atlas-roslin.pl
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
· ochrona częściowa (2.197)
· Czerwona Lista — EN–zagrożony

Gypsophila paniculata L.

łyszczec wiechowaty gipsówka wiechowata
Gypsophila paniculata (łyszczec wiechowaty)
01.07.2019, Płaska (Puszcza Augustowska); copyright © by Jerzy Kruk XL
Gypsophila paniculata (łyszczec wiechowaty)
Gypsophila paniculata (łyszczec wiechowaty)
Gypsophila paniculata (łyszczec wiechowaty)
XL
Gypsophila paniculata (łyszczec wiechowaty)
Gypsophila paniculata (łyszczec wiechowaty)

cechy charakterystyczne

cechy diagnostyczne w kluczu:Gypsophila (łyszczec)kl 2762
Okazała bylina, 60 – 100 cm wysokości; bogato rozgałęziona od nasady lub wyżej, ±kulista w pokroju.

space

Kwiatostan bogato rozgałęziony i stosunkowo luźny. Kwiaty drobne; kielich 1.5 – 2 (2.5) mm długości, płatki korony 2.5 – 3 (4) długości; brzegiem lub początkowo zaróżowione. Szypułki kwiatów i kielichy nagie, zwykle bez gruczołków.

space

występowanie

Gatunek podlega ochronie częściowej (poz. 2.197 wg aktualnego rozporządzenia). Do ustawowej ochrony został włączony w 1983 roku. Do 2014r. znajdował się pod ochroną ścisłą.
Gypsophila paniculata (łyszczec wiechowaty)
wystepowanie
o mapie występowania
Rzadka na naturalnych stanowiskach w Polsce, głównie występuje w południowo-wschodniej Europie i dalej w rejonie kaukaskim i Azji Środkowej. U nas na wydmach, w widnych borach i na zboczach; na ciepłych stanowiskach, na piaskach. Poza tym uprawiana bylina ozdobna.

Statusy czerwonej listy 2016r. [311]:

EN – zagrożony.
Takson nie był ujęty na poprzedniej (2006r.) czerwonej liście

Podstawy przyznania kategorii zagrożenia:
B2. obszar zasiedlony (AOO) <500km2:
a) silnie pofragmentowany lub liczba stanowisk ≤5
b) obserwowane, szacowane lub spodziewane jest ciągłe zmniejszanie się wielkości:
– (iii) powierzchni, zasięgu i/lub jakości siedliska
– (iv) liczby stanowisk lub subpopulacji

C. populacja niewielka z trendem spadkowym, liczba osobników generatywnych <2500.
C2. obserwowany, szacowany, spodziewany lub wydedukowany jest trend spadkowy i:
a)(i) liczba osobników generatywnych w każdej subpopulacji ≤250.

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20120623.21.12 - Gypsophila paniculata (łyszczec wiechowaty); ogród, Wrocław
120623-21
leg. Marek Snowarski
/ogród, Wrocław/ #10
znalezisko 20120523.19.12 - Gypsophila paniculata (łyszczec wiechowaty); ogród, Wrocław
120523-19
leg. Marek Snowarski
/ogród, Wrocław/ #2
znalezisko 20190701.1.jkr - Gypsophila paniculata (łyszczec wiechowaty); Płaska (Puszcza Augustowska)
190701-1
leg. Jerzy Kruk
/Płaska (Puszcza Augustowska)/ #4
znalezisko 20190524.1.kkcz - Gypsophila paniculata (łyszczec wiechowaty); woj. łódzkie, pow. sieradzki, Sieradz
190524-1
leg. Konrad Kaczmarek
/woj. łódzkie, pow. sieradzki, Sieradz/ #2
znalezisko 20120630.1.12 - Gypsophila paniculata (łyszczec wiechowaty); ogród, Wrocław
120630-1
leg. Marek Snowarski
/ogród, Wrocław/
/odm. pełnokwiatowa/ #4

właściwości i zastosowanie

wymagania uprawa Gypsophila paniculata (łyszczec wiechowaty)
Gypsophila paniculata (łyszczec wiechowaty)
🌱
Gypsophila paniculata ‘Flamingo’
cv. Flamingo
Często uprawiana bylina ozdobna z silnym korzeniem palowym. Pędy bogato rozgałęziające się u nasady, roślina tworzy wysokie i szerokie, kuliste kępy, 60 – 100 cm wysokości.

space

Stosuje się pojedynczo lub w grupie jako okazały akcent na rabatach bylinowych. Odmiany pełnokwiatowe używa się na kwiat cięty jako dodatek do bukietów. Można też ścinać kwiatostany gdy większość kwiatów jest otworzona i suszyć z przeznaczeniem na suche, zimowe bukiety.

💠 rabata bylinowa • łąka kwietna • ⁂ pojedynczo lub po kilka w grupie (soliter) • ▩ grupa/płat
byliny ogrodowe • o znaczeniu produkcyjnym
wysokość: 0.6 – 1 m
kwitnienie: od czerwca do sierpnia

wymagania i uprawa

Gypsophila paniculata ‘Bristol Fairy’
cv. Bristol Fairy
Gypsophila paniculata (łyszczec wiechowaty)
🌸
🔆 miejsce:  słoneczne • ciepłe
💧 woda: gleba przeciętnie wilgotna (świeża) • znosi suszę
☷ gleba: przepuszczalna • lekka (piaszczysto-pylasta/gliniasta) • odczyn zbliżony do obojętnego • preferuje zasadową
❄️ zimowanie: strefa mrozoodporności 4 • ☔ osłona przed wilgocią (+drenaż)

Wymagania (optimum rozwoju/konkurencyjności na naturalnych stanowiskach wg ekologicznych liczb wskaźnikowych): światło — pełne słońce • woda — gleba sucha • odczyn — gleba zasadowa, z wapniem • ciepło — miejsce wybitnie ciepłe • zwięzłość — gleba średnio zwięzła • próchnica — gleba mineralno-próchnicza, zasobna w humus • żyzność — podłoże żyzne

Gypsophila paniculata (łyszczec wiechowaty)
Stanowisko słoneczne, ciepłe. Gleba najlepiej wapienna, lekka, przepuszczalna, w zimie nie może być podmokła, to warunek pomyślnego zimowania, może wymagać okrycia; dobrze znosi suszę; odczyn obojętny lub zasadowy. Bylina długowieczna, utrzymuje się do kilkunastu lat.

space

Odmiany rozmnaża się z sadzonek pędowych, pobieranych w maju. Ukorzeniają się długo i niepewnie. Można też szczepić w klin odcinki pędów odmian pełnokwiatowych, na 6 – 8 cm odcinkach korzeni o średnicy 5 – 20 mm. Jako zrazy używa się roczne siewki. W warunkach produkcyjnych odmiany rozmnaża się in vitro.

space

🌱 Sadzenie, wysiew, rozmnażanie:

z nasion [po zbiorze lub wiosną po stratyfikacji]
przez szczepienie [na korzeniach rocznych siewek]
przez sadzonki wierzchołkowe [wiosną]
przez sadzonki łodygowe/pędowe [maj (ukorzeniają się długo i nie wszystkie)]

≈ odmiany i dostępność (#11/8)🌱🌸
opcje Bazaru

analiza dostępności nasion (form i odmian #1)

analiza dostępności roślin (form i odmian #9)