Acer negundo (klon jesionolistny)
korona; fragment korony osobnika żeńskiego z widocznym ulistnieniem i owocostanami; widoczne niebieskawe zabarwienie młodych pędów. Kraków; Wola Duchacka Zachód; zieleń osiedlowa
Acer negundo (klon jesionolistny)
liść; pojedynczy liść złożony widziany z góry; Kraków; Wola Duchacka Zachód; zieleń osiedlowa
Acer negundo (klon jesionolistny)
kwiatostany żeńskie z zawiązanymi owocami
Acer negundo (klon jesionolistny)
przekwitłe kwiatostany męskie
Acer negundo (klon jesionolistny)
owocostan; fragment korony z licznymi owocostanami; Kraków; Dolina Wilgi - hałdy Solvaju
Acer negundo (klon jesionolistny)
XL,3D
owoc
Acer negundo (klon jesionolistny)
pęd; szczytowy odcinek pędu z widocznymi kwiatostanami męskimi
Acer negundo (klon jesionolistny)
Acer negundo (klon jesionolistny)
kwiatostan; w pełni rozwinięty żeński kwiatostan z widocznymi kremowo żółtymi szyjkami słupków
Acer negundo (klon jesionolistny)
Acer negundo (klon jesionolistny)
Drzewo dwupienne, do 20 m wysokości. Korona nieregularna, szeroka, luźna, gałązki często zwieszone; pień niski lub jest ich kilka. Kora podłużnie spękana; brązowa do szarej.

Pędy roczne nagie, zielone, z szaroniebieskim nalotem woskowym, lśniące. Pąki jajowate do półkulistych, szare, 3-8 mm długości, z omszonymi łuskami.

Liście nieparzystopierzastozłożone, z 1-2 (3) parami listków. Listki bywają 2-3-klapowe, zwłaszcza szczytowy. Jesienią bladożółte.

Kwiatostany zwieszone, żeńskie groniaste, męskie w formie zwartej wiechy. Kwiaty bez płatków korony. Męskie na długich szypułach, do 6 cm; pręcików 4-6, z długimi nitkami. Żeńskie kwiaty na szypułkach 6-8 mm długości. Owoce ustawione względem siebie pod kątem <45°; skrzydełko owocu zagięte na szczycie ku sobie; szypułka owocu 2 (3) cm długości.

Kwitnie przed listnieniem, w marcu-kwietnie. Owoce dojrzewają we wrześniu i często utrzymują się na drzewie do wiosny.

występowanie

Antropofit zadomowiony we florze Polski. [491]
wystepowanie - Acer negundo (klon jesionolistny)
Acer negundo (klon jesionolistny)
owocostan; fragment korony z dojrzałymi owocami (skrzydlakami); Kraków; Dolina Wilgi - hałdy Solvaju
Acer negundo (klon jesionolistny)
grupa; widziana z boku grupa kilku osobników męskich i żeńskich; Kraków; Wola Duchacka Zachód; zieleń osiedlowa
Acer negundo (klon jesionolistny)
ekologiczne liczby wskaźnikowe Acer negundo (klon jesionolistny)
Drzewo pochodzi z Ameryki Północnej. Rośnie szybko i jest krótkowieczne.

Częsty w Polsce; ekspansywne drzewo o charakterze inwazyjnym. Gatunek sadzony (liczne odmiany o ozdobnych liściach) ale i często zdziczały. Jest już w zasadzie zadomowiony w dolinach rzek i na terenach ruderalnych; na glebach bardzo suchych do wilgotnych, także na glebach słabych. Odporny na mrozy i suszę.

Różne parametry ekologiczne, z objaśnieniem - opisowym rozwinięciem tekstowym, są podane tekstem po zalogowaniu.

Inwazyjność i/lub kategorie obcego elementu flory /Tokarska-Guzik B., Dajdok Z., Zając M. i A., Urbisz A., Danielewicz W., Hołdyński Cz. (2012) [234]/:
• zadomowiony, inwazyjny
• inwazyjny w skali kraju
• kenofit
• Pochodzenie: Ameryka Północna (wschodnie rejony)
• Czas przybycia na teren Polski: 1808r. (introdukcja); 1899r. (1873r.?)
Kategoria inwazyjności: IV (najwyższa) 17pkt.: gatunek o bardzo dużym wpływie w Polsce — znana jest zarówno duża liczba stanowisk i duża liczebność na nich; zwiększa się liczba stanowisk lub zajmowany obszar
• Zagrożenia: ekologiczne (bardzo istotne)
• Zasięg krajowy (występuje na przeważającym obszarze Polski)
• Populacje: występują na całym terenie Polski, przeważnie z dużą liczbą osobników, tworząc rozległe łany
• Dynamika: szybko zwiększa liczbę stanowisk
• Kolonizuje siedliska/zbiorowiska: przede wszystkim częściowo przeobrażone lub o charakterze naturalnym
• Wnika do siedlisk/zbiorowisk: antropogenicznych · częściowo przeobrażonych · o charakterze naturalnym
• Główne typy siedlisk będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, do których wnika:
· 6210 — murawy kserotermiczne (Cl.Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis-Festucion pallentis); priorytetowe "gdy występują na nich ważne stanowiska storczyków"
· 91E0 (szczególnie) — łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Ass.Salicetum albae, Ass.Populetum albae, SubAll.Alnenion glutinoso-incanae, olsy źródliskowe)
· 91F0 — łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ass.Ficario-Ulmetum minoris)

