takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
· ochrona częściowa (2.296)

Colchicum autumnale L.

zimowit jesienny
Colchicum autumnale (zimowit jesienny)
05.10.2008, rez. Łężczok k. Raciborza; copyright © by Anna Nowak-Dańda
Colchicum autumnale (zimowit jesienny)
liście wczesną wiosną; torebki niebawem się ukażą
Colchicum autumnale (zimowit jesienny)
owoce - torebki
Colchicum autumnale (zimowit jesienny)
Colchicum autumnale (zimowit jesienny)
cechy diagnostyczne w kluczu:Liliaceae (liliowate)kl 6021

występowanie

Gatunek podlega ochronie częściowej (poz. 2.296 wg aktualnego rozporządzenia). Do ustawowej ochrony został włączony w 2004 roku. Do 2014r. znajdował się pod ochroną ścisłą.
Colchicum autumnale (zimowit jesienny)
Colchicum autumnale (zimowit jesienny)
wystepowanie
o mapie występowania

Gatunek charakterystyczny (Ch.) dla:

space_elw

Gatunek wyróżniający (D.) dla:

space_elw

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 00010000.8.kc - Colchicum autumnale (zimowit jesienny)
8
leg. Krzysztof Ciesielski #3
znalezisko 20050601.7.bl - Colchicum autumnale (zimowit jesienny); Rezerwat Dolina Białej Wody
050601-7
leg. Barbara Łotocka
/Rezerwat Dolina Białej Wody/ #4
znalezisko 20090620.5.pkob - Colchicum autumnale (zimowit jesienny); okolice Żar, woj. lubuskie
090620-5
leg. Piotr Kobierski
/okolice Żar, woj. lubuskie/ #2
znalezisko 20081012.1.and - Colchicum autumnale (zimowit jesienny); Małe Pieniny
081012-1
leg. Anna Nowak-Dańda
/Małe Pieniny/ #1
znalezisko 20080928.1.and - Colchicum autumnale (zimowit jesienny); Pogórze Cieszyńskie
080928-1
leg. Anna Nowak-Dańda
/Pogórze Cieszyńskie/ #7
znalezisko 00010000.10_11_3.jmak - Colchicum autumnale (zimowit jesienny); Sigmaringen Niemcy
10_11_3
leg. Jarosław Makowski
/Sigmaringen Niemcy / #1

właściwości i zastosowanie

kolor kwiatów
kwiaty
— Wysokość: 20-30 cm • Szerokość: 5-15 cm • 25 szt./m2 • Rozstawa: 20x20 cm

Kwitnienie: od sierpnia do października

Krajowa bylina "cebulowa" rosnąca na wilgotnych łąkach podgórskich i na południu Polski. Cykl wegetacji jest osobliwy. Szerokie liście i dużą torebkę z nasionami tworzy wiosną, liście zasychają w czerwcu (nie obcinać ich) i roślina przechodzi w okres letniego spoczynku. Duże lilaróż do białych kwiaty wychodzą spod ziemi jesienią, we wrześniu.

Nadaje się dla założeń naturalistycznych, jako efektowna efemeroidalna roślina okrywowa z liśćmi wiosną i samymi kwiatami jesienią, w towarzystwie innych bylin rozwijających się w okresie letnim.

W uprawie częściej znajdują się bardziej efektowne odmiany mieszańcowe z tego rodzaju — zimowit (Colchicum) i zimowit powabny (Colchicum speciosum).

Cała roślina trująca. Czynnikiem toksycznym jest mieszanina alkaloidów, głównym składnikiem jest kolchicyna. Wykazuje działanie hematotoksyczne, przejściowo uszkadza wątrobę oraz działa na przewód pokarmowy. Powoduje także obwodowe zaburzenia neurologiczne i zaburzenia termoregulacji.

Grupa użytkowa:
trująca • o znaczeniu produkcyjnym

Analiza dostępności roślin (form i odmian #3)

wymagania i uprawa

Wymagania (parametry ogrodowe):
miejsce: ☀ słoneczne
gleba: przepuszczalna • dostatecznie wilgotna • znosi suszę • przeciętna ogrodowa • ciężka (gliniasta/ilasta) • odczyn zbliżony do obojętnego • preferuje zasadowe (wapienne)
zimowanie: strefa mrozoodporności 3

Wymagania (optimum rozwoju/konkurencyjności na naturalnych stanowiskach wg ekologicznych liczb wskaźnikowych): światło — półcień lub umiarkowane słońce • woda — gleba przeciętnie wilgotna lub gleba wilgotna • odczyn — gleba słabo kwaśna lub gleba o obojętnym pH • ciepło — miejsce umiarkowanie chłodne lub miejsce przeciętnie ciepłe • zwięzłość — gleba średnio zwięzła lub gleba ciężka, gliniasta • próchnica — gleba mineralno-próchnicza, zasobna w humus • żyzność — podłoże żyzne

Rozmnażanie, wysiew/sadzenie:

• z nasion [zaraz po zbiorze lub po stratyfikacji]
• przez podział [(bulwki przybyszowe) w czasie letniego spoczynku, lipiec-sierpień]
W okresie wiosennej wegetacji wymagają gleby wilgotnej, latem jako że są w spoczynku, znoszą suszę. Gleba powinna być przepuszczalna, może być próchniczno-gliniasta, żyzna. Bylina długowieczna, ale w uwagi na drobnienie bulw, należy je co ok. 10 lat rozsadzać. Bulwy sadzi się na głębokość odpowiadającą 2-3 ich średnicom.

Uwaga! Wszystkie części rośliny są silnie trująca.