owoc

Owoc powstaje z rozrośniętej ściany zalążni która tworzy owocnię i zawiera jedno lub więcej nasion;
jest to tzw. owoc właściwy.

Gdy owoc nie zawiera nasion mamy do czynienia ze zjawiskiem partenokarpii.

Podział owoców opiera się na charakterze owocni u dojrzałych owoców.

oskrzydlone nasiona ułożone na suchych, zdrewniałych listkach szyszek, bezskrzydłe nasiona we wnętrzu mięsistych szyszkojagód (np. jałowiec (Juniperus)) lub pojedyncze, bezskrzydłe nasiona mogą być otoczone mięsistą osłoną - osnówką (np. cis pospolity (Taxus baccata)).

W owocach suchych pękających po dojrzeniu ich sucha owocnia pęka uwalniając nasiona.

Owoce suche niepękające charakteryzują się tym, że po dojrzeniu sucha owocnia nie pęka i osłania jedno nasiono w swoim wnętrzu.

Owoce mięsiste - po dojrzeniu mają przynajmniej część owocni mięsistą i zwykle owocnia nie pęka. Należą tu takie typy owoców jak: jagoda, pestkowiec.

Jagoda to rodzaj owoca mięsistego z wieloma (rzadzo z jednym) nasionami otoczonymi twardą łupiną.

Karpofor to środkowa część owocni rozłupni odzielająca/niosąca owoce jednostkowe; po rozpadnięciu się rozłupni karpofor pozostaje w formie kolumienki na dnie kwiatowym.

Łuszczyna to typ owocu suchego, pękającego, wydłużonego (przynajmniej 3 do 5 × dłuższy niż szerszy), zbudowanego z dwóch zrośniętych owocolistków z błoniastą fałszywą przegrodą pośrodku; taki sam owoc ale bardziej krępy (±tak długi jak szeroki, co najwyżej do 3 × tak długi jak szeroki) to łuszczynka.

W szerokim ujęciu jest to torebka otwierająca się dwoma klapami.

łuszczyna przewęzista składa się z poprzecznie przewężonych członów, np. u rzodkiew świrzepa (Raphanus raphanistrum)

Owoc suchy pękający, wielokomorowy, z wieloma nasionami. Powstaje z zalążni jednoowocolistkowej i pęka wzdłuż brzusznego szwu — zrośniętego brzegu owocolistka, do którego są też przytwierdzone nasiona.
Typowe mieszki znajdziemy u kaczeńców (Caltha palustris s.l.) i w rodzaju magnolia (Magnolia). W literaturze mieszkami nazywane są czasem drobne strąki (owoce jednoowocolistkowe, pękające dwustronnie) np. w rodzaju pęcherznica (Physocarpus) z owocami zbiorowymi złożonymi ze zrośniętych w dolnej części strąków.

Orzech to owoc suchy, niepękający, jednonasienny, z owocnią silnie zdrewniałą i niezrośniętą z nasieniem.

Orzech może być kolczasty (lat. nux aculeata) np. u kotewki orzecha wodnego (Trapa natans s.l.).

Mowszowicz stosuje termin orzeszek dla niełupek tworzonych z jednego owocolistku.

Niełupka to rodzaj owoca suchego niepękającego z jednym nasieniem, niezrośniętym z owocnią, która jest błoniasta lub skórzasta, stosunkowo cienka. Jeśli niełupka ma skrzydlaste wyrostki to taki owoc nazywamy skrzydlakiem.

Mowszowicz stosuje termin orzeszek w odniesieniu do niełupek utworzonych z jednego owocolistka (np. jaskier (Ranunculus)/, pięciornik (Potentilla)/, zawilec (Anemone)/).

Jeśli łupina nasienna jest gruba i silnie zdrewniała to analogicznym owocem jest orzech.

Pappus to włoski, szczecinki lub rąbki powstałe z przekształconego kielicha.

Osłona różnego pochodzenia, obejmująca lub otaczająca nasiona; często soczysta, mięsista i jaskrawo zabarwiona (np. cis (Taxus)), wabiąca zwierzęta roznoszące nasiona (zoochoria); u roślin uprawianych może stanowić główny walor ozdobny (np. trzmielina (Euonymus)).

owoce rzekome przynajmniej w części tworzą się przez rozrost innych części niż słupek; określa się je także terminem owoce szupinkowe a część owoca pochodzenia pozasłupkowego to szupinka;

u nasady owocu mogą występować mniej lub bardziej trwale z nim zrośnięte miseczki (kupula) lub okrywy utworzone przez rozrośnięte przykwiatki

Jabłko to owoc szupinkowy z komorą nasienną z nasionami utworzoną z zalążni i mięsistym otoczeniem (szupinką) powstałym przez rozrośnięcie się dna kwiatowego (hypancjum).

