atlas-roslin.pl

Cornus s.l. [🔉 kor·nus]

dereń, świdwa, (cz) svida, dřin (de) Hartriegel, Kornelkirsche (en) dogwood, cornel (ru) свидина, кизил
Ogółem rodzaj liczy około 40 gatunków. We florze Polski współcześnie występuje jeden gatunek rodzimy — dereń świdwa (Cornus sanguinea) i dawno zdziczałe, uprawiane jako krzewy ozdobne, obecnie zadomowione: dereń biały (Cornus alba) oraz dereń rozłogowy (Cornus sericea).
W uprawie jako krzewy lub byliny ozdobne znajduje się kilka gatunków dereni z odmianami.
Krzewy lub drzewa (w naszych warunkach niewysokie), w nielicznych wypadkach formy pośrednie między krzewinką a rośliną zielną. Pąki — okryte dwoma naprzeciwległymi łuskami lub liśćmi, często na trzonkach.

space

Kwiaty 4-krotne, drobne zebrane w podbaldachy lub główki, często z dużymi barwnymi podsadkami imitującymi okwiat.

space

  
↓nie(z) kwiatostan luźna wierzchotka (Swidia)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atl ...
· Owoce ±kuliste, niebieskoczarne, niebieskie lub białe, wzniesione.
· ta cecha diagnostyczn ...
· ta cecha ...
  
    
↓nie(z) owoce niebieskoczarne
Cornus sanguinea (dereń świdwa)
Cornus sanguinea
· ta cecha diagnostycz ...
· Płatki korony 4 – 7 mm długości, wąsko lancetowate do podługowatych. Szyjka słupka w górze maczugowato zgrubiała.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zal ...
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu znajduje si ...
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcj ...
Cornus sanguinea (dereń świdwa)
wystepowanie
świdwa · takson rodzimy lub trwale zadomowiony
  Gatunek rodzimy. Na ciepłych stanowiskach, skraje lasów, łęgi, zbocza; na glebach wilgotnych lub okresowo wysychających, żyznych, o odczynie zbliżonym do obojętnego.
    
    
↑nie (z) owoce białawe lub niebieskawe
· ta cecha diagnostyczna jest ...
· Płatki korony 2 – 5 mm długości, jajowato lancetowate. Szyjka słupka równej grubości.
· ta cecha diagnostyczna je ...
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu znajduje się ...
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu znajduj ...
  Uprawiane i dziczejące krzewy ozdobne.
    
      
↓nie(z) pestki kuliste
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu znajduje się prawy ...
· Ząbki kielicha wyraźne, 0.2 – 0.4 mm długości, ostro trójkątne.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania ...
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub ...
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej we ...
Cornus sericea (dereń rozłogowy)
wystepowanie
syn. Cornus alba ssp. stolonifera · Cornus stolonifera · antropofit zadomowiony we florze Polski
  Rośnie na znacznym obszarze Ameryki Północnej; u nas uprawiany krzew ozdobny, także w odmianach o żółtej barwie młodych pędów lub o barwnych liściach. Łatwo dziczeje (nasiona roznoszą ptaki) i zadomawia się na wilgotnych terenach przy rzekach, w lasach łęgowych i zaroślach; preferuje gleby wilgotne, zasobne, z dużą ilością próchnicy. Ma charakter inwazyjny.
      
      
↑nie (z) pestki wydłużone
Cornus alba
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu znajduje się prawym górn ...
· Ząbki kielicha prawie niedostrzegalne, 0.1 – 0.3 mm długości.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowa ...
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania k ...
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, ...
Cornus alba (dereń biały)
syn. Cornus hessei · antropofit zadomowiony we florze Polski
  Często uprawiany krzew ozdobny; raczej nie dziczeje z uprawy. Pierwotny obszar występowania znajduje się na wschód od naszego kraju i ciągnie się przez Syberię aż do Dalekiego Wschodu, gdzie rośnie w dolinach rzecznych na terenach zalewowych.
      
  
↑nie (z) kwiatostan baldachowaty lub główkowaty
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładani ...
· Owoce elipsoidalne do walcowatych, czerwone.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po z ...
· ta cecha diagnostyczn ...
  
    
↓nie(z) kwiatostan baldachowaty, podsadki krótkie, nie wyróżniają się barwą (Cornus s.str.)
Cornus mas (dereń jadalny)
Cornus mas (dereń jadalny)
Cornus mas
· ta cecha diagnostyczna jest ...
· Kwiatostan baldachowaty; podsadki nie wyróżniają się barwą, krótsze od kwiatostanu.
· ta cecha diagnostyczna jest wido ...
· ta cecha diagnostycz ...
Cornus mas (dereń jadalny)
dereń właściwy · takson uprawiany
  Występuje na na południe i południowy wschód od Polski. U nas uprawiany jako krzew ozdobny i na owoce.
    
