. berdaui (tojad Berdaua typowy)
XL
Aconitum ×berdaui nssp. berdaui (tojad Berdaua typowy)
Aconitum ×berdaui nssp. berdaui (tojad Berdaua typowy)
wystepowanie
syn. Aconitum firmum ssp. firmum × variegatum · Aconitum firmum ssp. firmum × variegatum · 491
            
            
↑nie (z) szypułki kwiatów owłosione
Aconitum ×berdaui nssp. walasii (tojad Berdaua Walasa)
Aconitum ×berdaui nssp. walasii (tojad Berdaua Walasa)
Aconitum ×berdaui nssp. walasii (tojad Berdaua Walasa)
Aconitum ×berdaui nssp. walasii (tojad Berdaua Walasa)
wystepowanie
syn. Aconitum firmum ssp. moravicum × variegatum ssp. v. · Aconitum firmum ssp. moravicum × variegatum ssp. variegatum · 491
  W Zachodnich Karpatach i Wschodnich Sudetach. Wzdłuż strumieni w niższych położeniach górskich i na pogórzu, na źródliskach i w ziołoroślach związku All.Adenostylion alliariae.
            
          
↑nie (z) pręciki owłosione
          
            
↓nie(z) miodniki nie sięgają szczytu hełmu
Aconitum ×exaltatum (tojad wyniosły)
XL
Aconitum ×exaltatum (tojad wyniosły)
XL
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Szypułki kwiatowe nagie lub owłosione.
Aconitum ×exaltatum (tojad wyniosły)
wystepowanie
syn. Aconitum plicatum ssp. p. × variegatum ssp. v. · Aconitum plicatum ssp. plicatum var. plicatum × variegatum ssp. variegatum · 491
  Sudety. W górskich lasach na źródliskach, wzdłuż strumieni i w ziołoroślach związku All.Adenostylion alliariae.
            
            
↑nie (z) miodniki sięgają szczytu hełmu
Aconitum ×cammarum (tojad ogrodowy)
Aconitum ×cammarum (tojad ogrodowy)
Aconitum ×cammarum (tojad ogrodowy)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Szypułki kwiatowe tylko pod kwiatem ±przylegająco owłosione.
Aconitum ×cammarum (tojad ogrodowy)
syn. Aconitum ×intermedium · Aconitum firmum × variegatum · 491
  Uprawiana bylina ozdobna.
            
    
↑nie (z) hełmy półokrągłe, mniej niż 1.6×
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· lub niewiele wyższe niż szersze (1-1.5×)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
    
      
↓nie(z) hełmy nagie
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
      
        
↓nie(z) szypułki kwiatów nagie
        
          
↓nie(z) ostrogi miodników haczykowato zagięte
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Miodniki przynajmniej części kwiatów nie sięgają szczytu hełmu.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
          
            
↓nie(z) pręciki owłosione
Aconitum ×exaltatum (tojad wyniosły)
XL
Aconitum ×exaltatum (tojad wyniosły)
Aconitum ×exaltatum (tojad wyniosły)
XL
Aconitum ×exaltatum (tojad wyniosły)
wystepowanie
syn. Aconitum plicatum ssp. p. × variegatum ssp. v. · Aconitum plicatum ssp. plicatum var. plicatum × variegatum ssp. variegatum · 491
  Sudety. W górskich lasach na źródliskach, wzdłuż strumieni i w ziołoroślach związku All.Adenostylion alliariae.
            
            
↑nie (z) pręciki ±nagie
Aconitum ×berdaui nssp. berdaui (tojad Berdaua typowy)
XL
Aconitum ×berdaui nssp. berdaui (tojad Berdaua typowy)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
Aconitum ×berdaui nssp. berdaui (tojad Berdaua typowy)
wystepowanie
syn. Aconitum firmum ssp. firmum × variegatum · Aconitum firmum ssp. firmum × variegatum · 491
  (mapka występowania gatunku)
            
          
↑nie (z) ostrogi miodników główkowate
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Miodniki sięgają szczytu hełmu.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
          
            
↓nie(z) pręciki owłosione
Aconitum plicatum ssp. plicatum var. clusianum
Aconitum clusianum (tojad Kluzjusza)
XL
Aconitum clusianum (tojad Kluzjusza)
wystepowanie
tojad sudecki Kluzjusza · syn. Aconitum plicatum ssp. sudeticum var. clusianum · 491
  
wystepowanie
o mapie występowania
Sudety, głównie Karkonosze. Wilgotne miejsca w piętrze alpejskim i subalpejskim, źródliska, ziołorośla All.Adenostylion alliariae i w okolicy górskich torfowisk.
            
