atlas-roslin.pl
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
· ochrona ścisła (1.217)

Aconitum firmum Rchb.

tojad mocny tojad ogrodowy, tojad właściwy (potocznie: tojad)
Aconitum napellus s.l.
Aconitum firmum (tojad mocny)
grupa; widoczna grupa kwitnących roślin; 29.08.2004, Zawoja; Babiogórski PN.; Babia Góra - Markowe Szczawiny [1246 m n.p.m.]; copyright © by Waldemar i Maria Mazur
Aconitum firmum (tojad mocny)
osobnik; kwitnąca roślina widziana z boku
Aconitum firmum
Aconitum firmum (tojad mocny)
Aconitum firmum (tojad mocny)
XL
zbiorowisko; widoczne licznie występujące, kwitnące osobniki
Aconitum firmum (tojad mocny)
łodyga; fragment dolnego odcinka łodygi z widocznym ulistnieniem
Aconitum firmum (tojad mocny)
kwiatostan; górny odcinek łodygi z widocznym na jej szczycie kwiatostanem
Aconitum firmum (tojad mocny)
kwiatostan; szczytowy odcinek kwiatostanu
Aconitum firmum (tojad mocny)
kwiat; pojedynczy kwiat widziany z boku
Aconitum firmum (tojad mocny)
kwiat; pojedynczy kwiat widziany od przodu i dołu

cechy charakterystyczne

Bylina; korzeń rzepowato zgrubiały. Pęd wzniesiony, sztywny. Kwiatostan prosty lub rozgałęziony, nagi.

space

Szypułki kwiatowe proste, odstające od osi pod kątem prostym.. Przykwiatki równowąskie od lancetowatych lub podzielonych lub ząbkowanych.

space

Szczyty miodników główkowate, nie zawsze sięgają szczytu hełmu.

space

Słupków (2) 3 (4, rzadko 5), nagie, lub z zakrzywionymi włoskami na stronie grzbietowej (odosiowej).

Nasiona czworokątne, gładkie lub czasem po jednej stronie pomarszczone, z trzeba podługowatymi skrzydełkami (jedno z nich silniej rozwinięte), płodne.

space

występowanie

Gatunek podlega ochronie ścisłej (poz. 1.217 wg aktualnego rozporządzenia). Do ustawowej ochrony został włączony w 1983 roku.
Aconitum firmum (tojad mocny)

właściwości i zastosowanie

wymagania uprawa Aconitum firmum (tojad mocny)
🌱
Bylina z rzepowato zgrubiałymi korzeniami; górska występująca w Karpatach, u nas pospolicie w Tatrach. W uprawie ogrodowej występuje często pod synoninem Aconitum napellus (tojad niebieski) ujmującym szerzej ten gatunek, jego odmiany z innych gór Europy.

space

Jedna z najbardziej niebezpiecznych i najszybciej działających roślin trujących w Polsce. Korzeń (świeży i suszony), świeże kwiaty, liście i nasiona trujące. Zawiera m.in. akonitynę i inne alkaloidy. Wchłania się bardzo szybko z przewodu pokarmowego oraz przez nieuszkodzoną skórę. Działa na ośrodkowy układ nerwowy oraz na serce, wywołując zaburzenia przewodzenia i rytmu. Poraża mięśnie szkieletowe, powodując zaburzenia oddechu, a w większych dawkach zgon z powodu porażenia ośrodka oddechowego i zakończeń nerwowych włókien mięśniowych.
💠 rabata bylinowa • ogród naturalistyczny • ⁂ pojedynczo lub po kilka w grupie (soliter) • ▩ grupa/płat
wysokość: 0.5 – 1 (1.5) m
kwitnienie: od lipca do sierpnia

wymagania i uprawa

🌸
🔆 miejsce: ⛅ półcieniste • chłodne
💧 woda: gleba przeciętnie wilgotna (świeża) • gleba dostatecznie wilgotna • nie znosi przesuszania • nie znosi gleby podmokłej
☷ gleba: żyzna • przeciętna ogrodowa • próchniczna
❄️ zimowanie: strefa mrozoodporności 5

Wymagania (optimum rozwoju/konkurencyjności na naturalnych stanowiskach wg ekologicznych liczb wskaźnikowych): światło — umiarkowane słońce • woda — gleba wilgotna • odczyn — gleba o obojętnym pH • ciepło — miejsce najzimniejsze lub miejsce umiarkowanie zimne lub miejsce umiarkowanie chłodne • zwięzłość — gleba kamienista, żwirowa • próchnica — gleba mineralno-próchnicza, zasobna w humus • żyzność — podłoże żyzne

🌱 Sadzenie, wysiew, rozmnażanie:

z nasion [po zbiorze lub wczesną wiosną po stratyfikacji, starsze nasiona przelegują]
przez podział [jesienią lub wczesną wiosną na pojedyncze bulwiaste korzenie]

≈ odmiany i dostępność (#4/2)🌱🌸
opcje Bazaru

analiza dostępności nasion (form i odmian #1)

analiza dostępności roślin (form i odmian #3)

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20040829.1.wm - Aconitum firmum (tojad mocny); Zawoja; Babiogórski PN.; Babia Góra - Markowe Szczawiny [1246 m n.p.m.]
040829-1
leg. Waldemar i Maria Mazur, det. Waldemar MAZUR
/Zawoja; Babiogórski PN.; Babia Góra - Markowe Szczawiny [1246 m n.p.m.]/ #10
znalezisko 20020629.2.am; Dolina Kościeliska (Tatry)
020629-2
leg. Antoni Mielnikow
/Dolina Kościeliska (Tatry)/ #2

mieszańce Aconitum firmum Rchb.

wystepowanie
Aconitum ×berdaui · tojad Berdaua »2
Aconitum ×lengyelii · Aconitum firmum × variegatum
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
ochrona częściowa (2.207)
wystepowanie
Aconitum variegatum · tojad dzióbaty »1
tojad pstry
Aconitum gracile
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
ochrona częściowa (2.204)
Aconitum ×cammarum · tojad ogrodowy
Aconitum ×intermedium · Aconitum nepellus? × variegatum
takson uprawiany [24]
wystepowanie
Aconitum variegatum · tojad dzióbaty »1
tojad pstry
Aconitum gracile
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
ochrona częściowa (2.204)
wystepowanie
Aconitum ×czarnohorense · tojad czarnohorski
Aconitum firmum × ×nanum
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
wystepowanie
Aconitum ×nanum · tojad karłowaty
tojad taurycki
Aconitum firmum × bucovinense · Aconitum tauricum ssp. nanum
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
ochrona ścisła (1.221)
wystepowanie
Aconitum ×nanum · tojad karłowaty
tojad taurycki
Aconitum firmum × bucovinense · Aconitum tauricum ssp. nanum
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
ochrona ścisła (1.221)
wystepowanie
Aconitum bucovinense · tojad niski
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
ochrona ścisła (1.221)
Czerwona Księga — CR–krytycznie zagrożony
Czerwona Lista — CR–krytycznie zagrożony
wystepowanie
Aconitum ×zapalowiczii · tojad Zapałowicza
Aconitum firmum × ×mariae
takson rodzimy lub trwale zadom. (w czkl. 2002 inaczej lub brak) [24]
wystepowanie
Aconitum ×mariae ssp. paxii · tojad Marii Paxa
tojad mocny Paxa
Aconitum firmum nssp. paxii · Aconitum firmum ssp. moravicum × maninense
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
ochrona ścisła (1.217)