atlas-roslin.pl
takson uprawiany [24][491]

Acer palmatum Thunb.

klon palmowy
Acer palmatum (klon palmowy)
Acer palmatum (klon palmowy)
Acer palmatum (klon palmowy)
Acer palmatum ‘Heptalobum Elegans’
cv. 'Elegans' – liście od spodu i kwiaty
Acer palmatum (klon palmowy)
Acer palmatum (klon palmowy)
Acer palmatum (klon palmowy)

opis

cechy diagnostyczne w kluczu:Acer (klon)kl 861
Pąki z jedną parą łusek.

space

Odcinki liści drobno piłkowane lub podwójnieząbkowane.

space

Acer palmatum ssp. amoenum

Acer amoenum
takson uprawiany, nie ujęty w czekliście 2002 lub 2020 [24]
Acer palmatum ssp. amoenum
Liście większe niż u podgatunku typowego, 9-klapowe. Kwiatostany zwieszone. Skrzydlaki z żyłkowaną, zdrewniałą łupiną nasienną.

Acer palmatum ssp. matsumurae

takson uprawiany, nie ujęty w czekliście 2002 lub 2020 [24]
Acer palmatum ssp. matsumurae
Liście głęboko 9-klapowe, podwójnieząbkowane z zębami skierowanymi do przodu.

grupy odmian

W uprawie znajduje się olbrzymia liczba odmian klonu palmowego. Dzieli się je na kilkanaście grup ze względu na kształt i barwę blaszki liściowej, jej wiosenne zabarwienie, barwę i strukturę kory, pokrój. Przy tym osobliwsze cechy odmiany decydują o priorytetowej grupie do które należą. Podaję podział stosowany przez 'The Maple Society'. Szerszy opis cech grupy znajduje się w wykazie odmian.
Grupy definiowane przez silnie wyrażoną osobliwą cechę odmiany:
· pokrój typu czarcia miotła — Grupa Witches Broom
· liście siedzące, klapy w nasadzie z blaszką zredukowaną do nerwu głównego klapy — Grupa Sessilifolium
· klapy brzegiem podwinięte, liście (5) 7 (9)-klapowe — Grupa Convexum
· liście pofalowane, kędzierzawe, max. 5-klapowe — Grupa Crispum
· kora kilkuletnich gałęzi spękana na grube poletka — Grupa Pinebark

space

Liście podzielone do nasady blaszki:
· klapy silnie podwójnieząbkowane — Grupa Dissectum
· klapy wąskie, całobrzegie lub nieznacznie ząbkowane — Grupa Linearilobum
· klapy wyraźnie ząbkowane, średnio szerokie, letnie liście zielone — Grupa Matsumurae
· klapy wyraźnie ząbkowane, średnio szerokie, letnie liście czerwone lub czeronawozielone — Grupa Atropurpureum

space

Liście podzielone do ok. 2/3 blaszki:
· letnie liście czerwone lub czeronawozielone — Grupa Atropurpureum
· młode liście pomarańczowe do żółtozielonych — Grupa Aureum
· młode liście różowe do różowoczerwonych — Grupa Corallinum
· zimą młode gałązki czerwone, pomarańczowe lub żółte — Grupa Red Wood
· bez osobliwych cech jak wyżej — Grupa Palmatum

właściwości i zastosowanie

wymagania uprawa Acer palmatum (klon palmowy)
🌱
Uprawiany wysoki krzew lub niskie drzewo z Japonii i wschodnich Chin, gdzie rośnie w górskich lasach. Od wieków w uprawie na Dalekim Wschodzie.

space

Stosunkowo często sadzone w parkach na zachodzie kraju. Z uwagi na niską mrozoodporność i wysokie wymagania siedliskowe, tylko w miejscach o korzystnych.