            
↑nie (z) pręciki ±nagie
Aconitum firmum ssp. firmum (tojad mocny typowy)
XL
Aconitum firmum ssp. firmum (tojad mocny typowy)
XL
Aconitum firmum ssp. firmum (tojad mocny typowy)
3D
Aconitum firmum ssp. firmum (tojad mocny typowy)
wystepowanie
syn. Aconitum callibotryon var. firmum · Aconitum nepellus ssp. firmum · 491
  
wystepowanie
o mapie występowania
Piętro alpejskie (w Tatrach do 2400m n.p.m.) i subalpejskie, gdzie jest częsty, schodzi dolinami Czarnego Dunajca i Białki do 750m n.p.m. Często w ziołoroślach związku All.Adenostylion alliariae i wysoko-trawiastych zespołach związku All.Calamagrostion, zwłaszcza w zespole Ass.Aconitetum firmi. Poza tym w lasach i zaroślach, wzdłuż strumieni i halach.
            
        
↑nie (z) szypułki kwiatów owłosione
        
          
↓nie(z) ostrogi miodników zgięte
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Słupki najczęściej płonne.
          
            
↓nie(z) szypułki kwiatów poniżej podkwiatków nagie
Aconitum ×cammarum (tojad ogrodowy)
Aconitum ×cammarum (tojad ogrodowy)
Aconitum ×cammarum (tojad ogrodowy)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
Aconitum ×cammarum (tojad ogrodowy)
syn. Aconitum ×intermedium · Aconitum firmum × variegatum · 491
  Uprawiana bylina ozdobna.
            
            
↑nie (z) szypułki kwiatów poniżej podkwiatków owłosione
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
            
              
↓nie(z) pręciki nagie lub pojedynczo owłosione
Aconitum ×berdaui nssp. walasii (tojad Berdaua Walasa)
Aconitum ×berdaui nssp. walasii (tojad Berdaua Walasa)
Aconitum ×berdaui nssp. walasii (tojad Berdaua Walasa)
Aconitum ×berdaui nssp. walasii (tojad Berdaua Walasa)
wystepowanie
syn. Aconitum firmum ssp. moravicum × variegatum ssp. v. · Aconitum firmum ssp. moravicum × variegatum ssp. variegatum · 491
  
wystepowanie
o mapie występowania
Wzdłuż strumieni w niższych położeniach górskich i na pogórzu, na źródliskach i w ziołoroślach związku All.Adenostylion alliariae.
              
              
↑nie (z) pręciki owłosione
Aconitum ×exaltatum (tojad wyniosły)
XL
Aconitum ×exaltatum (tojad wyniosły)
XL
Aconitum ×exaltatum (tojad wyniosły)
Aconitum ×exaltatum (tojad wyniosły)
wystepowanie
syn. Aconitum plicatum ssp. p. × variegatum ssp. v. · Aconitum plicatum ssp. plicatum var. plicatum × variegatum ssp. variegatum · 491
  Sudety. W górskich lasach na źródliskach, wzdłuż strumieni i w ziołoroślach związku All.Adenostylion alliariae.
              
          
↑nie (z) ostrogi miodników główkowate
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Nasiona w pełni wykształcone.
          
            
↓nie(z) pręciki nagie lub pojedynczo owłosione
            
              
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
              
              
Aconitum ×zapalowiczii (tojad Zapałowicza)
3D
Aconitum ×zapalowiczii (tojad Zapałowicza)
3D
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
Aconitum ×zapalowiczii (tojad Zapałowicza)
wystepowanie
syn. Aconitum firmum Rchb. ssp. firmum × ×mariae Rottensteiner, Mitka et Novikov nssp. paxii (Starmühl.) Mitka · Aconitum firmum × ×mariae ssp. paxii · 491
  Piętro alpejskie (w Tatrach do 2400m n.p.m.) i subalpejskie, gdzie jest częsty, schodzi dolinami Czarnego Dunajca i Białki do 750m n.p.m. Często w ziołoroślach związku All.Adenostylion alliariae i wysoko-trawiastych zespołach związku All.Calamagrostion, zwłaszcza w zespole Ass.Aconitetum firmi. Poza tym w lasach i zaroślach, wzdłuż strumieni i halach.
              
