atlas-roslin.pl
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]

Nuphar lutea Sm.

grążel żółty
Nuphar luteum (L.) Sibth. et Sm. · Nuphar luteum (L.) Sm.
Nuphar luteum
07.06.1992, okolice Tych; copyright © by Antoni Mielnikow
Nuphar lutea
rośliny w toni
Nuphar lutea
rośliny owocujące
Nuphar lutea
zawiązujący się owoc
Nuphar lutea
kwiat
Nuphar lutea
rośliny w toni
Bylina o liściach unoszących się na powierzchni wody i z pełzającym w dnie kłączem 6 – 8 (12) cm grubym.

space

Szypuła kwiatu 8 – 11 mm średnicy, z dwoma okręgami wiązek przewodzących. Kwiaty 4 – 6 cm średnicy, o silnym zapachu. Działek kielicha pięć, tępo zakończone, żółte lub żółtozielone. Płatków 14 – 18, ponad 7 mm długości; żółtobrązowe z nektarnikiem.

space

Owoce dojrzewają ponad powierzchnią wody, z zachowanymi zielonymi działkami; dopiero dojrzałe zanurzają się i rozpadają na owocolistki, te w śluzowatej otoczce wraz z nasionem unoszą się na powierzchni wody. Owoc 25 – 45 mm średnicy, prosty. Nasiona 4 – 5 mm długości.

Kwitnienie czerwiec – sierpień(wrzesień).

występowanie

Do roku 2014 podlegał ochronie częściowej. Obecnie nie jest chroniony.
Nuphar lutea (grążel żółty)
pokrój
wystepowanie
o mapie występowania
Wody stojące i wolno płynące. Szerokie spektrum ekologiczne, od wód eutroficznych do oligotroficznych a nawet dystroficznych; na głębokości 50 – 200 cm; na głębokich także formy zanurzone.

Gatunek charakterystyczny (Ch.) dla:

space_elw

Istotny diagnostycznie gatunek wspólny dla:

space_elw

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20080706.1.sm - Nuphar lutea (grążel żółty); Równina Torzymska, Jezioro Rzepinko w Boczowie
080706-1
leg. Michał Smoczyk, msmoczyk at wp pl
/Równina Torzymska, Jezioro Rzepinko w Boczowie/ #3
znalezisko 00010000.10_01_36.jmak - Nuphar lutea (grążel żółty); Schw. Alb., Niemcy
10_01_36
leg. Jarosław Makowski
/Schw. Alb., Niemcy/ #2

właściwości i zastosowanie

wymagania uprawa Nuphar lutea (grążel żółty)
W akwarystyce stosuje się jeszcze Nuphar japonica (grążel japoński) tworzący przede wszystkim liście podwodne.
🌱
Rodzima bylina wodna, zakorzeniająca się w dnie, grubymi, długimi, pełzającymi kłączami; o dużych elipsowatych liściach z sercowatą nasadą pływających po tafli wodny i czasem z liśćmi zanurzonymi, pomarszczonymi sałatowato. Bardzo silnie rosnąca, ekspansywna.

space

Do średnich i większych oczek wodnych lub naturalistycznych większych zbiorników ogrodowych lub parkowych. Jest żywotniejszy i nie wymaga specjalnych zabiegów jak "bardziej szlachetne" analogi — grzybienie (Nymphaea), z którymi nie jest zalecane łączenie bo konkurują o te same zasoby i nie pasują do siebie.

trwała • pachnąca
wysokość: 1 – 10 cm
kwitnienie: od maja do września

wymagania i uprawa

🌸
🔆 miejsce:  słoneczne • osłonięte (przed wiatrami) • ↭ ekspansywna
☷ gleba: żyzna • odczyn zbliżony do obojętnego
❄️ zimowanie: strefa mrozoodporności 4

Wymagania (optimum rozwoju/konkurencyjności na naturalnych stanowiskach wg ekologicznych liczb wskaźnikowych): światło — pełne słońce • woda — gleba mokra lub roślina wodna • odczyn — gleba słabo kwaśna lub gleba o obojętnym pH lub gleba zasadowa, z wapniem • ciepło — miejsce umiarkowanie chłodne lub miejsce przeciętnie ciepłe • zwięzłość — gleba lekka, piaszczysta lub gleba średnio zwięzła lub gleba ciężka, gliniasta • próchnica — gleba mineralna, uboga w humus lub gleba mineralno-próchnicza, zasobna w humus • żyzność — podłoże umiarkowanie żyzne lub podłoże żyzne

Sadzi się na głębokości przynajmniej 70 cm, do 2 m. Pielęgnacja ogranicza się do usuwania żółknących i zamierających liści (najlepiej z wycięciem przynależnej części pędu) oraz przekwitłych pędów kwiatowych.

🌱 Sadzenie, wysiew, rozmnażanie:

z nasion
przez sadzonki kłączowe [kwiecień – maj]

mieszaniec Nuphar lutea Sm.

Nuphar ×spenneriana
Nuphar lutea × pumila
wystepowanie
Nuphar pumila · grążel drobny
Nuphar pumilum
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
ochrona ścisła (1.203)
Czerwona Księga — VU–narażony
Czerwona Lista — VU–narażony