atlas-roslin.pl
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24][491]

Acer platanoides L. [🔉 *o·i·des]

klon pospolity, klon zwyczajny
Acer platanoides (klon pospolity)
gałęzie z owocami; 09.09.2002, Kołobrzeg, park zdrojowy; copyright © by Marek Snowarski
Acer platanoides (klon pospolity)
pęd; szczytowy fragment pędu w stanie bezlistnym; widoczne pąki oraz szypułki zeszłorocznych owocostanów
Acer platanoides (klon pospolity)
pień; widoczna struktura kory w części środkowej pnia
Acer platanoides (klon pospolity)
3D
kwiat
Acer platanoides (klon pospolity)
osobnik; widoczne kwitnące drzewo; w tle kilka młodszych osobników
Acer platanoides (klon pospolity)
pęd; szczytowy odcinek pędu pokryty kwiatostanami
Acer platanoides (klon pospolity)
pęd; widziany od góry ulistniony, szczytowy odcinek pędu; u góry widoczny owocostan
Acer platanoides (klon pospolity)
owoc; widziane z boku dojrzewające skrzydlaki
Acer platanoides (klon pospolity)
pęd; szczytowy fragment pędu w stanie bezlistnym; widoczne pąki oraz szypułki zeszłorocznych owocostanów
Acer platanoides (klon pospolity)
pęd; szczytowy odcinek pędu zakończony rozwijającym się pąkiem liściowym
Acer platanoides (klon pospolity)
liść; widoczna górna powierzchnia liścia
Acer platanoides (klon pospolity)
liść; widoczna spodnia powierzchnia liścia

opis

cechy diagnostyczne w kluczu:Acer (klon)kl 866
Acer platanoides (klon pospolity)
Acer platanoides (klon pospolity)
liść; przekrój poprzeczny przez środkowy odcinek ogonka liściowego; na przekroju widoczne krople mlecznego soku
Acer platanoides (klon pospolity)
młode pędy od strony oświetlonej jasno-czerwonobrązowe, od ocienionej oliwkowobrązowe, nagie.
Acer platanoides (klon pospolity)
Kora pnia ciemnoszara, drobno, płytko, podłużnie spękana, nie łuszczy się w płatach; pąki czerwonobrązowe. Gałązki nigdy nie tworzą listew korkowych.

Blaszka liściowa delikatna, duża, z 5 – 7 klapami wyciągniętymi w długie, ostre końce, brzegiem odlegle, ostro ząbkowane; wcięcia między klapami łukowate, zaokrąglone; spodem czysto zielona, lekko błyszcząca, z kępkami włosków w kątach żyłek. Młode ogonki liściowe z sokiem mlecznym.

Kwiatostany na końcu tegorocznych ulistnionych pędów, wzniesione baldachogrono. Kwitnie wcześnie, w kwietniu lub na początku maja, tuż przed listnieniem i w jego trakcie.

Kwiaty rozdzielnopłciowe na jednym okazie (roślina jednopienna). Kwiaty i szypułki nagie.

Skrzydlaki o płaskiej komorze nasiennej, ustawione pod kątem szeroko rozwartym, czasem prawie naprzeciwlegle.

występowanie

wystepowanie
o mapie występowania
Acer platanoides (klon pospolity)
ekologiczne liczby wskaźnikowe Acer platanoides (klon pospolity)
Najczęstszy z gatunków rodzimych, występuje na terenie całego kraju do niższych położeń górskich.

Gatunek charakterystyczny (Ch.) dla:

space_elw

Gatunek wyróżniający (D.) dla:

space_elw

Różne parametry ekologiczne, z objaśnieniem - opisowym rozwinięciem tekstowym, są podane tekstem po zalogowaniu.