            
↑nie (z) pręciki owłosione
            
              
↓nie(z) podkwiatki równowąskie
Aconitum plicatum ssp. plicatum var. plicatum (tojad sudecki typowy)
Aconitum plicatum ssp. plicatum var. plicatum (tojad sudecki typowy)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
Aconitum plicatum ssp. plicatum var. plicatum (tojad sudecki typowy)
wystepowanie
syn. Aconitum callibotryon Rchb. = A. plicatum ssp. plicatum · 491
  W ziołoroślach ze związku All.Adenostylion alliariae, źródliska, sąsiedztwo górskich torfowisk w piętrze alpejskim i subalpejskim, wzdłuż potoków schodzi do piętra górskich lasów.
              
              
↑nie (z) podkwiatki lancetowate
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
              
                
Aconitum ×czarnohorense (tojad czarnohorski)
XL
Aconitum ×czarnohorense (tojad czarnohorski)
XL
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
Aconitum ×czarnohorense (tojad czarnohorski)
wystepowanie
syn. Aconitum firmum × ×nanum · Aconitum firmum × ×nanum · 491
  Alpejskie i subalpejskie siedliska o "reliktowym" charakterze, wśród skał, w zespołach ziołorośli ze związku All.Adenostylion alliariae i w strefie brzegowej zarośli olchy kosej Ass.Pulmonario-Alnetum viridis lub w wilgotnych miejscach w kosodrzewiną (Pinus mugo).
                
                
Aconitum ×nanum (tojad karłowaty)
XL
Aconitum ×nanum (tojad karłowaty)
XL
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
Aconitum ×nanum (tojad karłowaty)
wystepowanie
tojad taurycki · syn. Aconitum tauricum ssp. nanum · Aconitum firmum × bucovinense · Aconitum bucovinense × firmum · 491
  Endemit Karpat Wschodnich i Południowych; w Polsce jedno stanowisko w Bieszczadach Zachodnich. Alpejskie i subalpejskie siedliska wśród skał, źródliska, na połoninach w zespołach ziołorośli ze związku All.Adenostylion alliariae.
                
      
↑nie (z) hełmy owłosione
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
      
        
↓nie(z) szypułki pod podkwiatkami nagie
Aconitum degenii ssp. degenii var. intermedium (tojad kosmatoowockowy)
Aconitum degenii ssp. degenii var. intermedium (tojad kosmatoowockowy)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Hełmy na zewnątrz gruczołowato owłosione.
Aconitum ×hebegynum
wystepowanie
syn. Aconitum degenii × variegatum · Aconitum degenii ssp. degenii × variegatum
  Takson górski, czasami sięga piętra subalpejskiego, w wilgotnych zaroślach Ass.Pulmonario-Alnetum viridis na wysokości ok. 1100m n.p.m. Jego spektrum ekologiczne jest szerokie: olszyny Ass.Alnetum incanae, ziołorośla na kamieńcach ze związku All.Adenostylion alliariae, wilgotne łąki All.Calthion palustris, z optimum na wyższych terasach i w strefach przejściowych pomiędzy buczynami Ass.Dentario glandulosae-Fagetum i olszynami Ass.Alnetum incanae.
        
        
↑nie (z) szypułki pod podkwiatkami owłosione
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
        
          
↓nie(z) pręciki ±nagie
          
            
↓nie(z) szypułki kwiatów i hełmy odstająco gruczołowato owłosione
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
            
              
↓nie(z) ostrogi miodników tępe
Aconitum maninense (tojad kosmaty)
XL
Aconitum maninense (tojad kosmaty)
Aconitum maninense (tojad kosmaty)
3D
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Ściany boczne nasion gładkie lub pomarszczone.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
Aconitum maninense (tojad kosmaty)
wystepowanie
tojad mocny kosmaty · syn. Aconitum firmum ssp. maninense · 491
  Takson górski, w buczynach O.Fagetalia sylvaticae, rzadko w świerczynach O.Piceetalia abietis w miejscach wysięku wody lub na źródliskach, wzdłuż strumieni na kamieńcach i w ziołoroślach związku All.Adenostylion alliariae.
              
