| |||||||||
| |||||||||
| |||||||||
występowanie, ekologia
Kasztan jadalny (japoński) (Castanea crenata) należy do innej rodziny bukowatych (Fagaceae) i jest w Polsce rzadko sadzonym (bo przemarza) drzewem lub krzewem ozdobnym; jego nasiona to "jadalne kasztany".
Naturalne stanowiska w północnej części Półwyspu Bałkańskiego, gdzie wchodzi w skład lasów liściastych. U nas sadzone już od XVI w. drzewo ozdobne. Dopiero w drugiej połowie XX w. zaczął się rozprzestrzeniać samodzielnie na siedliskach ruderalnych i w lasach; prawdopodobnie poza północno-wschodnią Polską zjawisko to będzie postępować.
• zadomowiony
• kenofit (Kn)
• Pochodzenie: Europa południowo-wschodnia (Półwysep Bałkański).
• Czas przybycia na teren Polski: XVIw. (introdukcja), druga połowa XX w.
• Wnika do siedlisk/zbiorowisk: antropogenicznych · częściowo przeobrażonych · o charakterze naturalnym.
• Zagrożenie dla różnorodności biologicznej w przypadku zadomowienia na obszarach cennych przyrodniczo:
- gdzie stwarza zagrożenie: Lasy i obszary chronione.
- powód uprawy: Szeroko stosowane w zieleni miejskiej i jako drzewo alejowe. Było wprowadzane do lasów jako dodatkowe źródło pokarmu dla zwierzyny leśnej (nasiona bogate w skrobię).
- przypadki spontanicznego rozprzestrzeniania się: Od kilkudziesięciu lat w różnych regionach, ale na pojedynczych stanowiskach.
- zalecenia: Zaniechanie uprawy na terenach leśnych.
- klasa 6: 400-1500m dla 50-99% diaspor · efektywny sposób rozsiewu: dyszoochoria · + antropochoria
- średnia masa nasiona: 10.3g · średnia wysokość rośliny: 24m · drzewo · uprawiany
wybrane okazy · selected collections ⇈
leg. Barbara Łotocka
leg. Jacek Soboń
/Arboretum Wojsławice/
leg. Michał Smoczyk, msmoczyk at wp pl
/Rzepinek/
leg. Marek Argent
/Wschowa, ogród naturalistyczny VescHort/
leg. Marek Snowarski
/Kołobrzeg, Park Zdrojowy/
właściwości i zastosowanie
W ziołolecznictwie (nie ma w farmakopei) stosuje się Hippocastani flos (kwiat kasztanowca), Hippocastani cortex (kora kasztanowca).
Młode liście, kwiaty, niedojrzałe owoce, łupiny nasienne i nasiona trujące, kora słabo trująca. Działa drażniąco na przewód pokarmowy i uczulająco na skórę. W dużych ilościach może wywoływać ośrodkowe zaburzenia termoregulacji i porażenie mięśni oddechowych. Przy spożywaniu znacznych ilości owoców lub nasion przez kilka dni dochodzi do wystąpienia objawów ogólnych, systemowych.
⇈ 🌱 🌸
odmiany uprawne (#14) ⇒ analiza dostępności roślin i nasion
| ○ | bez odmiany |
| ▫ | ‘Alek’ — liście drobne, listki nieregularne, wąskie; pokrój wyprostowany |
| ○ | ‘Baumannii’ — kwiaty duże, pełne, białe, płonne |
| ‘Digitata’ | |
| ▫ | ‘Franek’ — liście żółto plamiste |
| ▫ | ‘Hampton Court Gold’ — liście początkowo żółte, potem zielone; wolnorosnąca |
| ▫ | ‘Karolina Reinhold’ — liście nieregularnie żółto plamiste; wolnorosnąca |
| ▫ | ‘Laciniata’ — b. wolno rosnące, docelowo 7-8 m wysokości i 3-4 średnicy; blaszki listków zredukowane do wąskiej strefy wzdłuż nerwów głównych, analogicznie zredukowane listki okwiatu |
| ▫ | ‘Memmingeri’ — liście początkowo żółte, potem biało oprószone |
| ○ | ‘Monstrosa’ — karłowaty krzew, do 120 cm wysokości; pędy poskręcane i staśmione |
| ‘Pyramidalis’ | |
| ▫ | ‘Schuch’ — liście nieregularnie biało plamiste |
| ▫ | ‘Wisselink’ — liście początkowo kremowożółte, potem zielone, biało oprószone |
| ▫ | ‘Wratislavia’ — karłowa, nieregularny pokrój; wiosenne liście kremowobiałe, potem biało oprószone |
