występowanie, ekologia
właściwości i zastosowanie
Bylina z Ameryki Północnej gdzie rośnie na suchych terenach trawiastych. Uprawiana bylina ogrodowa, z czasem tworzy bujne i szerokie kępy z prostymi, wzniesionymi łodygami, 70-160 cm wysokości.
Efektowana w czasie kwitnienia, lipiec-wrzesień dzięki licznym koszyczkom kwiatowym, do 8-10 cm średnicy, zwykle pojedynczo na końcach pędów. Kwiaty języczkowate w odmianach żółte do żółtopomarańczowych, koszyczki także półpełne lub pełne.
Na rabaty bylinowe, do ogrodów naturalistycznych. Wielce zdatny na kwiat cięty, długo zachowuje świeżość.
wymagania i uprawa
Stanowisko słoneczne. Gleba żyzna, umiarkowanie ale dostatecznie wilgotna, dość dobrze znosi suszę ale odbija się to niekorzystnie na kwitnieniu. Wskazane jest nawożenie. Bylina w pełni mrozoodporna. Co kilka lat warto rozsadzać kępę.
Odmiany należy rozmnażać wegetatywnie. Najefektywniej rozmnaża się przez dzielenie kępy w zimie. Do odnowienia rośliny wystarczy fragment karpy z jednym wyraźnym pąkiem pędowym. Mniej intensywnie można dzielić wiosną, w kwietniu lub maju, można też wtedy pobierać sadzonki wierzchołkowe.
Nasiona wysiewa się w maju lub czerwcu. Wschody do 3 tygodni. Na miejsce stałe wysadza się w sierpniu lub wrześniu. Rozstawa co 60-80 cm (1.5-3 szt./m2). Kwitnie od drugiego roku uprawy.
Usuwanie przekwitających koszyczków kwiatowych znacznie wydłuża okres kwitnienia.
⇈ 🌱 🌸
odmiany uprawne (#26) ⇒ analiza dostępności roślin i nasion
A · Asahi · B · Bleeding Heart · Burning Hearts · D · Double Sunstruck · F · Fire Twister · Funcky Spinner · G · Goldgefieder · Goldgrünherz · Goldspitze · H · Helhan · Hohlspiegel · K · Karat · L · Lohfelden · Loraine Sunshine · M · Mars · P · Prairy Sunset · R · Red Shades · S · Sommersonne · Sommerzwerg · Sonnenschild · Spitzentänzerin · Summer Nights · Summer Pink · Summer Sun · Sunstruck · Z · Zomerzon
| ◑ | bez odmiany |
| ○ | bez odmiany |
| ○ | ‘Asahi’ — koszyczki pełne, żółtopomarańczowe, drobne; 80 cm |
| ‘Bleeding Heart’ | |
| ▫ | ‘Burning Hearts’ |
| ▫ | ‘Double Sunstruck’ |
| ▫ | ‘Fire Twister’ |
| ▫ | ‘Funcky Spinner’ |
| ‘Goldgefieder’ — koszyczki b. dobrze wypełnione, 9 cm średnicy, żółte; 100 cm | |
| ‘Goldgrünherz’ — koszyczki pełne, w centrum zielonkawe, poza tym żółte; liście b. grube; 80-90 cm | |
| ‘Goldspitze’ — koszyczki półpełne, złotożółte; 130 cm | |
| ‘Helhan’ | |
| ‘Hohlspiegel’ — koszyczki pomarańczowe, liczne; pędy b. sztywne, liście ciemnozielone; 130 cm | |
| ‘Karat’ — koszyczki żółte; 100-150 cm | |
| ‘Lohfelden’ — koszyczki półpełne, złotożółte; 150 cm | |
| ▫ | ‘Loraine Sunshine’ — liście z srebrzystobiałymi liśćmi, z zieloną nerwacją; 80cm |
| ‘Mars’ — koszyczki żółtopomarańczowe; 150 cm | |
| ▫ | ‘Prairy Sunset’ |
| ‘Red Shades’ | |
| ◔ | Sommersonne (‘Summer Sun’, Zomerzon) — koszyczki złotożółte, półpełne; 100-120 cm |
| ‘Sommerzwerg’ — karłowa, 30-40 cm; koszyczki duże, do 10 cm średnicy | |
| ‘Sonnenschild’ — koszyczki dobrze wypełnione, pomarańczowe, płatki języczkowe podwinięte; 110 cm | |
| ‘Spitzentänzerin’ — koszyczki półpełne, ciemnożółte, płatki języczkowe b. wąskie; 120-140 cm | |
| ▫ | ‘Summer Nights’ — kwiaty języczkowe złotożółte, rurkowe czarnobrązowe; pędy czasem czerwono nabiegłe; 120 cm |
| ○ | ‘Summer Pink’ — 90 cm |
| ◔ | ‘Summer Sun’ (Sommersonne, Zomerzon) — koszyczki złotożółte, półpełne; 100-120 cm |
| ▫ | ‘Sunstruck’ |
| ◔ | Zomerzon (Sommersonne, ‘Summer Sun’) — koszyczki złotożółte, półpełne; 100-120 cm |
wybrane okazy · selected collections ⇈
leg. Marek Snowarski
/ogród, Wrocław/
leg. Konrad Kaczmarek
nomenklatura, etymologia ℹ️ ⇈
· końcówka -form- (lat. forma - kształt, postać), a dla wyrazów z greki końcówka -oid- (gr. eidos ειδος - rodzaj, postać), dodawana do rdzenia rzeczowników tworzy przymiotnik oznaczający "posiadanie podobnej formy, kształtu, wyglądu, charakteru" np. fili‑form-is (nitkowaty), pyri-form-is (gruszowaty), disc-oid-eus (dyskowaty);
· tego rodzaju znaczenie daje też grecki przyrostek -morf- z gr. μορφη (wygląd, kształt, postać)
· daje ten sam efekt słowotwórczy co człon ‑at‑, np. pectin-at-us, czasem obie cząstki słowotwórcze są łączone w jednym wyrazie, np. pectin‑at‑i‑form-is (grzebieniasty, grzebieniokształtny); to samo lub podobne znaczenie przymiotników uzyskuje się końcówkami -(al/ar/os/at/ic)-
· np. jajowaty - ovatus = ovalis = oviformis = ovoideus