atlas-roslin.pl
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24][491]

Juniperus communis L. [🔉 ju·ni·pe·rus *]

jałowiec pospolity
Juniperus communis (jałowiec pospolity)
pokrój; skraj lasu sosnowego; 24.06.2003, Zdbice, k. Wałcza; copyright © by Marek Snowarski
Juniperus communis ssp. communis
zeszłoroczne szyszkojagody, jeszcze nie dojrzałe
Juniperus communis ssp. communis
Juniperus communis (jałowiec pospolity)
Juniperus communis (jałowiec pospolity)
Juniperus communis ssp. communis
Juniperus communis (jałowiec pospolity)
3D
Juniperus communis (jałowiec pospolity)
3D

opis

cechy diagnostyczne w kluczu:Juniperus (jałowiec)kl 2546
Opis dotyczy podgatunku typowego.
Kilkumetrowy krzew lub niewysokie drzewo (rzadko do kilkunastu metrów) o bardzo zmiennym pokroju, szerokim, wąskim lub nieregularnym; gałęzie wzniesione, prostopadle odchodzące od pnia lub rozpierzchłe; ich końce proste lub ±przewieszone; korona przy pełnym nasłonecznieniu bardzo gęsta i zwarta. Korowina na starszych pniach łuszcząca się cienkimi, długimi płatami.

Wyłącznie igły, po trzy w okółku, nie zbiegające po pędzie, 10 – 15 mm długości, 1 – 2 mm szerokości, sztywne, stopniowo zwężające się i bardzo kłujące; górą płaskie lub nieco wklęsłe; ±szarozielone, z dwoma ±połączonymi, szerokimi paskami białego nalotu woskowego.

Roślina zwykle dwupienna.

space

występowanie

Juniperus communis ssp. communis
rośliny na zboczu
ekologiczne liczby wskaźnikowe Juniperus communis (jałowiec pospolity)
Pospolity na terenie całego kraju. Poza tym na całej półkuli północnej w strefie klimatu umiarkowanego i chłodnego. Na glebach suchych, jałowych, piaszczystych, często w towarzystwie sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris) i brzozy brodawkowatej (Betula pendula).

space

Gatunek wyróżniający (D.) dla:

space_elw

Stałość w zdjęciach fitosocjologicznych dla wybranych syntaksonów [7]:

space_elw

Różne parametry ekologiczne, z objaśnieniem - opisowym rozwinięciem tekstowym, są podane tekstem po zalogowaniu.

Juniperus communis ssp. alpina · jałowiec pospolity halny

Juniperus communis var. saxatilis · Juniperus communis ssp. nana · Juniperus nana
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
jałowiec pospolity halny (Juniperus communis ssp. alpina)
wystepowanie
o mapie występowania
Niski płożący się krzew do 20 – 30 (50) cm wysokości i do 2 metrów szerokości. Gałązki krótkie, gęsto ułożone.

space

Relikt glacjalny, zasadniczo rośnie w chłodniejszym arktycznym klimacie; w Polsce naturalnie w Sudetach i Karpatach w piętrze kosodrzewiny oraz na kilku torfowiskach nad Bałtykiem. Tutaj opisano płożące się formy ozdobne jałowca pospolitego.

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20150407.11.15 - Juniperus communis (jałowiec pospolity); Godzimierz k. Szubina
150407-11
leg. Marek Snowarski
/Godzimierz k. Szubina/ #2, 2.3D
znalezisko 00010000.jm13_49.jmak - Juniperus communis (jałowiec pospolity); Jastrzębia-Góra
jm13_49
leg. Jarosław Makowski
/Jastrzębia-Góra/ #3
znalezisko 20050500.3b.bl - Juniperus communis (jałowiec pospolity)
050500-3b
leg. Barbara Łotocka #6
znalezisko 20050814.1.bg - Juniperus communis (jałowiec pospolity); szczyt Małej Rawki; Bieszczady
050814-1
leg. Błażej Gierczyk
/szczyt Małej Rawki; Bieszczady/ #2
znalezisko 20150307.7.15 - Juniperus communis (jałowiec pospolity); ogród, Wrocław
150307-7
leg. Marek Snowarski
/ogród, Wrocław/ #2, 2.3D

właściwości i zastosowanie

wymagania uprawa Juniperus communis (jałowiec pospolity)
🌱
Zaletą są bardzo niskie wymagania siedliskowe; można stosować w warunkach gdy inne iglaki nie wchodzą w grę.