              
↑nie (z) ostrogi miodników zgięte
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Ściany boczne nasion z 4-6 poprzecznymi fałdami.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
              
                
↓nie(z) słupki ±nagie
Aconitum degenii ssp. degenii
Aconitum degenii ssp. degenii
Aconitum degenii ssp. degenii
  Na wysokościach (500)700-800(1100)m n.p.m. na kamieńcach w zespołach Ass.Petasitetum kablikiani, w olszynach Ass.Caltho laetae-Alnetum oraz w żyznych i wilgotnych lasach bukowych Ass.Dentario glandulosae-Fagetum.
                
                
↑nie (z) słupki dookoła owłosione
                
                  
↓nie(z) miodniki sięgają szczytu hełmu
Aconitum xgayeri
Aconitum xgayeri
Aconitum xgayeri
szypułki kwiatowe pod podkwiatkami odstająco gruczołowato owłosione, mniej gęsto niż powyżej podkwiatów; podkwiatki równowąskie do lancetowatych
Aconitum ×gayeri (tojad Gayera)
wystepowanie
syn. Aconitum degenii × lasiocarpum · Aconitum degenii ssp. degenii × lasiocarpum · 491
  Na pogórzu od 300 do 600m n.p.m. w dolinach rzecznych z łęgach Ass.Carici remotae-Fraxinetum, rzadziej na wilgotnych łąkach związku All.Calthion palustris. W niższych położeniach górskich, (400)600-910m n.p.m. wzdłuż potoków w olszynach Ass.Alnetum incanae. Rzadko w wyższych górach, do 1700m n.p.m., na źródliskach z ziołoroślami związku All.Adenostylion alliariae
                  
                  
↑nie (z) miodniki nie sięgają szczytu hełmu
Aconitum lasiocarpum ssp. lasiocarpum
Aconitum lasiocarpum ssp. lasiocarpum
Aconitum lasiocarpum ssp. lasiocarpum
szypułki kwiatowe pod podkwiatkami odstająco gruczołowato owłosione; podkwiatki równowąskie do lancetowatych, czasem szersze
  Podgatunek górski, spotykany w kwiecistych ziołoroślach połoninowych Trollio-Knautietum, na krawędziach zarośli Ass.Pulmonario-Alnetum viridis i w zaroślach maliny właściwej (Rubus idaeus), na wysokościach 1020-1150m n.p.m. Najczęściej występuje wzdłuż potoków, na wyższych terasach, na wysokości (400)500-600(800)m n.p.m. w strefie przejściowej pomiędzy Ass.Petasitetum kablikiani i Ass.Alnetum incanae oraz w strefach przejściowych pomiędzy buczynami Ass.Dentario glandulosae-Fagetum i olszynami Ass.Alnetum incanae. Czasem na wilgotnych łąkach All.Calthion palustris blisko krawędzi lasu.
                  
            
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· i/lub przylegająco niegruczołowato owłosione.
            
              
↓nie(z) przylegająco niegruczołowato owłosione
Aconitum firmum ssp. moravicum (tojad mocny morawski)
XL
Aconitum firmum ssp. moravicum (tojad mocny morawski)
Aconitum firmum ssp. moravicum (tojad mocny morawski)
3D
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
  Takson górski, w buczynach O.Fagetalia sylvaticae, rzadko w świerczynach O.Piceetalia abietis w miejscach wysięku wody lub na źródliskach, wzdłuż strumieni na kamieńcach i w ziołoroślach związku All.Adenostylion alliariae.
              
