atlas-roslin.pl

Primula [🔉 pri·mu·la]

pierwiosnek, pierwiosnka, prymulka
Chociaż w Polsce występuje tylko kilka rodzimych gatunków pierwiosnków, to w skali świata jest to rodzaj obfitujący w gatunki. Jest ich ponad 400, przeważnie rosną w górach półkuli północnej; na samym Kaukazie występuje 25 gatunków. Przynajmniej kilkadziesiąt gatunków pierwiosnków potencjalnie nadaje się do uprawy w warunkach naszego klimatu i rzeczywiście w ofercie spotyka się ich całkiem sporo, bo około dwudziestu gatunków botanicznych pierwiosnków i wiele odmian uprawnych.
Primula ×media
fu
Primula ×media
elatior × veris
uprawiane ozdobne spoza flory Polski
pierwiosnek piętrowy (Primula ×bulleesiana)
u2/2
Primula ×bulleesiana pierwiosnek piętrowy
p. kandelabrowy, P. candelabra hybr.
skalniakowe i inne kolekcjonerskie
objaśnienie skrótów

Rurka korony walcowata, tak długa jak łatki lub dłuższa od łatek, bez zwężenia w gardzieli.
Szyjka słupka długa. Torebka wielonasienna.
Liście ±jajowate.
cechy diagnostyczne w kluczu:Primulaceae (pierwiosnkowate)kl 5124
  
↓nie(z) liście w pączku z brzegiem zawiniętym ku górze
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dost ...
· Kielich obły.
  
    
↓nie(z) liście duże, brzeg chrząstkowaty
Primula auricula (pierwiosnek łyszczak)
Primula auricula
· ta cecha diagnostyczna jest widocz ...
· Kwiaty żółte, na szczycie głąbików (zwykle dłuższego od liści), w wielokwiatowym baldachu.
Primula auricula (pierwiosnek łyszczak)
wystepowanie
pierwiosnka łyszczak · takson rodzimy lub trwale zadomowiony
  Występuje w Tatrach na skałach wapiennych od regli po najwyższe szczyty. Występuje jeszcze w Alpach, Apeninach i w zachodniej części Bałkanów.
Pod nazwą Primula auricula hort. są sprzedawane liczne ogrodowe odmiany mieszańcowe pierwiosnka łyszczaka (Primula auricula) i pierwiosnka szorstkiego (Primula hirsuta) których właściwą nawą jest pierwiosnek omszony (Primula ×pubescens).
    
    
↑nie (z) liście drobne, grubo piłkowano-ząbkowane
Primula minima
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej ...
· Kwiaty fioletowopurpurowe, do 3 cm średnicy, zwykle 1 (2) na krótkiej szypule, na bardzo krótkim (czasem niewidocznym) głąbiku; gardziel kwiatu gruczołowato owłosiona. Ząbki kielicha zaokrąglone.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełn ...
Primula minima (pierwiosnek maleńki)
wystepowanie
pierwiosnka maleńka · takson rodzimy lub trwale zadomowiony
  Karkonosze i Karpaty, w piętrze kosodrzewiny i alpejskim częsty.
    
  
↑nie (z) liście w pączku z brzegiem zagiętym na spód liścia
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w peł ...
· Kielich ±kanciasty.
  
    
↓nie(z) kwiaty różowe lub purpurowofioletowe; kielich tępokanciasty
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atl ...
· Blaszki liściowe słabo pomarszczone, bez widocznej nerwacji.
· ta cecha diagnostyczna jest widocz ...
    
      
↓nie(z) rurka korony krótka
Primula farinosa (pierwiosnek omączony)
Primula farinosa (pierwiosnek omączony)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta d ...
Primula farinosa (pierwiosnek omączony)
wystepowanie
pierwiosnka omączona · takson rodzimy lub trwale zadomowiony
  Bardzo rzadki na terenie Polski, gatunek alpejski i z północy Europy oraz Azji. Jego siedliskiem są torfowiska i bagienne łąki.
      
