takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
· ochrona częściowa (2.241); b/wył. gosp. (§8.1)

Pinus mugo Turra

sosna górska kosodrzew, kosodrzewina, kosówka, sosna kosa
Pinus montana Mill. · Pinus mughus Scop. · Pinus pumilio Haenke
Pinus mugo
płat kosodrzewiny; 31.05.2002, Babia Góra; copyright © by Antoni Mielnikow
Pinus mugo
Pinus mugo (sosna górska)
pokrój
Pinus mugo (sosna górska)
kora
Pinus mugo (sosna górska)
kora na młodej gałązce
Pinus mugo (sosna górska)
Pinus mugo (sosna górska)

opis

cechy diagnostyczne w kluczu:sosny dwuigielnekl 2660
Pinus mugo (sosna górska)
Niewysoki krzew (do 2.5 m). Gałęzie ścielą się po ziemi, ich końce wzniesione. Korowina nie łuszczy się tylko jest spękana.

space

Szyszki stosunkowo nieduże, 2-7 cm długości, pojedynczo lub po 2-3. Dojrzewają dopiero wiosną w trzecim roku po kwitnieniu.

występowanie

Gatunek podlega ochronie częściowej (poz. 2.241 wg aktualnego rozporządzenia). Nie mają do niego zastosowania wyłączenia spod ochrony uzasadnione względami godpodarki rolnej, leśnej lub rybackiej (§8.1). Do ustawowej ochrony został włączony w 1957 roku. Do 2014r. znajdował się pod ochroną ścisłą.
Pinus mugo
piętro kosodrzewiny
wystepowanie
o mapie występowania
Pinus mugo (sosna górska)
Stanowiska naturalne w Polsce w wyższych położeniach górskich w Sudetach, Tatrach i na Babiej Górze. Poza tym od Karpat do Alp i Bałkanów. Powyżej górnej granicy lasu kosodrzewina tworzy mniej lub bardziej zwarte zarośla.

Gatunek charakterystyczny (Ch.) dla:

space_elw

Gatunek wyróżniający (D.) dla:

space_elw

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20050526.2.js - Pinus mugo (sosna górska); Karkonosze – Równia pod Śnieżką
050526-2
leg. Jacek Soboń
/Karkonosze – Równia pod Śnieżką/ #4
znalezisko 20050402.1.js - Pinus mugo (sosna górska)
050402-1
leg. Jacek Soboń #3
znalezisko 00010000.19.jbs - Pinus mugo (sosna górska)
19
leg. Joanna Boisse
/cv. Grań/ #4

właściwości i zastosowanie

W medycynie ma zastosowanie Pini pumilionis aetheroleum (olejek eteryczny kosodrzewinowy) — olejek eteryczny otrzymywany przez destylację z parą wodną świeżych liści i gałązek tego gatunku.
— Wysokość: 0.5 do 2 m • Szerokość: 0.5 do 2.5 m • 1-3 szt./m2 • Rozstawa: 60-100 cm
Gatunek rodzimy, górski. Pokrój silnie zmienny; zwykle nieregularny, niski krzew (do 2 m wysokości) o nisko ścielących się gałęziach, z tendencją do zakorzeniania się.

space

Z uwagi na tworzenie zwartych płatów i zdolność do wzrostu na suchych piaskach używana jest też do umacniania skarp i stabilizacji wydm.

Grupa użytkowa:
krzewy iglaste • krzewy iglaste okrywowe • zimozielone (wiecznie zielone) • ⛰ ogród skalny • alpinarium • ogród japoński • do ekspozycji w grupie • toleruje warunki miejskie
roślina lecznicza • o znaczeniu produkcyjnym

Analiza dostępności roślin (form i odmian #37)

wymagania i uprawa

Wymagania (parametry ogrodowe):
miejsce: ☀ słoneczne
gleba: przeciętnie wilgotna (świeża) • dostatecznie wilgotna • znosi suszę • stale wilgotna do podmokłej • żyzna • uboga • przeciętna ogrodowa • próchniczna/organiczna • ciężka (gliniasta/ilasta) • lekka (piaszczysto-pylasta/gliniasta) • odczyn zbliżony do obojętnego • toleruje kwaśną (niskie pH) • toleruje zasadową (wysokie pH)
zimowanie: strefa mrozoodporności 4

Wymagania (optimum rozwoju/konkurencyjności na naturalnych stanowiskach wg ekologicznych liczb wskaźnikowych): światło — pełne słońce • woda — gleba przeciętnie wilgotna lub gleba wilgotna • odczyn — gleba silnie kwaśna lub gleba kwaśna lub gleba słabo kwaśna lub gleba o obojętnym pH • ciepło — miejsce umiarkowanie zimne lub miejsce umiarkowanie chłodne • zwięzłość — gleba kamienista, żwirowa lub gleba średnio zwięzła • próchnica — gleba mineralna, uboga w humus lub gleba mineralno-próchnicza, zasobna w humus lub gleba organiczna, humusowa, torfowa • żyzność — podłoże ubogie lub podłoże umiarkowanie żyzne

Rozmnażanie, wysiew/sadzenie:

• z nasion
• przez szczepienie [na tym samym gatunku]
Wymaga pełnego nasłonecznienia. W pełni wytrzymała na mrozy.

space

Łatwo rozmnaża się z nasion. Odmiany należy szczepić na tym samym gatunku.