    
↑nie (z) kwiatostan główkowaty z długimi wyróżniającymi się podsadkami
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakła ...
· Kwitną w czasie listnienia lub po rozwinięciu się liści.
    
      
↓nie(z) kwiaty i owoce niezrośnięte (Cynoxylon/Benthamidia)
Cornus florida (dereń kwiecisty)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej w ...
· Liście 6 – 15 cm długości; z 5 – 6 parami nerwów bocznych; spodem z przylegającymi włoskami dwudzielnymi a wzdłuż nerwu głównego z dłuższymi (0.4 – 0.8 mm) krętymi włoskami.
Cornus florida (dereń kwiecisty)
syn. Benthamidia florida · Cynoxylon floridus · takson uprawiany, nie ujęty w czekliście 2002 lub 2020
  Pochodzi ze środkowej i wschodniej Ameryki Północnej. Bardzo chętnie uprawiany w nieco łagodniejszym niż u nas klimacie Europy Zachodniej.
      
      
↑nie (z) kwiaty i owoce zrośnięte (Dendrobenthamia)
Cornus kousa
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowa ...
· Liście 4 – 12 cm długości, z 3 – 4 parami nerwów bocznych; spodem tylko z bardzo krótkimi przylegającymi włoskami dwudzielnymi.
  Uprawiany krzew ozdobny; w warunkach Polski 2-5 m wysokości, przy o powolnym wzroście, w ojczyźnie niskie drzewo (do 7 m).
      
w pełnej wersji atlasu jest tu dodatkowa, zwarta, wersja klucza - wygodna w użyciu gdy chcemy szybko zorientować się w jego strukturze lub znamy już klucz i chcemy szybciej dojść do celu
⇑ skok do węzła klucza nadrzędnego [na stronie: drzewiaste - liście naprzeciwległe, pojedyncze, całobrzegie]
Cornus sanguinea (dereń świdwa)
świdwa
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
Cornus sericea (dereń rozłogowy)
Cornus alba ssp. stolonifera · Cornus stolonifera
antropofit zadomowiony we florze Polski [24]
kenofit, zadomowiony, inwazyjny [234]
Cornus alba (dereń biały)
Cornus hessei
antropofit zadomowiony we florze Polski [24]
owoce
Cornus sanguinea (dereń świdwa)
Owoce granatowe do granatowoczarnych, biało kropkowane, kuliste, ok. 6 mm średnicy, gałązki owocostanu czerwone.
Owoce białawe lub niebieskawe, kuliste.
Cornus alba
Owoce białawe, sinobiałe do niebieskawych, kuliste.
pestki
Pestki kuliste lub od góry nieco spłaszczone.
Pestki ±kuliste, często szersze niż dłuższe, słabo bocznie spłaszczone, przynajmniej z jednego końca zaokrąglone.
Pestki krótko elipsoidalne, dłuższe niż szersze, silnie bocznie spłaszczone, z obu stron zaostrzone.
ząbki kielicha
Ząbki kielicha 0.3-0.8(1) mm długości, ±jajowato trójkątne.
Cornus sericea (dereń rozłogowy)
3D
Ząbki kielicha wyraźne, 0.2-0.4 mm długości, ostro trójkątne.
Ząbki kielicha prawie niedostrzegalne, 0.1-0.3 mm długości.
kwiaty
Cornus sanguinea (dereń świdwa)
kwiaty
Płatki korony 4-7 mm długości, wąsko lancetowate do podługowatych. Szyjka słupka w górze maczugowato zgrubiała.
Cornus sericea
kwiaty
Płatki korony 2-5 mm długości, jajowato lancetowate. Szyjka słupka równej grubości.
Cornus alba
Płatki korony jajowate do jajowato-lancetowatych, długo zaostrzone, 3-5 mm długości i 1.5-2 mm szerokości. Szyjka słupka równej grubości.
liście
Cornus sanguinea
liście
Liście szerokojajowate; obustronnie zielone i owłosione; spodem zielone do jasnozielonych, największe z 3-5 parami nerwów bocznych, ostatnia para odchodzi w połowie blaszki liściowej.
Liście długo zaostrzone. Spód liścia z krótkimi dwuramiennymi włoskami, 0.3-0.4 mm długości, często niedostrzegalnymi; wyraźnie szary lub białawy. Zwykle z pięcioma parami nerwów bocznych; ostatnia para odchodzi powyżej połowy blaszki liściowej.
Cornus alba
Liście krótko zaostrzone; góra żywo zielona, spód jaśniejszy szarawy; największe liście z siedmioma parami nerwów bocznych, ostatnia para odchodzi powyżej połowy blaszki liściowej. Spód liścia z dłuższymi dwuramiennymi włoskami, 0.5-0.6(0.8) mm długości, są one dostrzegalne.
pędy jednoroczne
Pędy jednoroczne zielone, przybierają w mniejszym lub większym stopniu (zwłaszcza po stronie słonecznej, bezlistne) barwę brunatnoczerwoną. Rdzeń pędów jednorocznych wąski, do 1 mm średnicy.
Gałązki jednoroczne krwistoczerwone lub żółtozielone; zwykle sino owoszczone. Rdzeń pędów jednorocznych, do 1-2 mm średnicy.
Pędy jednoroczne krwistoczerwone lub żółtozielone; szczególnie jaskrawo wybarwione w końcu zimy i na przedwiośniu. Tegoroczne pędy sino owoszczone. Rdzeń pędów jednorocznych do 1-2 mm średnicy.
występowanie / inne
Cornus sanguinea
pokrój
wystepowanie
o mapie występowania
Gatunek rodzimy. Na ciepłych stanowiskach, skraje lasów, łęgi, zbocza; na glebach wilgotnych lub okresowo wysychających, żyznych, o odczynie zbliżonym do obojętnego.
Krzew lub niskie drzewo (5-10 m wysokości). Gałęzie przewieszają się i stykając z ziemią ukorzeniają się; tworzone są też liczne odrosty korzeniowe.
Cornus sericea
pokrój
Rośnie na znacznym obszarze Ameryki Północnej; u nas uprawiany krzew ozdobny. Łatwo dziczeje (nasiona roznoszą ptaki) i zadomawia się na wilgotnych terenach przy rzekach, w lasach łęgowych i zaroślach; preferuje gleby wilgotne, zasobne, z dużą ilością próchnicy. Ma charakter inwazyjny.
Krzew 1-2.5 m wysokości. Gałązki elastyczne, zwieszające się i zakorzeniające się na końcach.
Cornus alba (dereń biały)
XL
Często uprawiany krzew ozdobny. Pierwotny obszar występowania znajduje się na wschód od naszego kraju i ciągnie się przez Syberię aż do Dalekiego Wschodu, gdzie rośnie w dolinach rzecznych na terenach zalewowych.
Krzew do 2-3 m wysokości, gałęzie dość sztywne wyprostowane, dolne po części pokładające się i zakorzeniające się