Owoc zbiorowy może powstać przez:

zrośnięcie tak, że opadają w całości (lat. concarpium connatum):

· połączenie osobnych owocków poprzez rozrastające się dno kwiatowe w jeden twór owocopodobny; typowy przykład to owoce zbiorowe w rodzaju poziomka (Fragaria) lub poziomkówka indyjska (Potentilla indica) — połączone drobne orzeszki leżące na mięsistym, jaskrawo wybarwionym rozrośniętym dnie kwiatowym.

owocostan powstaje przez zrośnięcie owoców w kwiatostanie, z udziałem różnych części kwiatów i kwiatostanu

Zjawisko partenokarpii to rozwój owocu bez zapylenia i rozwoju nasion - częste i pożądane (oraz świadomie prowokowane) u odmian uprawianych (np. uprawiane szklarniowe "wężowe" ogórki, pomidory "malinówki", bezpestkowe winogrona).

Owoc mięsisty, jednokomorowy, z trójwarstwową owocnią: zewnętrzna część (egzokarp) błoniasty, środkowa część (mezokarp) jest mięsista a wewnętrzną (endokarp) silnie zdrewniała (sklerokarp z komórek kamiennych), tworząca pestkę z nasieniem w środku; np. u śliw (Prunus s.l.).

W owocach typu pestkowca jest to silnie stwardniała (zbudowana z komórek kamiennych) wewnętrzna część owocni (endokarp), okrywająca nasiono.

Rozłupnia to rodzaj owocu złożonego, suchego, rozpadającego się na rozłupki.

Owoce selerowatych (Apiaceae)/ są przykładem dwuczęściowej rozłupni (w każdym z dwóch owocolistków są dwa zalążki z których rozwija się tylko jeden). Rozłupki osadzone są na kolumienkowatym karpoforze - ten w pełnej dojrzałości może widlasto rozdzielać się na dwa ramiona na których wiszą dojrzałe rozłupki (półowoce, owocki). Ich powierzchnia spojenia/rozdzielenia to stopa (lat. commissura).

Owoc suchy niepękający, orzech, orzeszek (samara) lub niełupka którego owocnia jest rozszerzona w skrzydlaste wyrostki.

Samara to owoc skrzydlak będący oskrzydlonym orzeszkiem.

W węższym ujęciem samarą jest owoc jednostronnie oskrzydlony; gdy jest wszechstronnie równo oskrzydlony, to jest określany jako "samaroid"[475] np. owoce szczawiu (Rumex).

Owoc suchy pękający, wielokomorowy, z wieloma nasionami. Powstaje z zalążni jednoowocolistkowej i pęka w dwóch miejscach: wzdłuż szwu brzusznego — zrośniętego brzegu owocolistka, do którego są też przytwierdzone nasiona i wzdłuż żyłki głównej owocolistka (szew boczny).

Torebka to rodzaj owoca suchego pękającego zbudowanego z dwóch lub większej liczby owocolistków. Może być jedno (bez przegrody lub z przegrodą niepełną) lub wielokomorowa, jedno lub wielonasienna. Otwiera się ząbkami (goździkowate (Caryophyllaceae)/), klapami (kokorycz (Corydalis)/), szczelinami (np. szczawik zajęczy (Oxalis acetosella)/), otworkami (np. mak (Papaver)/) lub wieczkiem (taka torebka jest nazywana puszką — termin puszka to też nazwa głównej części sporofitu mszaków w której znajdują się jego zarodniki).

Owoc charakterystyczny dla traw (Poaceae). Jest to owoc suchy niepękający, jednonasienny. Owocnia jest sucha, skórzasta, niezrastająca się ściśle z łupiną nasienną.

Owocnia to ściana owocu osłaniająca znajdujące się wewnątrz nasiono lub nasiona. Owocnia powstaje przez rozwój/rozrost ściany zalążni.

Zewnętrzna warstwa owocni (egzokarp) jest zwykle cienka i tworzy skórkę owocu;

wewnętrzna warstwa (endokarp, wowocnia) u owoców typu pestkowca jest gruba, twarda i zdrewniała tworząc pestkę.