W Polsce występuję cztery rodzime gatunki irysów (pokazane obok).

Ponadto liczne gatunki obcego pochodzenia, a przede wszystkim odmiany mieszańcowe, są chętnie uprawianymi kłączowymi bylinami ozdobnymi.

objaśnienie skrótów
↓nie(z) byliny cebulowe; liście nie mieczowate (nie jednakopowierzchniowe, z obu stron różne)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
↑nie (z) byliny kłączowe; liście mieczowate (jednakopowierzchniowe)
↓nie(z) zewnętrzne listki okwiatu "bez bródki"
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
↓nie(z) okwiat żółty
Iris pseudacorus (kosaciec żółty)
Iris pseudacorus (kosaciec żółty)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Kwiatów 4-12.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
▶ Iris pseudacorus L. (kosaciec żółty)
wystepowanie - Iris pseudacorus (kosaciec żółty)
syn. Iris pseudoacorus L. orth. var. · takson rodzimy lub trwale zadomowiony[491]
  Brzegi wód, moczary, olsy.
↑nie (z) okwiat niebieski lub fioletowy
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Kwiatów zwykle 1-3(-5).
↓nie(z) łodyga silnie spłaszczona, z ostrymi oskrzydlonymi kantami
Iris graminea
Iris graminea
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Liście trawiaste, odziomkowe przewyższają kwiatostan, 35-100 cm wysokości i 0.5-1.5 cm szerokości.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
▶ Iris graminea L. (kosaciec trawolistny)
takson wymarły na terenie Polski[491]
  Uprawiany; dawniej dziko koło Cieszyna.
↑nie (z) łodyga prawie obła
Iris sibirica (kosaciec syberyjski)
Iris sibirica (kosaciec syberyjski)
Iris sibirica (kosaciec syberyjski)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Liście odziomkowe długości kwiatostanu lub krótsze, 25-80 cm długości i 2-6 (10) mm szerokości.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
▶ Iris sibirica L. (kosaciec syberyjski)
wystepowanie - Iris sibirica (kosaciec syberyjski)
irys syberyjski · takson rodzimy lub trwale zadomowiony[491]
  Wilgotne łąki, zarośla i dąbrowy; uprawiany, także w odmianach — hort..
↑nie (z) zewnętrzne listki okwiatu z bródą
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
↓nie(z) łodyga 1-2-kwiatowa, do 10 cm długości
Iris pumila (kosaciec niski)
Iris pumila (kosaciec niski)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Liście 5-15 cm długości, szydlasto zakończone.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
▶ Iris pumila L. (kosaciec niski)
irys niski · takson uprawiany[491]
  Rzadko uprawiany. Dał początek niektórym, wczesnym i niskim mieszańcom ogrodowym — xbarbata.
↑nie (z) łodyga 2-6-kwiatowa, ponad 10 cm długości
↓nie(z) podsadki w czasie kwitnienia zielone
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Łodygi ± tak długie jak liście lub nieco krótsze.
↓nie(z) kwiaty niebieskofioletowe, listki okwiatu z ciemniejszym żyłkowaniem lub białawymi pręgami
Iris aphylla (kosaciec bezlistny)
Iris aphylla
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Dolne podsadki na brzegu i na szczycie z wąskim suchobłoniastym obrzeżeniem.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
▶ Iris aphylla L. (kosaciec bezlistny)
wystepowanie - Iris aphylla (kosaciec bezlistny)
takson rodzimy lub trwale zadomowiony[491]
  Suche murawy i skały.
↑nie (z) kwiaty różnobarwne, zewnętrzne listki okwiatu żółte do żółtobiałych i fioletowo lub czerwonobrązowo żyłkowane, wewnętrzne listki okwiatu czysto żółte
Iris variegata (kosaciec pstry)
Iris variegata (kosaciec pstry)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Podsadki całe liściaste, zielone.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
▶ Iris variegata L. (kosaciec pstry)
takson uprawiany, nie ujęty w czekliście[491]
  Dawniej uprawiany i dziczejący (jeden z przodków niektórych odmian współczesnych barbata hort).
↑nie (z) podsadki w górnej połowie suchobłoniaste
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Listki okwiatu fioletowe, w nasadzie żółtawe lub białawe, z żółtymi lub białawymi bródkami.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
  Uprawiane byliny ozdobne, dziczejące lub trwające w miejscu dawnej uprawy.
↓nie(z) nitki pręcików długości pylników
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Zewnętrzne listki okwiatu niebieskie, niebieskofioletowe lub białe, jedynie w nasadzie szeroko ciemno żyłkowane, z bródką biała w nasadzie listka żółtawą.
▶ Iris germanica L. (kosaciec bródkowy)
irys bródkowy · kosaciec niemiecki · takson uprawiany[491]
  Od dawna uprawiany, niekiedy zdziczały, obecnie zastąpiony przez swoje?, często złożone, mieszańce — barbata.
↑nie (z) nitki pręcików około o 1/2 dłuższe od pręcików
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Zewnętrze listki okwiatu jasnofioletowe z wyraźnym brązowofioletowym żyłkowaniem, bródka jasnożółta.
▶ Iris ×sambucina L.
syn. Iris pallida × variegata ? · takson uprawiany, nie ujęty w czekliście[491]
  Dawniej uprawiany.
po zalogowniu, w pełnej wersji atlasu, jest tu dodatkowa, zwarta, wersja klucza - wygodna w użyciu gdy chcemy szybko zorientować się w jego strukturze lub znamy już klucz i chcemy szybciej dojść do celu; przycisk logowania jest w prawym górnym rogu strony
literatura · references
specyfikacja literatury jest widoczna na szerszym ekranie 🛈
  • Slavík, B., Štěpánková, 2010 — Květena České Republiky 8 [71.8]
  • Rutkowski L., 1998 — Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. [15]
  • Szafer, Wł., Kulczyński, St., Pawłowski, B., 1988 — Rośliny polskie, cz. I i II. [3]
  • Marcinkowski, J., 2002 — Byliny ogrodowe. [39]
  • Rothmaler W., 2005 — Exkursionsflora von Deutschland, Band 4. Gefäßpflanzen: Kritischer Band. [40]
  • Haeupler, H., Muer, T., 2000 — Bildatlas der Farn- und Blütenpflanzen Deutshlands. [9]
  • Fedorov R.V., 1979 — Flora Partis Europaeae URSS. T.4 [86.4]
  • Komarov, V.L., 1935 — Flora URSS. T.4 [85.4]
  • Tutin T.G. et al., 1980 — Flora Europaea. Volume 5. Alismataceae to Orchidaceae (Monocotyledones) [150.5]
  • Cullen J., Knees S.G., Cubey, H.S., 2011 — The European Garden Flora Flowering Plants Vol. I [444]
  • Mirek Z. et al., 2020 — Vascular plants of Poland. An annotated checklist. Rośliny naczyniowe Polski. Adnotowany wykaz gatunków. [491]
  • Zając, A., Zając, M. (Eds.), 2001 — Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. - Distribution Atlas of Vascular Plants in Poland. [25]
  • Jakubowska-Gabara J. et al., 2011 — Nowe stanowiska rzadkich, chronionych i zagrożonych gatunków roślin naczyniowych w Polsce środkowej [New stations of rare, protected and threatened species of vascular plants in Central Poland]. [249]
ta strona być może używa ciasteczek (cookies), korzystając z niej akceptujesz ich użycie — więcej informacji