właściwości i zastosowanie

wymagania uprawa Cornus (dereń)
🌱
byliny ogrodowekrzewy liściaste • liście opadają na zimę
🌿 ozdobne liście • 🌺 ozdobne kwiaty • ozdobne owoce • ozdobna kora

uprawa i zastosowanie

🌸
🔆 miejsce:  słoneczne • ⛅ półcieniste • toleruje warunki miejskie
❄️ zimowanie: strefa mrozoodporności 6b
Poszczególne gatunki znacznie różnią się wymaganiami uprawowymi — zobacz opisy przy gatunkach.

space

🌱 Sadzenie, wysiew, rozmnażanie (główna/preferowana metoda):

z nasion [przelegują; przeważnie wymagają 1 – 2 letniej stratyfikacji]
przez podział [gatunki bylinowe i krzewinki]
przez szczepienie [gatunki "kwitnące" i odmiany gatunków drzewiastych; okulizacja latem]
przez sadzonki pędowe zielne [gatunki i odmiany o słabszym wzroście; 1% IBA]
przez sadzonki pędowe zdrewniałe [niektóre gatunki silnie rosnące]
przez odkłady [zwykłe i kopczykowanie]

🌱🌸
opcje Bazaru

odmiany (form i odmian #5) analiza dostępności roślin

nomenklatura, etymologia ℹ️
poznanie znaczenia i pochodzenia nazwy ułatwia jej zapamiętanie

Cornus s.l. [🔉 kor·nus](pl) dereń · świdwa • (cz) svida, dřin (de) Hartriegel, Kornelkirsche (en) dogwood, cornel (ru) свидина, кизил
(lat.) cornus, -ī f verb.
starorzymska nazwa derenia (dereń jadalny (Cornus mas); ten sam rdzeń co "cornu, -us" róg, nazwa odnosi się do twardości drewna