atlas-roslin.pl

Dactylorhiza [🔉 dak·ti·lo·ri·za]

kukułka, stoplamek, "palczyk"

klucz do oznaczania

  
↓nie(z) nasada warżki żółta
Dactylorhiza sambucina (kukułka bzowa)
Dactylorhiza sambucina (kukułka bzowa)
Dactylorhiza sambucina (kukułka bzowa)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlas ...
· Ostroga dłuższa od zalążni, 12 – 15 mm długości.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja l ...
· ta cecha diagn ...
· ta cecha diagnostycz ...
Dactylorhiza sambucina (kukułka bzowa)
wystepowanie
stoplamek bzowy, storczyk bzowy · syn. Orchis sambucina · Orchis sambucinus · takson rodzimy lub trwale zadomowiony
  Górskie łąki, luźne zarośla, na glebach świeżych, o odczynie kwaśnym do zasadowego, często na podłożu wapiennym.
  
  
↑nie (z) nasada warżki nigdy nie jest żółta
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu znajduje się pra ...
· Ostroga krótsza od zalążni, do 12 mm długości.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalo ...
· ta cecha diagnostyczna jest ...
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna p ...
  
    
↓nie(z) łodyga pełna lub prawie pełna, nieściśliwa
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta ...
    
      
↓nie(z) liście w nasadzie najszersze
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu znajduje się prawym górnym rogu s ...
· Łodyga pełna lub prawie pełna (światło <1/3 średnicy łodygi).
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, ...
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w peł ...
  Rozproszone stanowiska na terenie całego kraju. Podmokłe łąki i torfowiska, gleby umiarkowanie żyzne, o odczynie lekko kwaśnym do lekko zasadowego.

Tutaj też ujęte: kukułka lapońska (Dactylorhiza lapponica) i kukułka Russowa (Dactylorhiza russowii).

      
      
↑nie (z) liście w 1/3 – 1/2 najszersze
Dactylorhiza maculata ssp. maculata (kukułka plamista typowa)
Dactylorhiza maculata ssp. maculata (kukułka plamista typowa)
Dactylorhiza maculata ssp. maculata (kukułka plamista typowa)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu ...
· Łodyga pełna.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w ...
Dactylorhiza maculata s.l. (kukułka plamista)
wystepowanie
stoplamek plamisty, storczyk plamisty · syn. Orchis maculata · Orchis maculatus · takson rodzimy lub trwale zadomowiony
      
    
↑nie (z) łodyga pusta, ściśliwa
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja ...
    
      
↓nie(z) warżka rombowata, tak długa jak szeroka
Dactylorhiza incarnata ssp. incarnata (kukułka krwista typowa)
Dactylorhiza incarnata ssp. incarnata (kukułka krwista typowa)
Dactylorhiza incarnata ssp. incarnata (kukułka krwista typowa)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełne ...
· Ostroga do 8 mm długości.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji ...
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu znajduje się pr ...
Dactylorhiza incarnata (kukułka krwista)
stoplamek krwisty, storczyk krwisty · takson rodzimy lub trwale zadomowiony
  Podmokłe łąki i torfowiska nawapienne, na glebach żyznych, o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym.

Tutaj też ujęte: stoplamek krwisty żółtawy (Dactylorhiza incarnata ssp. ochroleuca), Dactylorhiza cruenta.

      
      
↑nie (z) warżka szersza niż dłuższa
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogow ...
· Ostroga ponad 8 mm długości.
      
        
↓nie(z) liście krępe
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po za ...
· Warżka sercowata, najszersza u nasady, zwykle nie podzielona na łatki.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po za ...
Dactylorhiza cordigera (kukułka sercowata)
stoplamek sercowaty, storczyk sercowaty · prawdopodobnie mylnie podany
  Występuje na górskich i wysokogórskich halach w Karpatach Wschodnich. Być może do znalezienia w Polsce.
        
        
↑nie (z) liście wydłużone
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu ...
· Warżka w obrysie poprzecznie owalna.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu ...
        
          
↓nie(z) warżka głęboko podzielona na 3 łatki
Dactylorhiza majalis ssp. majalis (kukułka szerokolistna typowa)
Dactylorhiza majalis ssp. majalis (kukułka szerokolistna typowa)
Dactylorhiza majalis ssp. majalis (kukułka szerokolistna typowa)
3D
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub ...
· Rysunek na warżce wyraźny, ciemny, z plamami i liniami.
Dactylorhiza majalis s.l. (kukułka szerokolistna)
wystepowanie
stoplamek szerokolistny, storczyk szerokolistny · syn. Orchis latifolia · takson rodzimy lub trwale zadomowiony
  Na terenie całego kraju. Łąki, na glebach żyznych, nawapiennych i na torfowiskach.

Tutaj też ujęte: kukułka bałtycka (Dactylorhiza baltica) i kukułka Ruthego (Dactylorhiza ruthei).

