Rosa rugosa (róża pomarszczona)

Rosa rugosa — działki całobrzegie, po przekwitnięciu w bok rozpostarte

cechy diagnostyczne w kluczu:

⇑ kl 4591 "młode pędy i kolce gęsto owłosione" w "Rosa (róża)"

występowanie, ekologia

antropofit zadomowiony we florze Polski ^[491]

wystepowanie - Rosa rugosa (róża pomarszczona)

ekologiczne liczby wskaźnikowe Rosa rugosa (róża pomarszczona)

Często uprawiany krzew z Azji Wschodniej, gdzie rośnie na wydmach i terenach piaszczystych.

U nas uprawiany jako ozdobny i stabilizujący piaszczyste grunty. Zdziczały w wielu miejscach i ekspansywny za sprawą odrostów korzeniowych. Stanowić może problem na siedliskach muraw napiaskowych i na wydmach nadmorskich.^[234]

Różne parametry ekologiczne, z objaśnieniem - opisowym rozwinięciem tekstowym, są podane tekstem po zalogowaniu.

Inwazyjność i/lub kategorie obcego elementu flory /Tokarska-Guzik et al. (2012)^[234]/:
• zadomowiony, inwazyjny
• inwazyjny regionalnie
• kenofit (Kn)
• Pochodzenie: Azja wschodnia (Chiny, Korea, Japonia).
• Czas przybycia na teren Polski: XIXw.?
• Kategoria inwazyjności: IV (najwyższa) 16pkt.: gatunek o bardzo dużym wpływie w Polsce — znana jest zarówno duża liczba stanowisk i duża liczebność na nich; zwiększa się liczba stanowisk lub zajmowany obszar
• Zagrożenia: ekologiczne (bardzo istotne), ekonomiczne (zauważalne)
• Zasięg regionalny (występuje w dwóch i większej liczbie regionów lub województw)
• Populacje: występują na całym terenie Polski, przeważnie z dużą liczbą osobników, tworząc rozległe łany
• Dynamika: stopniowo zajmuje nowe stanowiska
• Kolonizuje siedliska/zbiorowiska: przede wszystkim częściowo przeobrażone lub o charakterze naturalnym
• Wnika do siedlisk/zbiorowisk: antropogenicznych · częściowo przeobrażonych · o charakterze naturalnym.
• Główne typy siedlisk będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, do których wnika:
· 2130 (szczególnie) — nadmorskie wydmy szare
· 2330 — wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi (Corynephorus, Agrostis)
· 2180 — lasy mieszane i bory na wydmach nadmorskich

• Zagrożenie dla różnorodności biologicznej w przypadku zadomowienia na obszarach cennych przyrodniczo:
- gdzie stwarza zagrożenie: Mezofilne zarośla, siedliska antropogenicznie zaburzone i obszary chronione.
- powód uprawy: Uprawiany jako ozdobny w zieleni miejskiej i przydrożnej; stosowany do umacniania terenów piaszczystych (skarpy, nasypy). Ma efektowne gęste ulistnienie, duże kwiaty i wielkie czerwone owoce (jadalne).
- przypadki spontanicznego rozprzestrzeniania się: Od początku XX w. na licznych stanowiskach, w wielu regionach.
- zalecenia: Zaniechanie uprawy na terenach leśnych oraz w ich sąsiedztwie.

Parametry dotyczące m.in. hemerobii z publikacji /Chmiel J. (1993)^[575.1]/ /Jackowiak (1993)^[574]/ z objaśnieniem - opisowym rozwinięciem tekstowym, są podane po zalogowaniu.

ⓘ Parametry rozsiewu wg /Lososová et al. (2023)^[601]/:
- klasa 6: 400-1500m dla 50-99% diaspor · efektywny sposób rozsiewu: endozoochoria · + antropochoria
- średnia masa nasiona: 7.5mg · średnia wysokość rośliny: 131cm · krzew · neofit dla Europy

wybrane okazy · selected collections ⇈

właściwości i zastosowanie

wymagania uprawowe Rosa rugosa (róża pomarszczona)

⇈ 🌱

Krzew z Dalekiego Wschodu. U nas często uprawiany. Typowy pokrój to wysoki do 2 m, gęsty krzew o regularnym pokroju, z grubymi wzniesionymi pędami; tworzy podziemne rozłogi.

Atrakcyjny przez cały sezon wegetacyjny. Liście grube, błyszczące, jesienią intensywnie żółte do pomarańczowych. Kwiaty stosunkowo duże i liczne, pojawiają się od końca maja do jesieni. Owoce duże, mięsiste, pomarańczowoczerwone, dojrzewają sukcesywnie od końca czerwca do jesieni.

Wysokie odmiany krzaczaste są używane w funkcji róż parkowych, a niskie, ścielące się, w funkcji "róż okrywowych". Gatunek i odmiany tworzące odrosty korzeniowe, ekspansywne, wybitnie nadają się do umacniania wydm, skarp, rekultywacji itp. oraz do tworzenia naturalnych, nieformowanych żywopłotów 0.5-1.5 m wysokości.

