atlas-roslin.pl

dzikie rośliny jadalne

Dzikie rośliny jadalne można zbierać z różnych powodów. Z ciekawości kulinarnej - możliwość wypróbowania nowych surowców i aromatów. Z pasji poznawczej np. archeologicznej lub etnobotanicznej. Dla zaspokojenia głodu i orzeźwienia np. na wycieczce.

Za jadalne przyjmujemy te gatunki roślin, które nie są trujące i pewne ich części (liście, korzenie, kłącza, owoce lub nasiona) są jadalne. Wartość odżywcza i smakowa jest zróżnicowana, zależy głównie od gatunku i wieku rośliny - starsze pędy i liście są zwykle bardziej włókniste i mniej smaczne. Pewne znaczenie ma też miejsce wyrastania, kondycja rośliny, sposób zbioru, przenoszenia i przechowywania oraz przetwarzania na danie do jedzenia. Niektóre gatunki roślin każdy zje ze smakiem i przyjemnością (np. młodą pokrzywę zwyczajną (Urtica dioica)), inne mogą być po prostu niesmaczne, są mniej lub bardziej włókniste i często gorzkawe - wymagają zaparcia badacza smaków lub surwiwalowej wytrwałości.

ekologiczne zbieranie

Przy pozyskiwaniu roślin lub ich części z dzikich stanowisk należy tak działać aby minimalizować możliwe niekorzystne skutki. W szczególności nie wolno naruszać istotnie liczebności roślin danego gatunku w danym miejscu. Należy ograniczać się do roślin pospolitych, występujących w dużej liczbie na danym stanowisku. Jest to w szczególnie ważne jeśli pozyskuje się w sposób niszczący dany egzemplarz (np. gdy potrzebny jest korzeń lub kłącze albo bulwa). Pozyskiwanie nasion, owoców lub liści czyni zwykle mniejszą szkodę.

Ze względów prawnych nie wolno zbierać roślin chronionych, ale też i wszystkich roślin rosnących na terenach ochrony przyrody - w rezerwatach, Parkach Narodowych itd. Ze względów etycznych nie należy zbierać roślin rzadkich, np. ujętych na czerwonej liście i innych tego rodzaju wykazach.

bezpieczne zbieranie

Zbierając dzikie rośliny jadalne trzeba być pewnym tego co się zbiera. Jest wiele gatunków silnie trujących roślin nieraz podobnych częścią cech do jadalnych.

Należy zachować zasad higieny - produkty i ręce umyć przed przyrządzaniem potrawy. Podczas zbierania, podobnie jak przy wszystkich pracach gdzie jest kontakt z ziemią, należy unikać skaleczeń. Jeśli już się zdarzą to stosownie zabezpieczyć skaleczenie i sprawdzić czy ma się aktualne szczepienie przeciwtężcowe.

jako warzywo sałatkowe i na zupę

ślaz dziki (Malva sylvestris)
fau
Malva sylvestris ślaz dziki
w starożytności i średniowieczu powszechnie uprawiana dla smacznych młodych liści i pędów
ślaz zaniedbany (Malva neglecta)
fa
Malva neglecta ślaz zaniedbany
w starożytności i średniowieczu powszechnie uprawiana dla smacznych młodych liści i pędów
podagrycznik pospolity (Aegopodium podagraria)
fu/4
Aegopodium podagraria podagrycznik pospolity
młode pędy z liśćmi używa się do zup i sałatek
szczaw zwyczajny (Rumex acetosa)
fu3/5
Rumex acetosa szczaw zwyczajny
jedzony na surowo może spowodować zatrucie, sparzony wodą, następnie odlaną jest jadalny
szczaw polny (Rumex acetosella)
f
Rumex acetosella szczaw polny
jedzony na surowo może spowodować zatrucie, sparzony wodą, następnie odlaną jest jadalny
łoboda ogrodowa (Atriplex hortensis)
fau
Atriplex hortensis łoboda ogrodowa
i inne dziko rosnące gatunki z rodzaju łoboda (Atriplex) mają łagodne w smaku, jadalne liście, przyrządzane tak jak szpinak
komosa biała (agg.) (Chenopodium album agg.)
f3 f
Chenopodium album agg. komosa biała (agg.)
jadalne są liście i młode szczyty pędów, przyrządzane tak jak szpinak
barszcz zwyczajny (agg.) (Heracleum sphondylium)
f3 fu/1
Heracleum sphondylium barszcz zwyczajny (agg.)
bardzo młode liście i pędy jadane jak szpinak lub w zupie
portulaka pospolita (Portulaca oleracea)
fau/2
Portulaca oleracea portulaka pospolita
także w odmianach uprawnych, używana na surowo jako warzywo liściowe o przyjemnym, kwaskowato-słono-aromatycznym smaku
chmiel zwyczajny (Humulus lupulus)
fu/1
Humulus lupulus chmiel zwyczajny
młode pędy przyrządza się jak sałatę, starsze można traktować jak szparagi
miodunka plamista (Pulmonaria officinalis)
fu/1
Pulmonaria officinalis miodunka plamista
młode liście używane w sałatkach
gwiazdnica pospolita (Stellaria media)
f
Stellaria media gwiazdnica pospolita
pędy z liśćmi jadalne w sałatkach i zupach
Taraxacum sect. Ruderalia
f75
Taraxacum sect. Ruderalia
im młodsze liście tym smaczniejsze, mniej gorzkie
podbiał pospolity (Tussilago farfara)
f
Tussilago farfara podbiał pospolity
liście mogą być zjadane jako sałata
przywrotnik (Alchemilla)
f56 u12/18
Alchemilla przywrotnik
jadalne są młode liście, mają jednak dusząco-gorzki smak
roszpunka warzywna (Valerianella locusta)
fa
Valerianella locusta roszpunka warzywna
młode pędy i liście są zjadane jak sałata lub w zupach, są delikatne, przyjemne w smaku, jadalne są także inne gatunki w rodzaju roszpunka (Valerianella)
pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica)
f
Urtica dioica pokrzywa zwyczajna
sparzone liście je się jako sałatkę lub w zupie
pokrzywa żegawka (Urtica urens)
fa
Urtica urens pokrzywa żegawka
sparzone liście je się jako sałatkę lub w zupie
objaśnienie skrótów

jako warzywo korzeniowe

Taraxacum sect. Ruderalia
f75
Taraxacum sect. Ruderalia
jadalne są gotowane korzenie
łopian większy (Arctium lappa)
f
Arctium lappa łopian większy
jadalne są młode liście i korzenie
wierzbówka kiprzyca (Chamaenerion angustifolium)
fu3/3
Chamaenerion angustifolium wierzbówka kiprzyca
jadalne są kłącza, na surowo lub ugotowane
objaśnienie skrótów

inne

brzoza brodawkowata (Betula pendula)
f1 fu16/20
Betula pendula brzoza brodawkowata
wiosną z nacięć na pniu można pozyskiwać sok nazywany wodą brzozową
manna jadalna (Glyceria fluitans)
f
Glyceria fluitans manna jadalna
jadalne są (jako kasza) ziarniaki
objaśnienie skrótów