space

Dobrze znosi strzyżenie i formowanie. Stosowany na żywopłoty formowane (0.5 – 1.5 m wysokości) lub nieformowane (1 – 2 m wysokości); żywopłot z uwagi na kłujące igły i gęstość krzewu ma charakter obronny, jest bardzo trudny do przejścia.

W medycynie wykorzystuje się Juniperi galbulus (syn. Iuniperi pseudo-fructus, Fructus juniperi) (szyszkojagoda jałowca) — wysuszone szyszkojagody, zbierane jesienią w pełnej dojrzałości oraz pozyskany z nich przez destylację z parą wodną Juniperi (Iuniperi) aetheroleum (olejek eteryczny jałowcowy).

space

Trujący dla zwierząt gospodarskich (zatrucia rzadkie, bo tylko silnie wygłodzone zwierzęta sięgają po ten pokarm).

space

⛰ ogród skalny • alpinarium • 🟪 ogród wrzosowy • 🟩 okrywowe lub zadarniające • krzewy iglaste okrywowe • ⁂ pojedynczo lub po kilka w grupie (soliter) • ▩ grupa/płat • uprawa w pojemnikach • na żywopłot formowany i nieformowany, obronny
krzewy iglaste • "kolczaste/kłujące" • zimozielony (wiecznie zielony) • o znaczeniu produkcyjnym
🌿 ozdobne liście • słabo trująca • roślina lecznicza
wysokość: 0.1 – 5 m

wymagania i uprawa

🌸
🔆 miejsce:  słoneczne • 🌤 słoneczne, nieco ocienione
💧 woda: gleba przeciętnie wilgotna (świeża) • znosi suszę • nie znosi gleby podmokłej
☷ gleba: niskie wymagania • przeciętna ogrodowa • uboga • lekka (piaszczysto-pylasta/gliniasta) • odczyn zbliżony do obojętnego • preferuje lekko kwaśne
❄️ zimowanie: strefa mrozoodporności 4

Wymagania (optimum rozwoju/konkurencyjności na naturalnych stanowiskach wg ekologicznych liczb wskaźnikowych): światło — umiarkowane słońce • woda — gleba sucha lub gleba przeciętnie wilgotna • próchnica — gleba mineralna, uboga w humus lub gleba mineralno-próchnicza, zasobna w humus • ciepło — miejsce umiarkowanie chłodne lub miejsce przeciętnie ciepłe • zwięzłość — gleba lekka, piaszczysta lub gleba średnio zwięzła • żyzność — podłoże umiarkowanie żyzne

Może rosnąć na jałowych, piaszczystych i suchych glebach, także kwaśnych; byle nie podmokłych. Bardzo odporny na suszę.

space

W pełni odporny na mróz (z wyjątkiem niektórych odmian). Starsze egzemplarze kolumnowe mogą zimą, po ciężarem śniegu deformować się, rozszczepiać i rozłamywać. Można sobie radzić z tym problemem związując korony przed zimą.

space

🌱 Sadzenie, wysiew, rozmnażanie:

1 – 3 szt./m2 • rozstawa: 60 – 100 cm

🌱🌸
opcje Bazaru

odmiany (form i odmian #28) analiza dostępności roślin

  • ▫  ‘Anna Maria
  • ○  ‘Arnold — wąskokolumnowa (25 – 30 cm średnicy przy 1.2 – 2 m wysokości) o powolnym wzroście, 1.5 m w 10 lat; igły stalowoniebieskie; strefa 5b #2
  • ▫  ‘Barton
  • ▫  ‘Bruns — naturalna odmiana ze Szwecji, jajowato-kolumnowa o szybkim wzroście, końce gałązek przewieszają się
  • ▫  ‘Compressa — wybitnie gęsta i wąskokolumnowa, o powolnym wzroście (1 m po 10 latach, 25 – 30 cm średnicy); igły stalowoniebieskie; słabo mrozoodporna (strefa 6b), dla miejsc osłoniętych
  • ▫  ‘Constance Franklin
  •    ‘Effusa
  • ▫  ‘Fontin
  • ○  ‘Gold Cone — wolnorosnąca, początkowo jajowata, potem kolumnowa; 150 cm wysokości i 40 – 50 cm szerokości po 10 latach, docelowo 2 – 3 m; igły intensywnie żółtozłociste przez cały sezon, zimą bardziej brązowożółte; bezprzewodnikowa, wielopędowa, wierzchołek zaokrąglony, zwarta, odporna na śnieg; mniej mrozoodporna, strefa 6a #2
  • ▫  ‘Golden Showers
  • ▫  ‘Hemson
  • ○  ‘Hibernica’ (Stricta) — stara odmiana naturalna z Irlandii o bardzo ładnym zwartym pokroju, szybko rosnąca, niska kolumnowa lub wrzecionowata, 2 m po 10 latach, docelowo 3 – 5 m wysokości i 1 – 1.5 m szerokości; forma bezprzewodnikowa, z wieloma pionowo, gęsto ułożonymi gałęziami, te przylegające do siebie, bez przewisłych końców; z niebieskozielonym odcieniem; może przemarzać już w środkowej Polsce, do miejsc osłoniętych, strefa 5b [1858] #2
  • ▫  ‘Horstmann — umiarkowanie rosnący krzew (1.5 m w 10 lat) o bardzo nietypowym u jałowców „płaczącym” pokroju — główne gałęzie odchodzą ±prostopadle od pnia, gałązki kolejnych rzędów zwieszone; (strefa 5b).
  • ▫  ‘Meyer’ (Suecica Meyer) — kolumnowa, krzew dość luźny, o szybkim wroście (3 m w 10 lat), z uwagi na szerokie pasy owoszczenia igieł ogólnie ma srebrzystozieloną barwę; bardzo kłująca; strefa 4
  • ▫  ‘Schneverdinger Goldmachangel — kolumnowa o silnym wzroście (2 m w 10 lat), zwykle z kilkoma przewodnikami, gałęzie boczne odstające a ich końcowe odcinki gałęzi są złocistożółte (strefa 5b);
  •    ‘Sentinel — wąskokolumnowa (25 – 30 cm średnicy) o powolnym wzroście, 1 – 1.5 m w 10 lat; igły stalowoniebieskie; strefa 5b
  • ○  StrictaHibernica — stara odmiana naturalna z Irlandii o bardzo ładnym zwartym pokroju, szybko rosnąca, niska kolumnowa lub wrzecionowata, 2 m po 10 latach, docelowo 3 – 5 m wysokości i 1 – 1.5 m szerokości; forma bezprzewodnikowa, z wieloma pionowo, gęsto ułożonymi gałęziami, te przylegające do siebie, bez przewisłych końców; z niebieskozielonym odcieniem; może przemarzać już w środkowej Polsce, do miejsc osłoniętych, strefa 5b [1858] #2
  • ○  ‘Suecica — forma dziko występuje głównie w Skandynawii, bardzo gęste krzewy, kolumnowy, o szybkim wzroście, 2 m po 10 latach, docelowo 3 – 5 m wysokości i 100 – 120 cm średnicy; forma bezprzewodnikowa, wielopędowa, z szeroko kolumnowym pokrojem, wierzchołek zaokrąglony, gałązki są pionowo wzniesione a ich końce lekko przewisają; szyszkojagody jajowate; igły stosunkowo szerokie, bardzo sztywne i kłujące; mrozoodporna, strefa 4 #2