      
↑nie (z) rurka korony długa
Primula halleri (pierwiosnek Hallera)
Primula halleri (pierwiosnek Hallera)
Primula halleri (pierwiosnek Hallera)
XL
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu ...
Primula halleri (pierwiosnek Hallera)
pierwiosnek długokwiatowy, pierwiosnka Hallera · syn. Primula halleri · Primula longiflora · takson wymarły na terenie Polski
  Gatunek górski, najbliżej Polski w Karpatach. W Polsce w latach 60-tych XXw. było obserwowane jedno stanowisko w Bieszczadach. Obecnie prawdopodobnie wymarły na terenie Polski.
      
    
↑nie (z) kwiaty żółte (u odmian ozdobnych także inne), kielich ostrokanciasty
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu ...
· Liście stosunkowo cienkie, owłosione, omszone lub wyłysiałe, ±pomarszczone, z wyraźną siatką nerwów.
· ta cecha diagnostyczn ...
    
      
↓nie(z) kwiaty pojedynczo na szypułach wyrastającej z różyczki liściowej
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu znajduje się prawym górnym rogu strony, różne elementy nie ...
      
        
↓nie(z) z rozłogami, darniowa
Primula juliae (pierwiosnek gruziński)
XL
· ta cecha diagnostyczna jest widocz ...
· Kwiaty czerwonofioletowe 2 – 2.5 cm średnicy.
Primula juliae (pierwiosnek gruziński)
pierwiosnka gruzińska · takson uprawiany
  Uprawiana bylina ozdobna, przejściowo dziczejąca.
        
        
↑nie (z) bez rozłogów
Primula vulgaris (pierwiosnek bezłodygowy)
· ta cecha diagnostyc ...
· Kwiaty do 4 cm średnicy, bladożółte lub u uprawianych odmian różnobarwne.
Primula vulgaris (pierwiosnek bezłodygowy)
wystepowanie
pierwiosnek zwyczajny, pierwiosnka bezłodygowa · (potocznie: pierwiosnek ogrodowy) · syn. Primula acaulis · takson wymarły na terenie Polski
  Często uprawiana w ogrodach, przejściowo dziczejąca. W uprawie także odmiany barwne i mieszańcowe. Naturalne stanowiska w Polsce niegdyś koło Lublina i w Karpatach, obecnie wymarły na naturalnych stanowiskach w Polsce; częsty na zachodzie i południu Europy; poza tym rozpowszechniony w całej Eurazji i w zachodniej części Ameryki Północnej.
        
      
↑nie (z) kwiaty w baldachu na wyraźnym głąbiku
      
        
↓nie(z) korona intensywnie żółta, kielich ± odstaje od rurki korony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania ko ...
· Kielich luźny, ±odstający od rurki korony, jednobarwny bladożółty lub bladozielony, ze szpiczastymi ząbkami, dłuższy od dojrzałej torebki.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atl ...
Primula veris (pierwiosnek lekarski)
wystepowanie
pierwiosnka lekarska · syn. Primula officinalis · takson rodzimy lub trwale zadomowiony
  Zarośla, widne lasy i ich skraje, murawy.
        
        
↑nie (z) korona bladożółta, kielich ±przylega do rurki korony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu znajduje się ...
· Kielich ± ściśle przylegający do rurki korony, wyraźnie dwubarwny brzeg ząbki i kanty zielone, między nimi jaśniejszy, ząbki zaostrzone, krótszy lub równie długi jak dojrzała torebka, ta ±wystaje z kielicha.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlas ...
Primula elatior (pierwiosnek wyniosły)
wystepowanie
pierwiosnka wyniosła · syn. Primula elatior · takson rodzimy lub trwale zadomowiony
  Zarośla, lasy liściaste, łąki.
        
