nasienie

Nasienie („nasiono”) powstaje z zalążka u roślin nasiennych (okrytozalążkowych i nagozalążkowych). Służy do rozmnażania się i jest też formą przetrwalnikową.

Zarodek u roślin nasiennych to część nasienia będąca rośliną (sporofitem) na bardzo wczesnym etapie rozwoju. Zarodek w swoim dalszym rozwoju jest zależny od materiałów zapasowych zgromadzonych w nasieniu. Zwykle dalszy przyśpieszony rozwój zarodka następuje po przerwaniu okresu spoczynku nasienia, w procesie kiełkowania.

U zarodków traw, liścień jest przekształcony w tarczkę, która w czasie kiełkowania pobiera substancje odżywcze z bielma. Korzeń zarodkowy jest otoczony pochwą (koleoryza). Zarodek pędu jest także otoczony pochwą koleoptylem - jest to przekształcony pierwszy liść właściwy. Koleoptyl w pierwszym etapie kiełkowania rośnie do rozmiaru kilku cm razem z pędem, jest szydlasty i chroni pęd podczas przechodzenia przez glebę; źdźbło przebija go po pewnym czasie, uwalniając pęd z liśćmi.

U mszaków sporofit rozwija się na asymilującym, dominującym w cyklu życiowym mszaków, gametoficie i przez cały swój żywot, zakończony wytworzeniem zarodników pozostaje odeń zależnym.

Łupina nasienna to zewnętrzna część nasienia powstała z osłonek zalążka, osłania zarodek i elementy spichrzowe nasienia. Łupina nasienna jest z reguły sucha, skórzasta lub twarda, jednak dość cienka.

Liść (u jednoliściennych) lub para liści (u dwuliściennych) [u sosen (Pinus) może być np. 5 liścieni] wykształcony w czasie rozwoju zarodka w nasieniu.

Hipokotyl to najniższa część łodygi - pomiędzy korzeniem pierwotnym a liścieniami. U roślin kiełkujących epigeicznie znacznie się wydłuża wynosząc liścienie ponad ziemię.

Epikotyl to pierwsze międzywęźle ponad liścieniami tj. odcinek łodygi pomiędzy liścieniami a pierwszym węzłem (liściem/liściami). Wyraźnie jest wyrażony u roślin kiełkujących hipogeicznie.

Kiełkowanie epigeicznie czyli nadziemne. Liścienie są wynoszone przez silnie wydłużający się hipokotyl ponad powierzchnie ziemi, zwykle zielenieją i pełnią funkcję organu asymilacyjnego.

Kiełkowanie hipogeicznie czyli podziemne. Liścienie pozostają w glebie, a przyrastająca łodyga nadliścieniowa (epikotyl) wynosi pierwszą parę liści właściwych nad powierzchnię gleby. Pierwsze liście właściwe pełnią funkcję organu asymilacyjnego, a liścienie o charakterze spichrzowym mogą spełniać funkcję odżywiania zarodka w początkowych etapach kiełkowania i wzrostu rośliny.

Apomiksją (agamospermią) nazywa się w obrębie roślin nasiennych zdolność do tworzenia nasion bez przechodzenia procesu zapłodnienia.

Ilość opisanych gatunków apomiktycznych zależy do przyjętych przez taksonomów kryteriów. Np. dla jeżyna (Rubus) przyjmuje się, ze względów praktycznych, że "warte rangi gatunku" są jedynie klony żywotne i ekspansywne, a wskaźnikiem żywotności jest szerokość obszaru występowania powyżej 20km.

Klonem nazywamy zbiór osobników identycznych genetycznie.

Klonem mnożącym się przez nasiona może być cały gatunek w przypadku roślin apomiktycznych (np. większość gatunków rodzajów: jeżyna (Rubus), mniszek (Taraxacum), jastrzębiec (Hieracium), przywrotnik (Alchemilla) i innych).