Acer palmatum (klon palmowy)
ogród japoński • ⁂ pojedynczo lub po kilka w grupie (soliter) • ▩ grupa/płat • uprawa w pojemnikach
🌳 drzewa liściastekrzewy liściaste • liście opadają na zimę
🌿 ozdobne liście • atrakcyjne przebarwienie liści jesienią
wysokość: 3 – 8 (10) m • szerokość: 3 – 8 (10) m
kwitnienie: (maj) czerwiec • owocowanie: wrzesień

wymagania i uprawa

🌸
🔆 miejsce:  słoneczne • 🌤 słoneczne, nieco ocienione • osłonięte (przed wiatrami)
💧 woda: gleba dostatecznie wilgotna • nie znosi przesuszania
☷ gleba: przepuszczalna • żyzna • próchniczna • odczyn lekko kwaśny
❄️ zimowanie: niepewne • strefa mrozoodporności 7a • umiarkowane okrycie • w pomieszczeniu >0°C
Wymaga gleby o lekko kwaśnym odczynie, stale dostatecznie wilgotnej; w utrzymaniu wilgotności pomocne jest ściółkowanie gleby. Z uwagi na niską mrozoodporność do uprawy w cieplejszych rejonach klimatu, w miejscach o łagodnym, wilgotnym mikroklimacie, np. w parkach o charakterze leśnym. Należy wybierać odmiany o najwyższej mrozoodporności, sprawdzone w klimacie Polski. Młode egzemplarze wymagają okrycia na zimę.

space

🌱 Sadzenie, wysiew, rozmnażanie (główna/preferowana metoda):

z nasion [(typ i niektóre odmiany) po zbiorze lub wiosną po zimowej stratyfikacji (3 – 4 miesiące w 0 – 10°C.), wysiew na głębokość 3 – 4 cm do inspektu zimnego, siewki rosną b. wolno, przed pierwszym zimowaniem hartować ograniczając podlewanie, po 2 – 3 latach można szkółkować]
przez szczepienie [odmiany na gatunku lub pokrewnych z sekcji; okulizacja śpiącym oczkiem, przełom lipiec/sierpień; szczepienie wczesną wiosną na zadoniczkowych podkładkach lub gołym korzeniu; można szczepić w sierpniu, w szklarni, pędy tegoroczne na przystawkę]
przez sadzonki pędowe zielne [koniec czerwca - początek lipca, z ukorzeniaczem IBA (0.5 – 1%), metoda zawodna]

