takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]

Crataegus monogyna Jacq.

głóg jednoszyjkowy
Crataegus ×kyrtostyla auct. non Fingerh.
Crataegus monogyna
owoce; 21.09.2005, Pogórze Kaczawskie. Okolice Wlenia.; copyright © by Jacek Soboń
Crataegus monogyna
liście u nasady zwykle klinowate, pierzastodzielne lub -sieczne
Crataegus monogyna
owoc
Crataegus monogyna
gałązka z cierniami
Crataegus monogyna (głóg jednoszyjkowy)
Crataegus monogyna
Crataegus monogyna (głóg jednoszyjkowy)
XL
Crataegus monogyna (głóg jednoszyjkowy)
XL

opis

cechy diagnostyczne w kluczu:Crataegus (głóg)kl 2533
Crataegus monogyna (głóg jednoszyjkowy)
Wysoki krzew lub niewysokie drzewo (do 10-12 m wysokości) o szerokiej, gęstej koronie. Pędy z licznymi krótkimi cierniami do 2 cm długości.

Liście dość sztywne, głęboko podzielone, z 3-7 klapami, ±pierzastodzielne do pierzastosiecznych; nasada klinowata; dwubarwne, góra ciemnozielona, spód ±szary. Para nerwów idąca do najniższych łatek wyraźnie łukowato przegięta ku nasadzie blaszki liściowej (łuk wypukły ku szczytowi blaszki), dociera do szczytu łatki. Klapy całobrzegie lub jedynie w pobliżu wierzchołka górnych klap z kilkoma (1-5) grubymi ząbkami. Wcięcia pomiędzy łatkami ±szerokie i tępe.

Przylistki liści krótkopędów kwiatowych ±całobrzegie, brzegiem bez gruczołków.

Prawie wszystkie kwiaty z jedną szyjką słupka. Działki kielicha krótkie, 1-2 mm długości, , ±tak długie jak szerokie lub tylko nieco dłuższe, ściśle przylegające do owocu.

Owoce krótko elipsoidalne lub ±kuliste, 6-10 mm długości; zawsze jednym orzeszkiem. Pestka kulista, 7 mm średnicy.

Kwitnie w końcu maja i na początku czerwca, zwykle nieco później niż głóg dwuszyjkowy (Crataegus laevigata).

Częste mieszańce z innymi krajowymi głogami: głóg pośredni (Crataegus ×media) (z głóg dwuszyjkowy (Crataegus laevigata)) i głóg nierównoząbkowy (Crataegus ×subsphaericea) (z głóg odgiętodziałkowy (Crataegus rhipidophylla)).

występowanie

Crataegus monogyna (głóg jednoszyjkowy)
Crataegus monogyna (głóg jednoszyjkowy)
drzewiasty głóg w czasie kwitnienia XL
wystepowanie
o mapie występowania
Pospolity na niżu i pogórzu; także sadzony wysoki krzew lub drzewko ozdobne i używany na żywopłoty.

Zarośla, widne lasy, przydroża, ugory. Preferuje gleby dostatecznie wilgotne, umiarkowanie suche lub okresowo wysychające, o odczynie obojętnym lub zasadowym. Gatunek ciepłolubny i światłolubny.

Gatunek charakterystyczny (Ch.) dla:

space_elw

Gatunek wyróżniający (D.) dla:

space_elw

właściwości i zastosowanie

Stosowany na żywopłoty (tanie rozwiązanie!) i szpalery; jako główna podkładka do okulizacji szlachetnych odmian ozdobnych głogów.

Stosunkowo słaby pożytek pszczeli, rzędu 15 kg/ha.

Odmiany ozdobne: ‘Rosea’ (odm. różowa) — stara odmiana o kwiatach o płatkach w górze ciemnoróżowych i z białą nasadą; ‘Stricta’ (odm. wyprostowana) niewysoka (do kilku metrów) o gałęziach ostro wzniesionych i początkowo wąskiej, kolumnowej koronie; ‘Compacta’ — karłowata o bardzo powolnym wzroście, często oferowany w formie szczepionej na wysokim pniu gdzie tworzy kulistą koronę średnicy poniżej 1 m.

Owoce są jadalne. Wysuszone kwiatostany z przylegającymi liśćmi i wysuszone owoce są surowcem medycznym (więcej na stronie rodzaju głóg (Crataegus).

Analiza dostępności roślin (form i odmian #4)

wymagania i uprawa

Wymagania (parametry ogrodowe):
zimowanie: strefa mrozoodporności 5a

Wymagania (optimum rozwoju/konkurencyjności na naturalnych stanowiskach wg ekologicznych liczb wskaźnikowych): światło — półcień lub umiarkowane słońce lub pełne słońce • woda — gleba przeciętnie wilgotna lub gleba wilgotna • odczyn — gleba słabo kwaśna lub gleba o obojętnym pH lub gleba zasadowa, z wapniem • ciepło — miejsce przeciętnie ciepłe lub miejsce wybitnie ciepłe • zwięzłość — gleba średnio zwięzła lub gleba ciężka, gliniasta • próchnica — gleba mineralno-próchnicza, zasobna w humus lub gleba organiczna, humusowa, torfowa • żyzność — podłoże umiarkowanie żyzne lub podłoże żyzne lub podłoże bardzo żyzne

Wymaga gleb żyźniejszych, wilgotniejszych i zwięźlejszych niż głóg dwuszyjkowy (Crataegus laevigata). Często atakowany przez choroby i szkodniki drzew z rodziny różowatych. Pozostałe zalecenia uprawowe zobacz na stronie rodzaju głóg (Crataegus).

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20031001.7.bl - Crataegus monogyna (głóg jednoszyjkowy)
031001-7
leg. Barbara Łotocka #1
znalezisko 20040204.2.bl - Crataegus monogyna (głóg jednoszyjkowy)
040204-2
leg. Barbara Łotocka #9
znalezisko 20020505.3.02 - Crataegus monogyna (głóg jednoszyjkowy); okolice Wrocławia, dolina Odra-Oława
020505-3
leg. Marek Snowarski
/okolice Wrocławia, dolina Odra-Oława/ #7
znalezisko 20111106.9.11 - Crataegus monogyna (głóg jednoszyjkowy); Park Grabiszyński, Wrocław
111106-9
leg. Marek Snowarski
/Park Grabiszyński, Wrocław/ #11, 2.3D

+Crataegomespilus dardarii · nieszpułkowiec Dardara

takson uprawiany, nie ujęty w czekliście 2002 [24]
Mieszaniec międzyrodzajowy powstały w wyniku zaszczepienia nieszpułki zwyczajnej (Mespilus germanica) na głogu jednoszyjkowym (Crataegus monogyna); tzw. mieszaniec wegetatywny.