atlas-roslin.pl
takson uprawiany [24]

Cornus mas L.

dereń jadalny dereń właściwy
Cornus mas (dereń jadalny)
owoce; 08.2002, Warszawa, ogród; copyright © by Barbara Łotocka
Cornus mas
Cornus mas
Cornus mas
owoc
Cornus mas
liście
Cornus mas (dereń jadalny)
Cornus mas (dereń jadalny)
Cornus mas (dereń jadalny)
Cornus mas (dereń jadalny)
kwitnące gałązki

opis

cechy diagnostyczne w kluczu:Cornus (dereń)kl 2476
Wysoki krzew lub niskie drzewo (do 10 m wysokości) o szerokiej koronie. Pień i grubsze gałęzie z płatkowato łuszczącą się korą.

Młode pędy owłosione, zimą ±zielone, od strony słonecznej brązowoczerwone. Pąki okryte łuskami, zróżnicowane na wegetatywne (mniejsze, wydłużone, siedzące) i generatywne (zdecydowanie większe (5 mm średnicy), kuliste, umieszczone na krótkopędach).

Liście zielone z obu stron, spodem ±lśniące, nieco szorstkie, z kępkami włosków w kątach nerwów.

Kwitnie wcześnie, marzec – kwiecień, przed rozwojem liści; kwiaty żółte, drobne; pachnące ale o nieprzyjemnym zapachu.

Owoce zwisające na szypułkach, elipsoidalne, 15 – 20 (30) mm długości; czerwone do ciemnowiśniowych, błyszczące; z dużą pestką i o cienkim miąższu; jadalne.

występowanie

Cornus mas (dereń jadalny)
pokrój podczas kwitnienia
Występuje na na południe i południowy wschód od Polski, po Kaukaz i Azję Mniejszą, gdzie rośnie w podszycie widnych lasów liściastych i na suchych, słonecznych zboczach. U nas uprawiany jako krzew ozdobny i na owoce.

właściwości i zastosowanie

wymagania uprawa Cornus mas (dereń jadalny)
🌱
Walorem ozdobnym tego gatunku jest bardzo wczesne kwitnienie (po leszczynie pospolitej (Corylus avellana) a przez forsycjami (Forsythia)). Jesienią dużą ozdobę stanowią jaskrawoczerwone owoce. Jesienne przebarwienie liści niezbyt interesujące — brunatne do czerwonego. Pod koniec zimy ścięte gałązki można pędzić — wstawiać do wazonów aby w niedługim czasie rozwinęły się kwiaty.

Są wyprowadzone odmiany o większych owocach, odmiennie zabarwionych (białych, żółtych, fioletowych) i o letniej barwie liści pstrej lub żółtej.

Dobry na żywopłoty formowane, wtedy jednak słabo kwitnie i owocuje; cięcia nie prowadzić wiosną bo intensywnie „płacze” przycinanie wymaga nieco wysiłku, gdyż drewno jest wyjątkowo twarde.

Uprawiany też dla jadalnych owoców (nadają się do tego ciepłe, w pełni nasłonecznione stanowiska). Owoce są kwaskowate, cierpkie, smaczne w pełnej dojrzałości, najlepiej po opadnięciu, wtedy tracą silną cierpkość.

Kwiaty są pyłkodajne (bez nektaru), chętnie odwiedzany przez pszczoły (o ile pozwala na to przedwiosenna pogoda).

wymagania i uprawa

🌸
❄️ zimowanie: strefa mrozoodporności 5a
Rośnie na glebach przeciętnie żyznych i żyznych, najlepiej wapiennych lub zasadowych, gleba nie może być kwaśna; umiarkowanie wilgotnych do suchych (jest bardzo odporny na suszę).

Najlepsze jest stanowisko w pełni nasłonecznione, ciepłe; dobrze rośnie w półcieniu.

Krzew w pełni mrozoodporny (ale w srogie zimy mogą przemarzać pąki kwiatowe). Z uwagi na długi i ciepły okres wegetacji, szczególnie dobre warunki dla uprawy są południowo-wschodniej Polsce.

Dobrze znosi zanieczyszczenia powietrza. Może być uprawiany w miastach.

≈ odmiany i dostępność (#14/18)🌱🌸
opcje Bazaru

analiza dostępności roślin (form i odmian #14)

• bez odmiany #3 • Alosza #1 (owoce żółte) • Aurea #2 (liście złotożółte) • Elegantnyj #1 (owoce duże, czerwone) • Golden Glory #1 • Jolico #2 (polecana owocowa) • Korałłówyj Marka #1 (owoce smaczne, czerwone) • Macrocarpa • Oryginalnyj #1 (owoce duże, jadalne) • Radost #1 (owoce duże, słodkie) • Schönbrunner Gourmet-Dirndl #1 (austriacka odmiana owocowa) • Starokijewski #1 (owoce kształtu butelkowatego) • Szafer #1 (owoce duże, ciemnowiśniowe; dojrzewają we wrześniu) • Variegata #2 (liście szeroko biało obrzeżone)

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 00010000.09_2_15.jmak - Cornus mas (dereń jadalny); Sigmaringen, Niemcy
09_2_15
leg. Jarosław Makowski
/Sigmaringen, Niemcy/ #3
znalezisko 00010000.09_7_3.jmak - Cornus mas (dereń jadalny); Niemcy park
09_7_3
leg. Jarosław Makowski
/Niemcy park/ #2
znalezisko 20110402.3.11 - Cornus mas (dereń jadalny); Park Południowy, Wrocław
110402-3
leg. Marek Snowarski
/Park Południowy, Wrocław/ #2
znalezisko 20060117.21.bm; Wejherowo
060117-21
leg. Bartosz Melzer
/Wejherowo/ #4
znalezisko 20020213.3.bl
020213-3
leg. Barbara Łotocka #2
znalezisko 20060917.24.js; Ogród Botaniczny we Wrocławiu
060917-24
leg. Jacek Soboń
/Ogród Botaniczny we Wrocławiu/ #6