🌱🌸
opcje Bazaru

odmiany (form i odmian #114) analiza dostępności roślin

idxGrupa Amoenum — Bez nadzwyczajnych cech różnicujących od typu gatunku; liście 7-klapowe (skrajne klapy mogą być silnie zredukowane), wcięte do połowy blaszki, klapy szerokie, jednokrotnie ząbkowane. Jak u odmiany 'Ôsakazuki'.
  • ▫  Going GreenSonkootgre — pokrój wyprostowany, zwarty, krzaczasty, do 2 – 3 m wysokości i 1.5 – 2 m szerokości; liście i pędy zielone
  •    ‘Hassei — silnie rosnąca; liście ciemnopurpurowe, duże, głęboki wcięte 7-klapowe, klapy podwójniepiłkowane; stosunkowo mrozoodporna
  •    ‘Heptalobum Elegans — liście b. duże (do 13cm), zielone, podzielone prawie do nasady na 7 wydłużonych, głęboko ząbkowanych klap; niepewnie mrozoodporna
  •    ‘Heptalobum Lutescens — jesienią liście czysto żółte
  •    ‘Heptalobum Rubrum — liście b. duże (do 13cm), początkowo ciemne krwistoczerwone, w sezonie brązowozielone i zielone, jesienią czerwone, podzielone prawie do nasady na 7 wydłużonych, głęboko ząbkowanych klap; niepewnie mrozoodporna; do 6 m wysokości i szerokości
  • ○  ‘Ôsakazuki’ (Osakazuki) — dawna odmiana japońska; drzewko o silnym wzroście, do 5 (10) m wysokości i takiej średnicy; liście rozwijające się oliwkowopomarańczowe, potem zielone, jesienią przez dłuższy czas pomarańczowe do karminowoczerwonych, jasno szkarłatnoczerwone, 7-klapowe, duże, do 10 cm średnicy #2
  • ○  OsakazukiÔsakazuki — dawna odmiana japońska; drzewko o silnym wzroście, do 5 (10) m wysokości i takiej średnicy; liście rozwijające się oliwkowopomarańczowe, potem zielone, jesienią przez dłuższy czas pomarańczowe do karminowoczerwonych, jasno szkarłatnoczerwone, 7-klapowe, duże, do 10 cm średnicy #2
  • ▫  ‘Sonkootgre’ (Going Green) — pokrój wyprostowany, zwarty, krzaczasty, do 2 – 3 m wysokości i 1.5 – 2 m szerokości; liście i pędy zielone
idxGrupa Atropurpureum — liście w sezonie "czerwone", ±normalnie klapowane (czerwone b. wąsko klapowane są w grupie Linearilobum, ze zredukowaną środkową klapą w grupie Witches Broom); zalicza się tu też czerwonolistne mieszańce z klonem trójkwiatowym (Acer triflorum) np. 'Yasemin'; typowa odmiana 'Bloodgood'
  • ◔ ‘Atropurpureum — liście typowe "Palmatum", 5-klapowe, dość głęboko podzielone na wąskie lancetowate klapy, młode jasnopurpurowe, potem ciemne, czerwonobrązowe w sezonie, jesienią jaskrawe jasnoszkarłatnoczerwone; drzewko o wyprostowanym pokroju, 3 – 5 (8) m wysokości i szerokości, gałęzie ustawione kaskadowo; stosunkowo dobrze u nas zimuje; rozmnażana z nasion w wysokim procencie powtarzalna #3
  • ◑ ‘Bloodgood — liście głęboko wcinane, ciemnopurpurowoczerwone przez cały sezon, jesienią nieco jaśniejsze, bardziej czerwone; owoce czerwone; krzew, gałęzie wyprostowane, 5 – 6 m wysokości i tyleż szerokości; kora na pniach i gałęziach ciemnoszara [Bloodgood Nurseries, Long Island, New York, USA] #4
  •    ‘Gwen's Rose Delight
  • ▫  ‘Pixie — karłowa, zwarta; liście ciemnopurpurowe
  • ▫  ‘Pung Kill — pędy i liście ciemnobordowe; klapy wąskie, wydłużone
  • ▫  ‘Twombley's Red Sentinel — kolumnowa, zwarta; liście purpurowe
  • ▫  ‘Yasemin — liście ciemnopurpurowe, błyszczące, klapy szerokie
idxGrupa Aureum — rozwijające się liście żółte do pomarańczowych, latem zielone lub żółte do zielonożółtych; głównie odmiany klonu palmowego (Acer palmatum) i jego mieszańce z klonu Shirasawy (Acer shirasawanum) takie jak 'Katsura', 'Summergold' i 'Jordan'
