takson uprawiany [24]

Papaver somniferum L.

mak lekarski (potocznie: mak pełny)
Papaver somniferum (mak lekarski)
2012 copyright © by Marek Snowarski
Papaver somniferum (mak lekarski)
Papaver somniferum (mak lekarski)
Buxus sempervirens
Papaver somniferum (mak lekarski)

opis

cechy diagnostyczne w kluczu:Papaver (mak)kl 683
Papaver somniferum (mak lekarski)
forma samosiejna
Papaver somniferum (mak lekarski)
Roślina roczna, 30-180cm wysokości. Cała roślina sinoniebiesko owoszczona, we wszystkich częściach zawiera biały sok mleczny.

space

Kwiaty fioletowe do białych, u odmian ozdobnych także czerwone, fioletowe.

space

Kwitnienie czerwiec-sierpień.

występowanie

Uprawiany roślina oleista i dla jadalnych nasion. Stosunkowo często zdziczała na terenach ruderalnych i po ogrodach.

space

Rozmnażanie, wysiew/sadzenie:
• wysiew nasion do gruntu
Wymaga stanowiska z pełnym słońcem. Gleba żyzna, lepsze są zwarte, gliniaste niż piaszczyste; trwale umiarkowanie wilgotna; odczyn obojętny lub zasadowy.

space

Tak jak i inne maki często jest atakowany przez mszyce.

space

W takiej sytuacji (ustawa dotyczy gatunku) także uprawa odmian ozdobnych w Polsce jest obarczona pewnym ryzykiem. Z doniesień mediów wygląda, że zdarza się, iż organy ścigania czepiają się kilku sztuk maków lekarskich w ogrodach (niewielkim wysiłkiem można w ten sposób "robić statystykę"). W bardziej cywilizowanych krajach jak np. Wielka Brytania obywatelowi łatwiej przewidzieć czego spodziewać się ze strony państwa. Jest tam dostępna duża liczba ciekawych odmian ogrodowych maku lekarskiego i są one często uprawiane dla ozdoby. U nas, przy polskiej ignorancji oraz paranoi, „życzliwości sąsiedzkiej” i tępocie systemu, może być i tak, że kilka sztuk dla ozdoby na rabacie kwiatowej, przeradza się w problem.

właściwości i zastosowanie

Papaver somniferum (mak lekarski)
Papaver somniferum (mak lekarski)
Wysokość: 0.9 do 1.2 m
Papaver somniferum (mak lekarski)
odmiana pełnokwiatowa, strzępiasta
Kwiat jednoroczny uprawiany z siewu wprost do gruntu. (80)90-100(120) cm wysokości, są też ozdobne odmiany karłowate.

O atrakcyjności rośliny decyduje ciekawa sinoniebieska barwa, duże kwiaty (w typie bladofioletowe) w odmianach ozdobnych także białe, czerwone, fioletowe, purpurowe i pośrednie. W odmianach formy pełnokwiatowe o zwielokrotnionej liczbie pofałdowanych płatków (grupa maków piwoniowych, paeoniflorum) lub o płatkach postrzępionych (grupa Laciniata).

Kwitnie krótko na przełomie czerwca i lipca, ale za to później ozdobę stanowią duże, „klasyczne” makówki.

Na rabaty, do ogrodów naturalistycznych i skalnych. Można używać jako kwiat cięty, ale bardzo krótkotrwały (trzyma się około dwóch dni). Makówki używane są w kompozycjach kwiatowych.

space

W medycynie stosuje się Opium crudum (opium) — wysuszony na powietrzu sok mleczny otrzymywany przez nacięcie niedojrzałych makówek tego gatunku, używany do sporządzania pochodnych preparatów galenowych jak: Opii extractum siccum normatum (wyciąg suchy standaryzowany z opium), Opii pulvis normatus (opium, proszek standaryzowany), Opii tinctura normata (nalewka standaryzowana z opium).

space

Nasiona maku są używane w kuchni, do posypki wyrobów piekarniczych lub jako ich zasadniczy składnik np. makowiec, torty i ciasta z masą makową.

Przetwory soku mlecznego makówek i słomy śmiertelnie trujące, sok mleczny owoców (makówek) i łodygi trujący. Zatrucia zwykle zamierzone w celu odurzenia. Czynnikiem toksycznym są alkaloidy opioidowe. Działa depresyjnie na ośrodek oddechowy ośrodkowego układu nerwowego, depresyjnie na mózg oraz powoduje spadek ciśnienia tętniczego.

Analiza dostępności nasion (form i odmian #1)

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20120000.PaOf_12.12 - Papaver somniferum (mak lekarski)
120000-PaOf_12
leg. Marek Snowarski #5
znalezisko 20120000.PaOf2_12.12 - Papaver somniferum (mak lekarski)
120000-PaOf2_12
leg. Marek Snowarski #2
znalezisko 20110609.3.as - Papaver somniferum (mak lekarski)
110609-3
leg. Marek Argent #3
znalezisko 20120000.K53_12.12 - Papaver somniferum (mak lekarski)
120000-K53_12
leg. Marek Snowarski #6
znalezisko 20120808.3.12 - Papaver somniferum (mak lekarski); Kościerzyna, wysypisko gruzów
120808-3
leg. Marek Snowarski
/Kościerzyna, wysypisko gruzów/ #2
znalezisko 00010000.56.konrad_kaczmarek - Papaver somniferum (mak lekarski)
56
leg. Konrad Kaczmarek #2
znalezisko 00010000.208.konrad_kaczmarek - Papaver somniferum (mak lekarski)
208
leg. Konrad Kaczmarek #2