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20110407.1.11 - Acer platanoides (klon pospolity); Wrocław
110407-1
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/ #10, 7.3D
znalezisko 20020909.4.02 - Acer platanoides (klon pospolity); Kołobrzeg, park zdrojowy
020909-4
leg. Marek Snowarski
/Kołobrzeg, park zdrojowy/ #3
znalezisko 00010000.AcrPl.mr - Acer platanoides (klon pospolity); Suwalszczyzna
AcrPl
leg. Maciej Romański
/Suwalszczyzna/ #6
znalezisko 20050318.6.js - Acer platanoides (klon pospolity); okolice Wlenia, Pogórze Kaczawskie
050318-6
leg. Jacek Soboń
/okolice Wlenia, Pogórze Kaczawskie/ #7
znalezisko 20070630.4.sm - Acer platanoides (klon pospolity); Kudowa-Zdrój, Góra Parkowa
070630-4
leg. Michał Smoczyk, msmoczyk at wp pl
/Kudowa-Zdrój, Góra Parkowa/ #1
znalezisko 20080531.69.js - Acer platanoides (klon pospolity); Arboretum Wojsławice
080531-69
leg. Jacek Soboń
/Arboretum Wojsławice/
/cv. Lorbergii/ #2
znalezisko 00010000.Acr9.bl - Acer platanoides (klon pospolity)
Acr9
leg. Barbara Łotocka #18
znalezisko 20031129.14.bl - Acer platanoides (klon pospolity)
031129-14
leg. Barbara Łotocka #13
znalezisko 20030512.1.bl - Acer platanoides (klon pospolity); Warszawa, Lasek Bielański
030512-1
leg. Barbara Łotocka
/Warszawa, Lasek Bielański/ #1
znalezisko 20110430.2.bl - Acer platanoides (klon pospolity); Warszawa Grochów
110430-2
leg. Barbara Łotocka
/Warszawa Grochów/ #1
znalezisko 20110528.1.bl - Acer platanoides (klon pospolity); Warszawa, kampus SGGW
110528-1
leg. Barbara Łotocka
/Warszawa, kampus SGGW/ #4
znalezisko 00010000.06b_47.jmak; Sigmaringen Niemcy
06b_47
leg. Jarosław Makowski
/Sigmaringen Niemcy/ #1
znalezisko 20160414.1.wm - Acer platanoides (klon pospolity); Kraków; ul. Architektów [wodociągi]
160414-1
leg. Waldemar i Maria Mazur, det. Waldemar Mazur
/Kraków; ul. Architektów [wodociągi]/ #9
znalezisko 20150625.1.wm - Acer platanoides (klon pospolity); Kraków; Kurdwanów [hałdy Solvaju]
150625-1
leg. Waldemar i Maria Mazur, det. Waldemar Mazur
/Kraków; Kurdwanów [hałdy Solvaju]/ #6
znalezisko 20050422.1.wm - Acer platanoides (klon pospolity); Kraków; Bonarka [glinianki]
050422-1
leg. Waldemar i Maria Mazur, det. Waldemar Mazur
/Kraków; Bonarka [glinianki]/ #11

właściwości i zastosowanie

wymagania uprawa Acer platanoides (klon pospolity)
🌱
Gatunek rodzimy, okazałe drzewo liściaste o regularnej, szerokiej koronie; u okazów rosnących samotnie w otwartej przestrzeni, szeroka, kopulasta, nisko osadzona; u odmian uprawnych rozmaitej formy. Kora na starszych pniach ciemnoszara, drobno, płytko, podłużnie spękana.

Kwitnie najwcześniej z krajowych klonów, tuż przed listnieniem i w jego trakcie, w kwietniu lub na początku maja; w tym okresie drzewa mają jasny, żółtozielony wygląd. Zaletą jest wczesny rozwój liści; w sezonie wegetacyjnym ozdobę stanowi bujne ulistnienie, jesienią przebarwiające się żółto, rzadziej pomarańczowo lub czerwono. W uprawie bardzo duża liczba odmian różniących się pokrojem korony, rosłością i siłą wzrostu, kształtem i barwą liści.

Bardzo często sadzone w zieleni miejskiej, w parkach, w zadrzewieniach przydrożnych.

⁂ pojedynczo lub po kilka w grupie (soliter) • zieleń miejska
🌳 drzewa liściaste • liście sezonowe • o znaczeniu produkcyjnym
🌿 ozdobne liście • 🌺 ozdobne kwiaty • atrakcyjne przebarwienie liści jesienią • 🐝 pożytek pszczeli (miododajne)
wysokość: (5)12 – 25 (30) m • szerokość: 10 – 12 m
kwitnienie: kwiecień (maj) • owocowanie: od września do października

wymagania i uprawa

Acer platanoides (klon pospolity)
🌸
🔆 miejsce:  słoneczne • 🌤 słoneczne, nieco ocienione • toleruje warunki miejskie
💧 woda: gleba przeciętnie wilgotna (świeża) • nie znosi gleby podmokłej
☷ gleba: przeciętna, nie toleruje zasolenia • przeciętna ogrodowa • odczyn zbliżony do obojętnego
❄️ zimowanie: strefa mrozoodporności 4