• Zagrożenie dla różnorodności biologicznej w przypadku zadomowienia na obszarach cennych przyrodniczo:
- gdzie stwarza zagrożenie: Doliny rzeczne, siedliska lasów łęgowych, siedliska antropogenicznie zaburzone, obszary chronione.
- powód uprawy: Dawniej często stosowane drzewo ozdobne. Niewymagające, szybko rosnące, odporne na suszę i mróz.
- przypadki spontanicznego rozprzestrzeniania się: Rozprzestrzenia się od dawna i często w całym kraju; szczególnie w dolinach rzek i na siedliskach ruderalnych.
- zalecenia: Zaniechanie uprawy w miejscach zagrożonych ekspansją tego gatunku.

wybrane okazy · selected collections

#6
js.050318-10
leg. Jacek Soboń
/Pogorze Kaczawskie, okolice Wlenia /
#5
jmak.09_3_1
leg. Jarosław Makowski
/Niemcy Freiburg/
#26
bl.Acr6
leg. Barbara Łotocka
#5 #3 3D
11 09 22 - 2
leg. Marek Snowarski
/Wrocław, Nowy Dwór/
#2
bl.030422-1
leg. Barbara Łotocka
/Warszawa, Ursynów/
#3
bl.120415-1
leg. Barbara Łotocka
/Warszawa, Grochów/
#21 #3 3D
11 11 06 - 11
leg. Marek Snowarski
/Park Grabiszyński, Wrocław/
#37
wm.3
leg. Waldemar i Maria Mazur
#46
wm.150626-1
leg. Waldemar i Maria Mazur
#5
wm.160402-1
leg. Waldemar i Maria Mazur, det. Waldemar Mazur
/Kraków; Kurdwanów [hałdy Solvaju]/
#9
wm.160407-1
leg. Waldemar i Maria Mazur, det. Waldemar Mazur
/Kraków; Bonarka [glinianki]/
#6
jmak.200412-1
leg. Jarosław Makowski

właściwości i zastosowanie

wymagania uprawowe Acer negundo (klon jesionolistny)
🌱
Drzewo a Ameryki Północnej, gdzie rośnie na szerokim obszarze, poza skrajną północą, głównie w dolinach rzek i nad wodami. Korona nisko osadzona, szeroka, nieregularna; pień często niski i krzywy, czasem kilka pni. Gałęzie starszych drzew zwisające, a nawet pokładające się na ziemi. Rosnące swobodnie wygląda malowniczo.

Zaleca się użycie w parkach, soliterowo. Jesienne przebarwienie liści żółte. Kwitnie wcześnie, przed rozwojem liści, w marcu-kwietniu. Drzewa dwupienne. U egzemplarzy męskich pylniki w początkowej fazie rozwoju intensywnie czerwone.

Stosowane także jako drzewo na terenach rekultywowanych i przemysłowych. Wykorzystuje się jego niskie wymagania glebowe i wodne, szybki wzrost i krótkowieczność (drzewo przedplonowe).

Wadą jest kruchość gałęzi i konarów, często łamanych przez wiatr lub okiść śniegową. Problemem jest też ekspansywność, zachwaszczanie otoczenia przez licznie kiełkujące nasiona.

⁂ pojedynczo lub po kilka w grupie (soliter) • ▩ grupa/płat
🌳 drzewa liściaste • liście sezonowe
👌 uprawa łatwa • 🌿 ozdobne liście • atrakcyjne przebarwienie liści jesienią
wysokość: 10 – 15 (25) m • szerokość: 8 – 12 m
kwitnienie: od marca do kwietnia • owocowanie: od września do grudnia

wymagania i uprawa

🌸
🔆 miejsce:  słoneczne • ↭ ekspansywne
💧 woda: gleba przeciętnie wilgotna (świeża) • znosi suszę
☷ gleba: niskie wymagania • przeciętna ogrodowa • uboga • odczyn zbliżony do obojętnego
❄️ zimowanie: strefa mrozoodporności 4

Wymagania (optimum rozwoju/konkurencyjności na naturalnych stanowiskach wg ekologicznych liczb wskaźnikowych): światło — umiarkowane słońce • woda — gleba przeciętnie wilgotna lub gleba wilgotna • próchnica — gleba mineralna, uboga w humus lub gleba mineralno-próchnicza, zasobna w humus • ciepło — miejsce przeciętnie ciepłe • zwięzłość — gleba lekka, piaszczysta lub gleba średnio zwięzła • żyzność — podłoże umiarkowanie żyzne lub podłoże żyzne

Niskie wymagania glebowe i wodne. Rośnie dobrze na glebach słabych, piaszczystych i wybitnie dobrze znosi suszę. Jest jednak na takich siedliskach krótkowieczne. Zupełnie mrozoodporne.