  • ○  ‘Aureum — młode liście złotożółte, rozwijające się przy brzegu czerwonobrązowo obrzeżone, latem jasnozielone, typowego kształtu, jesienią żółte; krzew dość szybko rosnący, 2 – 3 m wysokości po 10 latach, docelowo do 6 – 8 m wysokości [Nicholson, Wielka Brytania, 1881] #2
  • ▫  ‘Cascade Gold — pokrój płaczący; liście początkowo pomarańczowożółte
  • ○  ‘Katsura — krzew o wyprostowanym pokroju, 1.5 m po 10 latach, docelowo 5 – 6 m; liście wiosną żółopomarańczowe, potem trwale zielonożółte #2
  • ▫  ‘Summergold — liście 7-klapowe, żółtozielone
idxGrupa Convexum — klapy liści podwinięte do spodu; głównie mieszańce z klonem Shirasawy (Acer shirasawanum); np. 'Trompenburg'
  • ▫  ‘Starfish — liście ciemnopurpurowe, ich brzegi wygięte
  • ◔ ‘Trompenburg — silnie rosnący wzniesiony krzew, 3 – 4 m wysokości; liście 7-klapowe, ich brzegi podwinięte, głęboko wcięte, błyszczące, purpurowe także w sezonie, jesienią szkarłatnoczerwone #3
idxGrupa Corallinum — rozwijające się liście w odcieniach jasnoróżowych; głównie odmiany klonu palmowego (Acer palmatum); np. ‘Deshôjô’
  • ▫  ‘Beni Kosode — karłowa; liście drobne, wiosną jaskraworóżowe
  •    ‘Corallinum — liście początkowo czerwonaworóżowe, potem zielone, jesienią czerwone, pomarańczowe lub żółte; bardzo wolno rosnąca, do 3 m wysokości i szerokości
  • ▫  ‘Deshôjô — krzew lub niskie drzewko o wzniesionym pokroju, do 3.5 m wysokości; pędy jednoroczne ciemnopurpurowe; liście początkowo intensywnie czerwone, po rozwinięciu zielone, jesienią żółte; dawna odmiana japońska
  •    ‘Shin-deshojo — liście początkowo różowoczerwone, potem zielone, kształt typowy 7-klapowy; wolno rosnąca, do 3 m wysokości i szerokości
  • ▫  ‘Taylor — liście początkowo bladoróżowe
idxGrupa Dissectum — liście głęboko podzielone, nawet do nasady blaszki liściowej, klapy silnie podwójnieząbkowane; często o pokroju płaczącym; odmiany podgatunku Acer palmatum ssp. matsumurae i jego mieszańce; np. ‘Garnet’, ‘Seiryû’
  • ○  ‘Burgundy Lace — krzew do 150 cm wysokości i tyleż szerokości; liście 7-klapowe, rozcięte prawie do nasady blaszki, purpurowoczerwone przez cały sezon #2
  • ○  ‘Crimson Queen — liście strzępiaste, mocno powcinane, purpurowoczerwone przez cały sezon; korona parasolowata #2
  • ◔ ‘Dissectum — krzew z widocznym pniem i łukowato zwisającymi gałęziami; wzrost powolny, osiąga do 2 m wysokości; liście głęboko wcinane, o postrzępionych brzegach, jesienią jaskrawożółte do pomarańczowych; stosunkowo dobrze u nas zimuje #3
  • ▫  Dissectum AtropurpureumOrnatum — krzew z gęstą parasolowatą koroną, wzrost powolny, do 2 m wysokości i 4 m szerokości; liście początkowo brązowoczerwone, potem brązowozielone, jesienią ogniście czerwone, pomarańczowe lub żółe, głęboko rozcięte; rozmnażana z nasion w wysokim procencie powtarza cechy
  •    ‘Dissectum Filigree
  • ◑ Dissectum GarnetGarnet — wolno rosnący krzew lub drzewko o parasolowatym pokroju, z długimi, cienkimi, przeginającymi się gałęziami; 80 – 100 cm wysokości po dziesięciu latach, docelowo 4 – 5 m wysokości; liście 5-klapowe, głęboko rozcięte, brzegi postrzępione; rozwijające się purpurowe #4
  • ▫  ‘Dissectum Nigrum — liście ciemnopurpurowe także w sezonie, młode owłosione, poza tym jak 'Dissectum'; bardzo dobrze u nas zimuje ale nie toleruje przesuszania
