Euphorbia epithymoides (wilczomlecz pstry)

cechy diagnostyczne w kluczu:

⇑ kl 1504 "torebka z wybitnie długimi, palczastymi brodawkami" w "wilczomlecze - miodniki nie rogate"

występowanie, ekologia

takson o niepewnym statusie we fl.PL.; być może antropofit ^[491]

Gatunek podlega ochronie ścisłej (poz. 1.394 wg aktualnego rozporządzenia). Nie mają do niego zastosowania wyłączenia spod ochrony uzasadnione względami godpodarki rolnej, leśnej lub rybackiej (§8.1). Do ustawowej ochrony został włączony w 2004 roku.

wystepowanie - Euphorbia epithymoides (wilczomlecz pstry)

ekologiczne liczby wskaźnikowe Euphorbia epithymoides (wilczomlecz pstry)

Bardzo rzadki, w Polsce w okolicach Dąbrowy Górniczej i na kilku innych lokalizacjach (np. w okolicy Ząbkowic Śląskich), na wysuniętych na północ, oderwanych od głównego obszaru występowania stanowiskach.

Różne parametry ekologiczne, z objaśnieniem - opisowym rozwinięciem tekstowym, są podane tekstem po zalogowaniu.

Status czerwonej księgi 2014r.^[169.14]: VU – narażony

Statusy czerwonej listy 2016r.^[311]: VU – narażony.
Na liście z 2006r. takson miał status — R – rzadki - potencjalnie zagrożony wymarciem

Podstawy przyznania kategorii zagrożenia:
C. populacja niewielka z trendem spadkowym, liczba osobników generatywnych <10000.
C2. obserwowany, szacowany, spodziewany lub wydedukowany jest trend spadkowy i:
a)(i) liczba osobników generatywnych w każdej subpopulacji ≤1000.

Inwazyjność i/lub kategorie obcego elementu flory (Tokarska-Guzik et al. (2012)^[234]):
• zadomowiony
• kenofit (Kn)
• Pochodzenie: Europa.
• Czas przybycia na teren Polski: XIXw.
• Wnika do siedlisk/zbiorowisk: antropogenicznych · częściowo przeobrażonych.

ⓘ Parametry rozsiewu wg (Lososová et al. (2023)^[601]):
- klasa 3: 2-15m dla 50-99% diaspor · efektywny sposób rozsiewu: myrmecochoria
- średnia masa nasiona: 2.6mg · średnia wysokość rośliny: 56cm

wybrane okazy · selected collections ⇈

właściwości i zastosowanie

wymagania uprawowe Euphorbia epithymoides (wilczomlecz pstry)

⇈ 🌱

Bylina z południowej i południowo-wschodniej Europy, gdzie rośnie w lasach i zaroślach, zwykle na wapieniu.

space

Dość trwała bylina okrywowa, bez większych wymagań co do żyzności i wilgotności gleby, na stanowiskach słonecznych. Doskonała do ogrodów skalnych sadzona pojedynczo lub w małych grupach. Po wiosennym kwitnieniu należy silnie przyciąć przekwitłe pędy aby zachowała estetyczny wygląd do końca sezonu wegetacyjnego.

wymagania i uprawa

⇈ 🌸

🔆 miejsce: ☀ słoneczne • 🌤 słoneczne, nieco ocienione

💧 woda: gleba świeża (umiarkowanie/słabo wilgotna)

☷ gleba: przeciętna ogrodowa • lekka (piaszczysto-pylasta/gliniasta)

❄️ zimowanie: strefa mrozoodporności 6

Wymagania (optimum rozwoju/konkurencyjności na naturalnych stanowiskach wg ekologicznych liczb wskaźnikowych): światło — umiarkowane słońce • woda — gleba przeciętnie wilgotna • próchnica — gleba mineralna, uboga w humus • ciepło — miejsce wybitnie ciepłe • zwięzłość — gleba kamienista, żwirowa lub gleba średnio zwięzła • żyzność — podłoże umiarkowanie żyzne

Bylina o niskich wymaganiach glebowych i wodnych. Jak i u innych przedstawicieli rodzaju sok mleczny jest silnie drażniący i parzący dla powierzchni ciała, w żadnym razie nie trzeć oczu - może trwale uszkodzić rogówkę.

⇈ 🌱 🌸

odmiany uprawne (#5) ⇒ analiza dostępności roślin i nasion

▫	bez odmiany
	‘Bonfire’
	Candy (‘Purpurea’) — liście i pędy czerwono nabiegłe
○	‘Lacy’ — liście szeroko biało obrzeżone
	‘Purpurea’ (Candy) — liście i pędy czerwono nabiegłe
	‘Variegata’ — liście biało obrzeżone

symbolami ◼ ◕ ◑ ◔ ○ ▫ pokazano częstość występowania odmiany w ofercie handlowej, od najwyższej do najniższej; nazwy na żółtym tle są linkowane do własnej strony odmiany

nomenklatura, etymologia ℹ️ ⇈

poznanie znaczenia i pochodzenia nazwy ułatwia jej zapamiętanie

Euphorbia epithymoides L. [🔉 *o·i·des] • Euphorbia polychroma A.Kern. [🔉 e͡ł·for·bi·a *] • (pl) wilczomlecz pstry · ostromlecz pstry · wilczomlecz złocisty

-form-(is,is,e); -oid-e-(us,a,um); -morphus (suff.) — przyrostki nadające znaczenie -postaciowy, -kształtny;
· końcówka -form- (lat. forma - kształt, postać), a dla wyrazów z greki końcówka -oid- (gr. eidos ειδος - rodzaj, postać), dodawana do rdzenia rzeczowników tworzy przymiotnik oznaczający "posiadanie podobnej formy, kształtu, wyglądu, charakteru" np. fili‑form-is (nitkowaty), pyri-form-is (gruszowaty), disc-oid-eus (dyskowaty);
· tego rodzaju znaczenie daje też grecki przyrostek -morf- z gr. μορφη (wygląd, kształt, postać)
· daje ten sam efekt słowotwórczy co człon ‑at‑, np. pectin-at-us, czasem obie cząstki słowotwórcze są łączone w jednym wyrazie, np. pectin‑at‑i‑form-is (grzebieniasty, grzebieniokształtny); to samo lub podobne znaczenie przymiotników uzyskuje się końcówkami -(al/ar/os/at/ic)-
· np. jajowaty - ovatus = ovalis = oviformis = ovoideus

literatura · references

specyfikacja literatury jest widoczna na szerszym ekranie 🛈