Nie należy prowadzić w formie szczepionej, piennej, bo z racji kruchości szczepione gałęzie łatwiej wyłamują się.

Egzemplarze żeńskie, przy braku zapylających męskich, także tworzą normalnie wykształcone owoce skrzydlaki, ale bez rozwiniętego nasienia.

🌱 Sadzenie, wysiew, rozmnażanie (główna/preferowana metoda):

z nasion [nie wymagają stratyfikacji; wysiewa się po zbiorze, październik-listopada, lub przechowuje na sucho i wysiewa do gruntu w marcu-kwietniu]
przez szczepienie [odmiany na gatunku; okulizacja śpiącym oczkiem, od końca czerwca do połowy sierpnia]

🌱 🌸

odmiany uprawne (#10) ⇒ analiza dostępności roślin i nasion

‘Auratum’ — młode przyrosty żółtopomarańczowe, liście złotożółte do początku lata u drzew w pełnym słońcu; silnie rosnąca; pędy zielone, nagie, bez woskowego nalotu
‘Aureomarginatum’ — liście szeroko, nieregularnie żółto obrzeżone
‘Aureovariegatum’ — liście ciemnozielone, nieregularnie, żółto obrzeżone
‘Flamingo’ — liście mniejsze, listki nieregularnie ząbkowane, przy brzegach odbarwione kremoworóżowo potem biało, rozwijające się liście jasnoróżowe z niedużymi zielonymi plamami; 5-7 m wysokości i 4-6 m szerokości jako niskie drzewo lub częściej wysoki krzew; szybkorosnąca; pędy nagie, zielone, sino owoszczone
‘Kelly's Gold’ — liście złotożółte
‘Odessanum’ — silnie rosnąca; liście początkowo brązowe lub pomarańczowe, potem złocistożółte (takie w pełnym słońcu), latem zieleniejące; klon żeński; pędy zielone, młode gęsto, białawo owłosione, widocznymi pod lupą bardzo krótkimi włoskami
‘Sensation’ — młode liście różowoczerwone; jesienią różowoczerwone
‘Tadeusz Szymanowski’ — liście duże, listki głęboko powcinane (dzielne i sieczne), podobne do tych u piwonii krzewiastej (Paeonia suffruticosa)
‘Variegatum’ — liście szeroko, nieregularnie biało obrzeżone, najmłodsze na brzegu różowe, niektóre całkiem białe lub rewersyjne całej zielone; pędy zielone z woskowym nalotem; klon żeński; odmiana słabo rosnąca i krótkowieczna (po 20-30 latach, wyradza się i zasycha)
‘Winter Lightening’ — kora złotożółta, szczególnie wyraźnie zimą
symbolami ◼ ◕ ◑ ◔ ○ ▫ pokazano częstość występowania odmiany w ofercie handlowej, od najwyższej do najniższej; nazwy na żółtym tle są linkowane do własnej strony odmiany

nomenklatura, etymologia ℹ️

poznanie znaczenia i pochodzenia nazwy ułatwia jej zapamiętanie
Acer negundo L. [🔉 a·cer *]Negundo aceroides Moench [🔉 *o·i·des] · Negundo fraxinifolium Nutt.(pl) klon jesionolistny · jesioklon
Acer, -is (lat., subst., n) — starorzymska nazwa klonu
-form-(is,is,e); -oid-e-(us,a,um); -morphus (suff.) — przyrostki nadające znaczenie -postaciowy, -kształtny;
· końcówka -form- (lat. forma - kształt, postać), a dla wyrazów z greki końcówka -oid- (gr. eidos ειδος - rodzaj, postać), dodawana do rdzenia rzeczowników tworzy przymiotnik oznaczający "posiadanie podobnej formy, kształtu, wyglądu, charakteru" np. fili‑form-is (nitkowaty), pyri-form-is (gruszowaty), disc-oid-eus (dyskowaty);
· tego rodzaju znaczenie daje też grecki przyrostek -morf- z gr. μορφη (wygląd, kształt, postać)
· daje ten sam efekt słowotwórczy co człon ‑at‑, np. pectin-at-us, czasem obie cząstki słowotwórcze są łączone w jednym wyrazie, np. pectin‑at‑i‑form-is (grzebieniasty, grzebieniokształtny); to samo lub podobne znaczenie przymiotników uzyskuje się końcówkami -(al/ar/os/at/ic)-
· np. jajowaty - ovatus = ovalis = oviformis = ovoideus
-foliūs, -a, -um; -foliatūs, -a, -um (lat., subst., n) — przyrostek od folium, -i n. (liść); częsty drugi człon w przymiotnikach złożonych -folius,-a,-um ("-listny"); częsty w epitetach gatunków np. angustifolius (wąskolistny), cordifolia (sercolistna), alternifolium (różnolistne), ilicifolius (o liściach jak dąb ostrolistny) lub unifolius (jednolistny)
literatura · references
specyfikacja literatury jest widoczna na szerszym ekranie 🛈
ta strona być może używa ciasteczek (cookies), korzystając z niej akceptujesz ich użycie — więcej informacji