w pełnej wersji atlasu jest tu dodatkowa, zwarta, wersja klucza - wygodna w użyciu gdy chcemy szybko zorientować się w jego strukturze lub znamy już klucz i chcemy szybciej dojść do celu

właściwości i zastosowanie

wymagania uprawa Primula (pierwiosnek)
Niektóre kwitną bardzo wcześnie: w marcu lub kwietniu zakwitają pierwiosnek ząbkowany (Primula denticulata) i pierwiosnek różowy (Primula rosea).
Szczególnie późno, w czerwcu i lipcu kwitną niektóre dalekowschodnie gatunki — są to rośliny duże, preferujące wilgotne, nadwodne stanowiska np. pierwiosnek Florindy (Primula florindae), pierwiosnek japoński (Primula japonica), pierwosnek przyprószony (Primula pulverulenta), pierwiosnek Beesa (Primula beesiana), pierwiosnek Viala (Primula viali).
🌱
Pierwiosnki to byliny ogrodowe. Ich liście są zebrane w przyziemną różyczkę liściową (rozetę). Kwiaty pojawiają się u większość gatunków w drugiej połowie kwietnia i w maju w baldachu na bezlistnym pędzie kwiatostanowym (głąbiku) lub rzadziej pojedynczo na szypule wyrastającej z kłącza lub w formie kłosa lub w kilku okółkach na głąbiku.

space

W zależności od wymagań konkretnych gatunków uprawiamy je w alpinariach (kolekcjonerskie gatunki wysokogórskie), na skalniakach, na rabatach.

Potoczna nazwa prymulka lub prymula odnosi się do pierwiosnka bezłodygowego (Primula vulgaris) i jej odmian mieszańcowych: pierwiosnka ogrodowego (Primula ×polyantha). Jest to spolszczona łacińska nazwa i oznacza kwitnące najwcześniej, jako pierwsze na wiosnę.

Grupa tzw. pierwiosnków piętrowych, to gatunki nadwodne, znacznych rozmiarów; ich kwiaty są zebrane w kilku okółkach (piętrach). W ogrodach spotykamy także odmiany mieszańcowe tzw. pierwiosnki kandelabrowe np. pierwiosnek piętrowy (Primula ×bulleesiana).
wysokość: 5 – 40 cm
kwitnienie: od maja do czerwca

wymagania i uprawa

🌸
🔆 miejsce: ⛅ półcieniste • ☁ cieniste • z wilgotnym powietrzem • chłodne
💧 woda: gleba dostatecznie wilgotna • nie znosi przesuszania • gleba stale wilgotna do podmokłej
Niemal wszystkie wymagają gleby trwale wilgotnej (choć zwykle nie podmokłej) i korzystne są dla nich stanowiska chłodne o wysokiej wilgotności powietrza. Stąd dobre stanowiska są w miejscach bardziej wilgotnych nad oczkami wodnymi lub większymi zbiornikami wodnymi.

space

Pierwiosnki rozmnaża się przez wysiew nasion lub wegetatywnie.

space

Pierwiosnki można rozmnażać wegetatywnie, przez podział rozrośniętych egzemplarzy lub przez sadzonki korzeniowe. Rośliny pierwiosnka dzieli się po przekwitnięciu, latem, oddziela się boczne rozłogi wraz z przynależnymi im rozetami liści. Sadzonki korzeniowe przygotowujemy zimą, z odrywanych (nie ciętych) korzeni, wtedy pewniej wytworzą pąki pędowe.

🌱 Sadzenie, wysiew, rozmnażanie:

16 – 6 szt./m2 • rozstawa: 25 – 41 cm
z nasion [jesienią, tak aby przeszły stratyfikację]
przez podział [po przekwitnięciu]
przez sadzonki rozłogowe [latem (rozłogi z przynależnymi różyczkami liściowymi)]
przez sadzonki korzeniowe [zimą z odrywanych! korzeni]

🌱🌸
opcje Bazaru

odmiany (form i odmian #4) analiza dostępności roślin

  • ▫  ‘Barbara Midwinter — skalniakowy; kwiaty różowopurpurowe, kwiecień – maj; 10 cm
  • ▫  ‘Dark Rosaleen — skalniakowy; kwiaty purpurowobordowo-białe, kwiecień – maj; liście brązowozielone; 15 cm
  • ▫  ‘Garryarde Guinevere — skalniakowy; kwiaty jasnoróżowe z żółtym oczkiem; liście purpurowozielone; 20 cm
  • ▫  ‘Mc Watts Cream — skalniakowe; kwiaty kremowożółtawe z żółtym oczkiem; 25 cm