  • ▫  Dissectum OrnatumOrnatum — krzew z gęstą parasolowatą koroną, wzrost powolny, do 2 m wysokości i 4 m szerokości; liście początkowo brązowoczerwone, potem brązowozielone, jesienią ogniście czerwone, pomarańczowe lub żółe, głęboko rozcięte; rozmnażana z nasion w wysokim procencie powtarza cechy
  • ○  ‘Dissectum Viridis — liście strzępiaste, zielone #2
  • ◑ ‘Garnet’ (Dissectum Garnet) — wolno rosnący krzew lub drzewko o parasolowatym pokroju, z długimi, cienkimi, przeginającymi się gałęziami; 80 – 100 cm wysokości po dziesięciu latach, docelowo 4 – 5 m wysokości; liście 5-klapowe, głęboko rozcięte, brzegi postrzępione; rozwijające się purpurowe #4
  • ▫  ‘Garnet Red Dragon
  • ○  ‘Inaba Shidare’ (Inaba-shidare) — wzrost silny; liście trwale purpurowe, głęboko powcinane #2
  • ○  Inaba-shidareInaba Shidare — wzrost silny; liście trwale purpurowe, głęboko powcinane #2
  • ▫  ‘Ornatum’ (Dissectum Atropurpureum, Dissectum Ornatum) — krzew z gęstą parasolowatą koroną, wzrost powolny, do 2 m wysokości i 4 m szerokości; liście początkowo brązowoczerwone, potem brązowozielone, jesienią ogniście czerwone, pomarańczowe lub żółe, głęboko rozcięte; rozmnażana z nasion w wysokim procencie powtarza cechy
  • ○  ‘Seiryû’ (Seiryu) — niskie wzniesione krzewy, 2 – 2.5 m wysokości; liście jasnozielone, silnie powcinane, z wąskimi odcinkami i nieduże; stara odmiana japońska #2
  • ○  SeiryuSeiryû — niskie wzniesione krzewy, 2 – 2.5 m wysokości; liście jasnozielone, silnie powcinane, z wąskimi odcinkami i nieduże; stara odmiana japońska #2
idxGrupa Linearilobum — liście podzielone do nasady blaszki liściowej, klapy w pełni rozwiniętych, letnich liści b. wąskie, czasami paskowate; np. ‘Koto-no-ito’
  •    ‘Atrolineare — liście 5 – 7-wąskoklapowe; czerwone także w sezonie
  • ▫  ‘Koto Ito Komachi — liście zielone z bardzo wąskimi i wydłużonymi klapami
  • ○  ‘Koto-no-ito — krzew o powolnym wzroście, 1 m po 15 latach, docelowo 2.5 m wysokości; liście 7-klapowe, jasnozielone, odcinki b. wąskie, lancetowate, zwisające, jesienią żółte #2
  • ▫  LinearifoliumLinearilobum — krzew o wzniesionym pokroju, 1.5 m po 15 latach, docelowo 3 – 5 m; liście jasnozielone, (5) 7-klapowe, odcinki b. wąskie, lancetowate, odlegle ząbkowane, nieco zwisające, jesienią żółte; niepewnie mrozoodporna, wrażliwa na przesychanie gleby [Miquel, Francja, 1867]
  • ▫  ‘Linearilobum’ (Linearifolium) — krzew o wzniesionym pokroju, 1.5 m po 15 latach, docelowo 3 – 5 m; liście jasnozielone, (5) 7-klapowe, odcinki b. wąskie, lancetowate, odlegle ząbkowane, nieco zwisające, jesienią żółte; niepewnie mrozoodporna, wrażliwa na przesychanie gleby [Miquel, Francja, 1867]
  • ○  ‘Red Pygmy — karłowa; wzniesiony krzew o powolnym wzroście, pokroju odwrotniestożkowatego, gęsty, 2 m po 25 latach uprawy; liście 5 – 7-klapowe rozcięte do nasady na bardzo wąskie odcinki, początkowo ciemnopurpurowe, w sezonie zielone, jesienią żółte #2
  • ▫  ‘Villa Taranto — liście porozcinane na nitkowate odcinki; liście początkowo pomarańczowoczerwone, potem zielone z czerwonym rumieńcem
idxGrupa Matsumurae — nawiązujące do botanicznego podgatunku Acer palmatum ssp. matsumurae tj. liście 7-9-klapowe, głęboko podzielone, prawie do nasady, umiarkowanie podwójnieząbkowane; pokrój wzniesiony (nie płaczący); np. 'Soma-no-kowa'
  • ▫  ‘Nicholsonii — liście głęboko 7-klapowe, latem ciemnoczerwone, jesienią jaskrawoczerwone; dość mrozoodporna