Wymagania (optimum rozwoju/konkurencyjności na naturalnych stanowiskach wg ekologicznych liczb wskaźnikowych): światło — umiarkowane słońce • woda — gleba przeciętnie wilgotna • próchnica — gleba mineralno-próchnicza, zasobna w humus • ciepło — miejsce przeciętnie ciepłe • zwięzłość — gleba średnio zwięzła • żyzność — podłoże umiarkowanie żyzne lub podłoże żyzne

Rośnie na glebach przeciętnie żyznych i umiarkowanie wilgotnych, tolerancyjny w stosunku do różnych, nie znosi podmokłych i bardzo suchych, nie znosi zasolenia. Dość dobrze toleruje częściowe ocienienie, młode egzemplarze mogą rosnąć pod koronami innych drzew.

Na liściach często występują dość duże, okrągłe plamy, początkowo żółte, potem czerniejące i żółto obrzeżone; są spowodowane przez grzyb Rhytisma acerinum.

🌱 Sadzenie, wysiew, rozmnażanie (główna/preferowana metoda):

z nasion [po zbiorze lub wiosną po stratyfikacji (90 – 100 dni w 3 – 5°C, w wilgotnym piasku), wysiew na głębokość 3 – 4cm]
przez szczepienie [odmiany na gatunku lub pokrewnych z sekcji; okulizacja śpiącym oczkiem, przełom lipiec/sierpień; szczepienie wczesną wiosną]