          
          
↑nie (z) warżka płytko podzielona na 3 łatki lub nie podzielona
Dactylorhiza praetermissa (kukułka zaniedbana)
XL
Dactylorhiza praetermissa (kukułka zaniedbana)
Dactylorhiza praetermissa (kukułka zaniedbana)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej ...
· Rysunek na warżce z drobnych plamek.
Dactylorhiza praetermissa (kukułka zaniedbana)
stoplamek zaniedbany, storczyk zaniedbany · nowy gatunek flory Polski podany w 1990 roku
  Gatunek z atlantyckiej części Europy. U nas na pojedynczym stanowisku. Rośnie na żyznych, podmokłych łąkach nawapiennych.
          
w pełnej wersji atlasu jest tu dodatkowa, zwarta, wersja klucza - wygodna w użyciu gdy chcemy szybko zorientować się w jego strukturze lub znamy już klucz i chcemy szybciej dojść do celu

oznaczanie

Od podobnego rodzaju storczyk (Orchis) (do którego był wcześniej włączany) rodzaj kukułka (Dactylorhiza) różni się:

· przysadkami podobnymi do liści (u storczyków (Orchis) są one błoniaste),

· liśćmi umieszczonymi na łodydze (u storczyków (Orchis) zwykle są zebrane w rozecie u podstawy łodygi),

· bulwą palczasto podzieloną (stąd nazwa rodzajowa „o palczastym korzeniu”) — u storczyków (Orchis) bulwy są jajowate, niepodzielone; tej cechy z uwagi na to, że wiąże się ze zniszczeniem osobnika (wszystkie gatunki storczyków w Polsce są roślinami chronionymi i czasem rzadkimi) trudno w praktyce tę cechę określać,

· ponadto występuje różnica w liczbie chromosomów i mikoryzie.

Oznaczanie występujących w Polsce gatunków z rodzaju kukułka (Dactylorhiza) nie jest trywialnym zadaniem. Występuje kilka znacznie podobnych do siebie gatunków, dzielonych na podgatunki. Dodatkową trudność stwarzają liczne mieszańce w obrębie rodzaju. Znane są też mieszańce z gatunkami z innych rodzajów (z gółką długostrogową (Gymnadenia conopsea), gółką wonną (Gymnadenia odoratissima), gółkiem białawym (Pseudorchis albida))

space

· ogólny pokrój, proporcje długości liści do międzywęźli, kształt liści, stosunek długości do szerokości liści łodygowych, plamiste ciemne przebarwienia na liściach, łodydze i podsadkach, kąt odejścia liści od łodygi

space

· barwa kwiatów (uwaga! jest b. zmienna co do intensywności, są też formy albinotyczne), obecność i wyrazistość ciemniejszych plam, ewentualnie łączących się w rysunek linii i pętli,

space

· bardzo pomocną informacją jest siedlisko, czy podłoże torfowe/murszowe, czy gleba kwaśna czy zasadowa, oraz miejsce występowania (niektóre gatunki lub niższe taksony są zgrupowane tylko w pewnych regionach Polski),

właściwości i zastosowanie

wymagania uprawa Dactylorhiza (kukułka)
🌱
Byliny kłączowe, stosunkowo rzadko uprawiane jako ozdobne, z uwagi na spore wymagania. Dla amatorów. W uprawie znajdują się wyselekcjonowane klony, także pochodzenia mieszańcowego oraz rodzime gatunki.
byliny ogrodowe • liście sezonowe • dla amatorów
uprawa trudna • 🌺 ozdobne kwiaty
wysokość: 20 – 40 (80) cm • szerokość: 10 – 20 cm
kwitnienie: od maja do czerwca

wymagania i uprawa

🌸
🔆 miejsce:  słoneczne • 🌤 słoneczne, nieco ocienione • chłodne
💧 woda: gleba dostatecznie wilgotna • nie znosi przesuszania
☷ gleba: przepuszczalna • żyzna • mineralno-próchniczna
❄️ zimowanie: strefa mrozoodporności 5
Stanowisko słoneczne lub częściowo ocienione. Gleba żyzna, próchniczna, o odczynie obojętnym, w okresie wiosennym i wegetacji wilgotna, w okresie jesienno-zimowego spoczynku nie podmokła, dobrze zdrenowana. Zimoodporność wystarczająca dla uprawy w Polsce.

🌱 Sadzenie, wysiew, rozmnażanie:

przez podział [wczesną wiosną lub jesienią]

🌱🌸
opcje Bazaru

odmiany (form i odmian #3)

  •    ‘Dansker’ (Duńczyk) — kwiaty bladoróżowe z ciemniejszym rysunkiem; liście wyraźnie drobno, fioletowoczarno plamiste
  •    DuńczykDansker — kwiaty bladoróżowe z ciemniejszym rysunkiem; liście wyraźnie drobno, fioletowoczarno plamiste
  •    ‘Foliorella — kłosy długie, do 80 cm, z bardzo licznymi kwiatami; kwiaty intensywnie fioletowopurpurowe; liście jednolicie zielone, nieplamiste; rośliny silnie rosnące, pełne wigoru
  •    ‘North Poland — kłosy długie; kwiaty intensywnie ciemnofioletowe; liście szerokie, wyraźnie nakrapiane; podobna do 'Foliorella'