idxGrupa Marginatum — odmiany typu Variegata o ostro odgraniczonej strefie barwnej brzegu blaszki liściowej; np. 'Butterfly', ‘Kagiri-nishiki’
idxGrupa Palmatum — liście 5(7)-klapowe, podzielone nie dalej jak do 2/3 blaszki; odmiany bez szczególnych cech klasyfikujących w innych grupach (tj. bez szczególnej barwy liści, kory lub ich formy); np. 'Diana'
  • ◑ A.p. var. cristatumShishigashira — krzew wzniesiony, o nieregularnym pokroju, b. powolny wzrost, 1.5 – 2 m docelowo; pędy stosunkowo sztywne, grube i krótkie; liście poskręcane, zwinięte w rurkę, ulistnienie gęste i zwykle zielone utrzymuje się do przymrozków, jeśli nie zmarzną to przebarwiają się żółtopomarańczowo lub czerwono [Japonia, 1882] #4
  • ▫  ‘Kurenai Jishi — karłowa; purpurowa forma odmiany 'Shishigashira'
  • ◑ ‘Shishigashira’ (A.p. var. cristatum) — krzew wzniesiony, o nieregularnym pokroju, b. powolny wzrost, 1.5 – 2 m docelowo; pędy stosunkowo sztywne, grube i krótkie; liście poskręcane, zwinięte w rurkę, ulistnienie gęste i zwykle zielone utrzymuje się do przymrozków, jeśli nie zmarzną to przebarwiają się żółtopomarańczowo lub czerwono [Japonia, 1882] #4
idxGrupa Red Wood — zimą młode gałązki jasnoczerwone lub pomarańczowe; np. ‘Sango-kaku’
  • ▫  ‘Baton Rouge — kora zimą intensywnie koralowoczerwona; liście zielone
  • ▫  ‘Bi-hoo — kora zimą pomarańczowożółta
  • ▫  ‘Japanese Sunrise — kora zimą koralowoczerwona; liście jasnozielone
  • ◑ ‘Sango Kaku’ (Senkaki, Sango-kaku) — wysoki wzniesiony krzew lub drzewko do 5 – 7 m wysokości; młode pędy zimą koralowoczerwone; liście wiosną żółtawe z pomarańczowymi brzegami, potem jasnozielone, jesienią intensywnie złotożółte, 5-klapowe, drobne [Japonia, przed 1882] #4
  • ◑ Sango-kakuSango Kaku — wysoki wzniesiony krzew lub drzewko do 5 – 7 m wysokości; młode pędy zimą koralowoczerwone; liście wiosną żółtawe z pomarańczowymi brzegami, potem jasnozielone, jesienią intensywnie złotożółte, 5-klapowe, drobne [Japonia, przed 1882] #4
  • ◑ SenkakiSango Kaku — wysoki wzniesiony krzew lub drzewko do 5 – 7 m wysokości; młode pędy zimą koralowoczerwone; liście wiosną żółtawe z pomarańczowymi brzegami, potem jasnozielone, jesienią intensywnie złotożółte, 5-klapowe, drobne [Japonia, przed 1882] #4
idxGrupa Reticulatum — żyłkowanie liścia wyraźnie odmienne barwnie od reszty blaszki która może być czerwona lub zielona; np. ‘Aka-shigitatsu-sawa’
idxGrupa Variegatum — odmiany typu Variegata (ale nie zaliczone do grupy Marginatum) tj. z nieostro wyrażonymi odmiennie zabarwiony strefami blaszki i nie tylko przy jej brzegu; np. 'Uki-gumo'
  • ▫  ‘Beni Zuru — karłowa; liście z różowymi lub kremowym i przebarwieniami
  • ▫  ‘Extravaganza — liście początkowo szkarłatno-różowe, starsze zielone, pstre
  • ▫  ‘Ilarian — liście pstre, z białoróżowymi przebarwieniami; pokrój wyprostowany
  • ▫  ‘Kasen Nishiki — liście biało i różowo plamiste
  • ▫  ‘Oridono-nishiki — dawna odmiana japońska typu variegata, z liśćmi wyraźnie biało lub różowo odbarwionymi; krzew zwarty, pędy cienkie, jednoroczne czerwone, wzrost powolny, do 2 – 3 m wysokości [Yokohama Nurseries, Japonia, 1896]
  • ▫  ‘Ukigumo — liście gęsto upstrzone biało i jasnoróżowo; wolno rosnąca

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 00010000.Acr7.bl - Acer palmatum (klon palmowy)
Acr7
leg. Barbara Łotocka #30