              
↑nie (z) odstająco gruczołowato owłosione
Aconitum ×mariae ssp. paxii (tojad Paxa)
XL
Aconitum ×mariae ssp. paxii (tojad Paxa)
Aconitum ×mariae ssp. paxii (tojad Paxa)
3D
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
Aconitum ×mariae ssp. paxii (tojad Paxa)
wystepowanie
tojad mocny Paxa · syn. Aconitum firmum nssp. paxii · Aconitum firmum Rchb. ssp. moravicum × maninense (Skalický) Mitka · Aconitum firmum ssp. moravicum × maninense · 491
  Endemit Karpat Zachodnich. Takson górski, w buczynach O.Fagetalia sylvaticae, rzadko w świerczynach O.Piceetalia abietis w miejscach wysięku wody lub na źródliskach, wzdłuż strumieni na kamieńcach i w ziołoroślach związku All.Adenostylion alliariae.
              
          
↑nie (z) pręciki owłosione
          
            
↓nie(z) podkwiatki równowąskie
Aconitum plicatum ssp. sudeticum (tojad sudecki gruczołowy)
Aconitum plicatum ssp. sudeticum (tojad sudecki gruczołowy)
Aconitum plicatum ssp. sudeticum (tojad sudecki gruczołowy)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
  W alpejskich ziołoroślach ze związku All.Adenostylion alliariae i wzdłuż potoków w piętrze górskich lasów.
            
            
↑nie (z) podkwiatki szersze
Aconitum bucovinense
Aconitum bucovinense
Aconitum bucovinense
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
Aconitum bucovinense (tojad bukowiński)
wystepowanie
tojad niski · syn. Aconitum tauricum ssp. nanum · 491
  Endemit Karpat Zachodnich. Alpejskie i subalpejskie siedliska o "reliktowym" charakterze, wśród skał, w zespołach ziołorośli ze związku All.Adenostylion alliariae i w strefie brzegowej zarośli olchy kosej Ass.Pulmonario-Alnetum viridis lub w wilgotnych miejscach w kosodrzewiną (Pinus mugo).
            
po zalogowniu, w pełnej wersji atlasu, jest tu dodatkowa, zwarta, wersja klucza - wygodna w użyciu gdy chcemy szybko zorientować się w jego strukturze lub znamy już klucz i chcemy szybciej dojść do celu; przycisk logowania jest w prawym górnym rogu strony

uwagi

Od 1983r. do 2014r. ochronie ścisłej podlegał cały rodzaj, osobno był wymieniony tojad dzióbaty (Aconitum variegatum) który znajdował się pod ochroną częściową. Obecnie chronione gatunki są wyspecyfikowane w rozporządzeniu. Część jest pod ochroną ścisłą, inne pod częściową.Od 1983r. do 2014r. ochronie ścisłej podlegał cały rodzaj, osobno był wymieniony tojad dzióbaty (Aconitum variegatum) który znajdował się pod ochroną częściową. Obecnie chronione gatunki są wyspecyfikowane w rozporządzeniu. Część jest pod ochroną ścisłą, inne pod częściową.

właściwości i zastosowanie

wymagania uprawa Aconitum (tojad)
🌱
Byliny, zwykle z bulwiastymi korzeniami. Kilka z nich jest uprawianych w ogrodach jako okazałem byliny ozdobne, na rabaty, do ogrodów skalnych i naturalistycznych.Byliny, zwykle z bulwiastymi korzeniami. Kilka z nich jest uprawianych w ogrodach jako okazałem byliny ozdobne, na rabaty, do ogrodów skalnych i naturalistycznych.
💠 rabata bylinowa • ⛰ ogród skalny • ogród naturalistyczny • ⁂ pojedynczo lub po kilka w grupie (soliter)
wysokość: 0.5 – 1.5 m
kwitnienie: od lipca do października

wymagania i uprawa

🌸
🔆 miejsce:  słoneczne • ⛅ półcieniste • chłodne
💧 woda: gleba przeciętnie wilgotna (świeża) • nie znosi przesuszania • nie znosi gleby podmokłej
☷ gleba: żyzna • próchniczna
❄️ zimowanie: strefa mrozoodporności 5

🌱 Sadzenie, wysiew, rozmnażanie:

38 – 41 szt./m2 • rozstawa: 7 – 6 cm
z nasion [po zbiorze lub wczesną wiosną po stratyfikacji, starsze nasiona przelegują]
przez podział [jesienią lub wczesną wiosną na pojedyncze bulwiaste korzenie]