🌱🌸
opcje Bazaru

odmiany (form i odmian #39) analiza dostępności roślin

  • ◔ ‘bez odmiany #3
  • ▫  BeskidMarylka — pokrój wyprostowany; liście poskręcane, karbowane
  • ▫  ‘Charles Joly — liście czerwonawe, głęboko wcinane
  • ○  ‘Columnare — szerokokolumnowa, gęsto ugałęziona; do 12 m wysokości i 8 m szerokości #2
  • ▫  ‘Crimson King — liście rozwijające się czarnopurpurowe, potem ciemnoczerwone/ciemnopurpurowe przez cały okres wegetacji; odmiana podobna do "Faassen's Black"; wolno rosnąca [1946]
  • ▫  ‘Crimson King Globe — kulista; liście ciemoczerwone
  • ◑ ‘Crimson Sentry — kolumnowa, gęsta; liście ciemnopurpurowe, błyszczące #4
  • ▫  ‘Deborah
  • ○  ‘Dissectum — liście rozcięte do nasady blaszki, młode czerwone, potem zielone #2
  • ◑ ‘Drummondii — rozwijające się liście na brzegu różowe, potem jasnozielone, szeroko kremowo-biało obrzeżone, z jasnozielonymi plamami; korona nieregularna, drzewo docelowo 10 – 12 m wysokości i 7 – 9 m szerokości; odmiana jest chimerą, należy usuwać gałęzie z normalnymi liśćmi aby nie zdominowały korony [dawna odmiana] #4
  • ▫  ‘Faassen's Black — liście początkowo matowe, brązowoczarne, potem trwale ciemnoczerwone/ciemnopurpurowe przez cały okres wegetacji, jesienią jaskrawoczerwone/jaskrawopurpurowe, sztywne, błyszczące, z silnie podniesionymi brzegami; kwiatostan i kwiaty ±czerwonopurpurowo nabiegłe; drzewo wolno rosnące, z szeroką, regularną koroną, docelowo do 30 m wysokości [dawna odmiana]
  • ▫  ‘Fairview
  • ▫  ‘Frisine — liście nieregularnie żółto obrzeżone
  • ◔ ‘Globosum — odmiana kulista; z natury krzaczasta, zwykle oferowana w formie piennej, szczepiona na ok. 2 m; korona spłaszczona, bardzo gęsta, kulista, po kilku latach 3 – 4 m średnicy, docelowo 8 m wysokości i 10 m średnicy, szeroka i spłaszczona; młode liście czerwonawe lub oliwkowobrązowe, potem zielone; polecana do zadrzewień przy ulicach i na placach w mieście #3
  • ▫  ‘Globosum Select — korona spłaszczona już u młodych egzemplarzy
  • ◔ ‘Golden Globe — korona kulista, regularna; liście złotożółte #3
  • ▫  ‘Gurba — karłowa, gęsta kulista korona
  • ○  ‘Laciniatum — liście głęboko powcinane, odcinki pozwijane #2
  • ▫  ‘Lorbergii’ (Palmatifidum) — niskie, wolno rosnące drzewo, korona nieregularna, zaokrąglona; liście głęboko sieczne, prawie do nasady blaszki, klapy także silnie powcinane, zachodzące na siebie; imituje klon palmowy (Acer palmatum)
  • ▫  ‘Maculatum — liście początkowo białożółte, później biało plamiste
  • ○  ‘Marit — b. wolno rosnąca, krótkie międzywęźla, mało gałęzi bocznych; liście ciemnozielone, pomarszczone #2
  • ▫  ‘Marylka’ (Beskid) — pokrój wyprostowany; liście poskręcane, karbowane
  •    ‘Pacific Sunset Warrenred
  • ◔ ‘Paldiski — liście głęboko powcinane, klapy wydłużone i bardzo wąskie, blaszka "szponiasta" #3
  • ▫  PalmatifidumLorbergii — niskie, wolno rosnące drzewo, korona nieregularna, zaokrąglona; liście głęboko sieczne, prawie do nasady blaszki, klapy także silnie powcinane, zachodzące na siebie; imituje klon palmowy (Acer palmatum)
  • ◔ PrigoPrinceton Gold — korona owalna, 10 – 12 m; liście początkowo złotożółte, zielonkawocytrynowe #3
  • ◔ ‘Princeton Gold’ (Prigo) — korona owalna, 10 – 12 m; liście początkowo złotożółte, zielonkawocytrynowe #3
  •    ‘Prof. Tadeusz Szczęsny — liście początkowo żółte; odmiana podobna do klon jawor (Acer pseudoplatanus) 'Worley' [Jerzy Wojtatowicz]
  • ▫  ‘Purple Globe — pokrój kulisty; liście purpurowoczerwone
  • ▫  ‘Pyramidale Nanum — niskie drzewko o wyprostowanym pokroju, 4 – 5 m wysokości
  •    ‘Reitenbachii — rozwijające się liście brązowoczerwone, czerwono plamiste; latem zielone z zaczerwionymi ogonkami i głównymi żyłkami, jesienią stopniowo i nierówno na górnej stronie czarniawopurpurowe i z brzegiem uniesionym ku górze; kwiaty żółtawe, tylko łopatkowate liście u nasady krótkopędu kwiatowego czerwone; rozmnażana z nasion, duży procent siewek powtarza cechę [dawna odmiana]
  • ▫  ‘Rezek — silnie karłowa, kolumnowy pokrój; liście karbowane
  • ◑ ‘Royal Red — liście ciemnoczerwone, prawie czarne; drzewo do 20 m #4
  • ○  ‘Rubrum — liście jesienią czerwone #2
  • ▫  ‘Ruby's Joy — zwarta [JC Raulston Arboretum, USA]
  •    ‘Schwedleri — kwiaty czerwonawe; liście i duże muszelkowate przylistki początkowo intensywnie czerwone, później brunatnawe i latem zielone z czerwonymi ogonkami liściowymi i głównymi żyłkami, blaszka liściowa wtedy o brzegu podwiniętym w dół; polecana jako efektowna, dla zadrzewień parkowych i osiedlowych; rozmnażana z nasion, duży procent siewek powtarza cechę [dawna odmiana]
  • ○  ‘Stollii — blaszka liściowa zdeformowana, czasem skrajne klapy zrośnięte w kieszeń #2
  • ▫  ‘Tharandt — liście z zaokrąglonymi, obłymi klapami lub liście okrągłe, bez klap
  • ▫  ‘Tosia — korona kulista, zwarta [Mirosław Lewandowski]
  • ▫  ‘Ulmer's Sensation — liście biało obrzeżone, rzadko dochodzi do rewersji tej cechy
  • ▫  ‘Walderseei — liście początkowo kremowożółte, potem zielone
  • ▫  ‘Warmia — korona wąskokolumnowa, regularna