  • ▫  Suecica MeyerMeyer — kolumnowa, krzew dość luźny, o szybkim wroście (3 m w 10 lat), z uwagi na szerokie pasy owoszczenia igieł ogólnie ma srebrzystozieloną barwę; bardzo kłująca; strefa 4
  • ▫  ‘Suecica Nana — karłowata forma Suecica, tworząca jednak często pędy rewersyjne, o normalnym, szybkim wzroście
  • ▫  ‘Wilseder Berg — pokrój szeroki, podobny do 'Horstmann', luźny, gałęzie wzniesione, poziome i pokładające się na jednym krzewie; docelowo 3.5 m wysokości i 4.5 m szerokości; pędy boczne poziome, przewieszające się, słabo rozgałęzione, z gałązkami formy płaczącej; igły jasnozielone, sztywne, silnie kłujące i odstające; szyszkojagody liczne [Günter Horstmann, Niemcy, 1972]
idxGrupa rozpostarte, płożące się
  • ▫  ‘Depressa
  • ▫  ‘Depressa Aurea — nisko rozpostarta; po 10 latach 30 cm wysokości przy średnicy 1.5 – 2 m; gałęzie lekko uniesione, starsze krzewy z zagłębieniem w centrum; młode przyrosty przewieszone, igły dłuższe, do 15 mm, sztywne, kłujące, młode intensywnie żółte, zimą rudobrązowe [1887]
  • ▫  ‘Goldschatz — żółtolistna mutacja odmiany Repanda, karłowa, szeroko płożąca się, jeszcze wolniej rosnąca, 20 cm wysokości i 150 cm szerokości po 10 latach; igły wiosną pomarańczowożółte, latem jasnożółte [Fryderyk Sämann, Niemcy, Bautzen, 2000]
  • ○  ‘Green Carpet — płożąca się, wolno rosnąca, zwarta; po 10 latach do 10 cm wysokości i 150 cm szerokości; igły 10 mm długości, jasnozielono-srebrzyste, latem żywozielone, zimą ciemnozielone; gałązki liczne, krępe, krótkie, płaskie, gęsto, naprzemiennie ułożone na gałązkach niższego rzędu; stara kora wiśniowobrązowa [znaleziona w fiordach Stavanger przez Arne Bryne'a, Norwegia, 1984; Bressingham Nurs., Wielka Brytania] #2
  • ▫  ‘Greenmantle — rozpostarta, ścieląca się, zwarta, karłowa; zbliżona do 'Green Carpet' ale z ciemniejszymi, nie kłującymi igłami; po 10 latach do 20 cm wysokości i 150 cm szerokości [Wielka Brytania, ok. 1980]
  •    ‘Homibrookii — karłowa, płożąca się
  • ◔ ‘Repanda — płożąca się, wolno rosnąca, 20 cm wysokości i 250 cm średnicy po 10 latach; pędy łagodnie unoszące się i dachówkowato zachodzące na siebie; w ofercie także formy szczepione, pienne; wybitnie mrozoodporna, strefa 4 (3) #3
  • ▫  ‘Spotty Spreader — rozpostarta, ścieląca się, wolnorosnąca; po 10 latach do 20 cm wysokości i 120 cm szerokości; młode przyrosty nieco uniesione, część przyrostów odbarwiona, kremowobiała, niektóre igły biało-zielone, te części zwykle wymarzają; igły nie kłujące, nieco łódeczkowato wygięte, ciemnozielono-srebrzyste [M. Droogh, Holandia]
  • ▫  ‘Sterling Silver — pokrój płożący się, wolnorosnąca, po 10 latach do 30 cm wysokości i 100 cm średnicy; końce pędów przeważnie zwieszone,; gałązki ułożone nieregularnie we wszystkich kierunkach; igły grube, odstające, miękkie; igły ciemnozielono-srebrzyste, zimą nieco brązowieją