💠 rabata bylinowa • 🟩 okrywowe lub zadarniające • liściaste krzewy okrywowe • ⁂ pojedynczo lub po kilka w grupie (soliter) • ▩ grupa/płat • zieleń miejska • na żywopłot nieformowany, obronny

🍽 dziko rosnąca z jadalnymi owocami

krzewy liściaste • "kolczaste/kłujące" • liście sezonowe • o znaczeniu produkcyjnym

🌿 ozdobne liście • 🌺 ozdobne kwiaty • atrakcyjne przebarwienie liści jesienią • ozdobne owoce

wysokość: 0.7 – 1.5 (2) m • szerokość: 1 – 2 m

kwitnienie: od (maja) czerwca do września • owocowanie: od (czerwca) lipca do października

wymagania i uprawa

⇈ 🌸

🔆 miejsce: ☀ słoneczne • toleruje warunki miejskie • ↭ ekspansywny

💧 woda: gleba świeża (umiarkowanie/słabo wilgotna) • znosi suszę

☷ gleba: przeciętna ogrodowa • uboga • lekka (piaszczysto-pylasta/gliniasta) • odczyn zbliżony do obojętnego • preferuje lekko kwaśne • nie toleruje zasadowej

❄️ zimowanie: strefa mrozoodporności 5a

Wymagania (optimum rozwoju/konkurencyjności na naturalnych stanowiskach wg ekologicznych liczb wskaźnikowych): światło — pełne słońce • woda — gleba przeciętnie wilgotna • próchnica — gleba mineralna, uboga w humus lub gleba mineralno-próchnicza, zasobna w humus • ciepło — miejsce umiarkowanie chłodne lub miejsce przeciętnie ciepłe • zwięzłość — gleba kamienista, żwirowa lub gleba lekka, piaszczysta lub gleba średnio zwięzła • żyzność — podłoże umiarkowanie żyzne

Gatunek i odmiany charakteryzują się niskimi wymaganiami glebowymi i wodnymi. Róża pomarszczona dobrze rośnie także na glebach lekkich, luźnych i okresowo przesychających, nawet na skrajnie ubogich; źle rośnie tylko na zasadowych.

Wysoce wytrzymała na suszę, zasolenie, warunki miejskie.

Kwitnie na pędach dwuletnich i starszych. Można prowadzić bez formowania; ewentualne cięcie ogranicza się do prześwietlającego i ograniczającego rozmiar krzewu.

⇈ 🌱 🌸

odmiany uprawne (#15) ⇒ analiza dostępności roślin i nasion

○	bez odmiany
▫	‘Admiration’ (Rosa Zwerg) — kwiaty duże, różowe, półpełne, intensywnie pachnące; do 70 cm wysokości
▫	‘Alba’
▫	‘Dart's Defender’ (Defender) — krzew niski, ścielący się, silnie kolczasty, z odrostami korzeniowymi, na nieformowane żywopłoty; kwiaty duże, różowe; podawana też jako Rosa ×rugotida · odmiana ujmowana też w ramach Rosa hort. (róża (ogr.))
▫	Defender (‘Dart's Defender’) — krzew niski, ścielący się, silnie kolczasty, z odrostami korzeniowymi, na nieformowane żywopłoty; kwiaty duże, różowe; podawana też jako Rosa ×rugotida · odmiana ujmowana też w ramach Rosa hort. (róża (ogr.))
▫	‘Emotion’ — kwiaty intensywnie różowe, półpełne, intensywnie pachnące; zwarta, do 70 cm wysokości
▫	‘Exception’ (Rotes Meer) — kwiaty ciemnoróżowe, półpełne; do 80 cm wysokości
	‘Kórnik’
▫	‘Passion’ (Rokoko) — kwiaty różowe, półpełne, płatki wąskie, liczne; do 1.2 m wysokości
▫	‘Purple Pavement’
▫	Rokoko (‘Passion’) — kwiaty różowe, półpełne, płatki wąskie, liczne; do 1.2 m wysokości
▫	Rosa Zwerg (‘Admiration’) — kwiaty duże, różowe, półpełne, intensywnie pachnące; do 70 cm wysokości
▫	Rotes Meer (‘Exception’) — kwiaty ciemnoróżowe, półpełne; do 80 cm wysokości
▫	‘Rubra’
▫	Schneeberg No 30 (‘White Perfection’) — kwiaty śnieżnobiałe, półpełne; do 1.5 m wysokości
▫	‘White Perfection’ (Schneeberg No 30) — kwiaty śnieżnobiałe, półpełne; do 1.5 m wysokości

symbolami ◼ ◕ ◑ ◔ ○ ▫ pokazano częstość występowania odmiany w ofercie handlowej, od najwyższej do najniższej; nazwy na żółtym tle są linkowane do własnej strony odmiany

Rosa rugosa Thunb. [🔉 ro·sa *]