atlas-roslin.pl

kształty nasady organów płaskich (liścia i innych)

nasada blaszki liściowej

Bliższa (proksymalna) część blaszki liściowej. U liści ogonkowych to część od strony ogonka liściowego. U liści siedzących część przy nasadzie liścia.

space

zbiegająca

niem. herablaufend
Nasada blaszki liściowej lub listka u mszaków może być daleko lub krótko, szeroko lub wąsko zbiegająca po łodydze (u mszaków po łodyżce).

zwężona (nasada)

lat. basis angustata; slo. báza zúžena

ściągnięta (nasada)

lat. basis contracta; slo. stiahnuta

wyciągnięta (nasada)

lat. basis attenuata; ang. attenuate; niem. Basis verschmälert; ros. основание оттянутое; slo. báza pretiahnuta
kształt liścia
W polszczyźnie botanicznej ogólnie mówi się o nasadzie zwężonej, względnie dodając, że jest szerokozwężona lub wąskozwężona. W botanicznej łacinie jest kilka określeń na zwężenie:

space

· contractus (zwężenie "ściągnięte"; gdy w nasadzie boki schodzą się w dość szerokim kącie, >60 – 70°, z bokami wypukłymi [84.1s104],

space

klinowata (nasada)

lat. basis cuneata; ang. cuneate; niem. kellig, kellförmig; slo. báza klinovita

zaokrąglonoklinowata (nasada)

lat. basis rotundato-cuneata
kształt liścia
O nasadzie klinowatej mówimy, gdy proste na znacznym odcinku boki schodzą się ku ogonkowi pod kątem ostrym lub zbliżonym do prostego; w zależności od wielkości kąta można mówić o nasadzie szerokoklinowatej i o nasadzie wąskoklinowatej.

space

tępa [nasada]

lat. obtusa [basis]; ang. obtuse [base]; niem. stumpf [Basis]; slo. tupa [báza]

ucięta [nasada]

lat. truncata [basis]; ang. truncate [base]; niem. gestutzt [Basis]; ros. усеченное [основание]; cz. uťatá [báze]; slo. uťatá [báza]

zaokrąglona [nasada]

lat. rotundata [basis]; ang. rounded [base]; niem. abgerundet; ros. округленное [основание]; cz. zaokrouhlená [báze]; slo. okrúhlasta [báza]
kształt liścia
O nasadzie tępej mówimy, gdy jest zwężona i zaokrąglona przy ogonku, po bokach słabo wypukła [84.1s104]; [476s78] definiuje jako nie ostrą lecz tępą, z bokami zbiegającymi się przy ogonku pod kątem tępym (90 – 180°).

space

O nasadzie zaokrąglonej mówimy, gdy jest ona w formie płynnego łuku koła.

sercowata (nasada)

lat. basis cordata; ang. base cordate; niem. Basis herzförmig; ros. основание серцевидное; cz. bázу srdčitá; slo. báza srdcovita

nerkowata (nasada)

lat. basis reniformis; ang. base reniform; ros. основание почковидное; slo. báza obličkovita

płytkosercowata (nasada)

lat. subcordata (basis); ros. слегка серцевидное (основание); slo. plytko srdcovita (báza)

zatokowata (nasada)

lat. basis sinuata; ros. основание выемчатое; slo. báza vykrojena
kształt liścia
O nasadzie sercowatej mówimy, gdy wcięcie jest dość szerokie, ±trójkątne, różnej szerokości, z bocznymi klapami zaokrąglonymi. Gdy trójkątność wcięcia jest słabo wyrażona, bo jest płytkie i zaokrąglone, można mówić o nasadzie płytko sercowatej (lat. subcordata).
Zobacz też liść sercowaty.

space

O nasadzie zatokowatej mówimy, gdy jest ona w formie płytkiego łukowatego wykrojenia, z bocznymi klapami zaokrąglonymi. U Pławskiego [480s214] zwana "buchtowatą".

strzałkowata (nasada)

lat. basis sagittata; ang. base sagittate; niem. Basis pfellförmig; ros. основание стреловидное; cz.  báze střelovitá; slo.  báza šípovita

oszczepowata [nasada]

lat. basis hastata; ang. base hastate; niem. Basis spießförmig; ros. основание копъевидное; cz. báze hrálovitá; slo. báza oštepovita

uszkowata (nasada)

lat. basis auriculata; ros. основание ушковатое; slo. báza uškata
kształt liścia
O nasadzie strzałkowatej mówimy, gdy jest ona z trójkątnym (głębokim i ostrym) wcięciem a boczne klapy są trójkątne ±ostro zakończone i skierowane ku dołowi.

space

O nasadzie uszkowatej mówimy, gdy nasada ma po bokach wyraźne klapy lub odcinki ostro zakończone lub zaokrąglone — uszka.

skośna (nasada)

lat. obliqua (basis); ang. oblique (base); niem. schlef (Basis); ros. косое (основание); slo. šikma (báza)

niesymetryczna (nasada)

lat. asymmetrica (basis); ang. asymmetric(al) (base); ros. неравностороннее (основание); slo. nesúmerna (báza)
O nasadzie skośnej mówimy gdy blaszka po lewej i prawej stronie nie jest jednakowej wielkości lub nie zaczyna się na tym samym poziomie. Precyzyjnie ujęty ten termin odnosi się do nasady skośnie uciętej (lat. basis oblique truncata) ale często jest stosowany także w odniesieniu do każdego przypadku niesymetryczności prawej i lewej strony nasady.