cechy charakterystyczne
Bylina. Korzeń główny trwały, wrzecionowaty, silnie rozgałęziony, w górnej 1/3 z ± poziomymi korzeniami bocznymi.
Kłącze rozgałęzione, zwykle wielołodygowe. U podstawy łodyg kwiatonośnych ± liczne, krótkie, podnoszące się, ± nadziemne płonne pędy (rozłogi), także zimą ulistnione.
Pędy nagie, podnoszące się do wzniesionych, rzadko pokładające się. Łodygi kwiatonośne wzniesione, (10) 20-80 (100) cm wysokości, w obrębie kwiatostanu zazwyczaj silnie rozgałęzione; w przekroju okrągławe, z dwoma wystającymi, podłużnymi listewkami, zbiegającymi od nasad liści (u starszych roślin w nasadzie pędu czasami niewyraźnymi). Górna część łodygi i szypułki kwiatowe skąpo, czarno punktowane, zwłaszcza na wystających listewkach.
Liście bardzo zmiennego kształtu i wielkości. Na głównej łodydze zwykle podługowate lub podługowatojajowate, lub jajowatolancetowate, rzadko wąskoeliptyczne do równowąskich, (3) 15-35 (43) mm długości i (2) 5-15 (28) mm szerokości; krótsze lub równie długie jak międzywęźla; na wierzchołku zwykle zaokrąglone, rzadziej zaostrzone, brzegiem płaskie do silnie podwiniętych, siedzące lub krótkoogonkowe. Blaszki liściowe gęsto, wyraźnie, prześwitująco kropkowane, z nielicznymi czarnymi kropkami lub bez; ze słabo prześwitującą nerwacją, zwykle wyraźne tylko nerwy pierwszego i drugiego rzędu, niepołączone ze sobą.
Kwiatostan duży, ± licznokwiatowy.
Działki kielicha lancetowate lub wąskolancetowate, 4-6 mm długości; długo zaostrzone, często z krótkim włoskowatym kończykiem, całobrzegie LUB rzadko jajowatolancetowate i krótko gruczołkowato ząbkowane, ząbki zazwyczaj ustawione są tylko z jednej strony działki. Prześwitująco kropkowane, z nielicznymi czarnymi kropkami lub bez, rzadziej ± obficie czarno nakrapiane.
Korona złotożółta, (13) 15-3 (35) mm średnicy, 2-3× dłuższa od kielicha.
Płatki korony wyraźnie niesymetryczne, eliptyczne, (8) 10-15 (18) mm długości, z brzegiem po jednej stronie ząbkowanym; gęsto, prześwitująco punktowane, brzegiem i rzadziej na powierzchni z czarnymi gruczołowatymi kropkami i kreskami.
Pręcików przynajmniej 50, z czarnymi gruczołkami na szczycie.
Szyjka słupka tak samo długa lub 2× dłuższa od zalążni.
Torebki jajowato-stożkowate, do 6 mm długości; na każdej połowie klapy z symetrycznie rozmieszczonymi 1-2 podłużnym żebrami oraz z krótkimi, silnie wypukłymi, podłużnymi wałeczkowatymi zgrubieniami.
Nasiona jasnobrązowe do czarnych, walcowate, ok. 1-1.2 mm długości i 0.4 mm szerokości, na obu końcach ± zaokrąglone lub bardzo krótko zaostrzone, na powierzchni z podłużnymi szeregami wyraźnych dołeczków.
Kwitnienie od (maja) czerwca do sierpnia (września).
Pospolity. Skraje lasów, zręby, zarośla, murawy.
- klasa 2: 1-5m dla 50-99% diaspor · efektywny sposób rozsiewu: lokalny, niewyspecjalizowany
- średnia masa nasiona: 0.14mg · średnia wysokość rośliny: 59cm
|
liście małe, najwyższe 1 cm długości; działki kielicha, 3-4 mm (sz) *liście dłuższe; działki kielicha 4-7 mm długości· Liście małe, najwyższe 1 cm długości, szerokojajowate na brzegu podwinięte; łodyga gęsto ulistniona.
· Działki kielicha 3-4 mm długości i 1 mm szerokości. ▶ Hypericum perforatum ssp. veronense
syn. Hypericum veronense ⊛ Suche murawy na południu i zachodzie. | ||||||
|
liście dłuższe; działki kielicha 4-7 mm długości (sz) *liście małe, najwyższe 1 cm długości; działki kielicha, 3-4 mm | ||||||
|
· Liście wąskoeliptyczne do prawie równowąskich.
· Działki kielicha ± szeroko-równowąskie do lancetowatych, (2) 4-6 (7) mm długości i (0.5) 0.6-1 (1.3) mm szerokości, często z krótkim włoskowatym kończykiem.
· Kwiaty (13.25) 15-20 (25) mm średnicy, płatki wąskie. ▶ Hypericum perforatum ssp. angustifolium rodzimy takson flory Polski (brak w czekliście) [491] ⊛ Suche murawy i bory sosnowe. | ||||||
|
· Liście szerokojajowate do lancetowatych.
· Kwiaty 20-35 mm średnicy. | ||||||
|
· Działki kielicha trójkątne do równowąsko-lancetowatych, (4) 5-7 (8) mm długości i (0.9) 1-1.5 (2) mm szerokości, najczęściej całobrzegie, z krótkim włoskowatym kończykiem.
· Kwiaty ± 20-35 mm średnicy. ▶ Hypericum perforatum ssp. perforatum (dziurawiec zwyczajny typowy) rodzimy takson flory Polski (brak w czekliście) [491] ⊛ Pospolity. | ||||||
|
· Liście jajowate.
· Działki kielicha jajowato-lancetowate, 4-6 mm długości i 2-3 mm szerokości, na szczycie łuskowato ząbkowane.
· Kwiaty ± 25-35 mm średnicy. ▶ Hypericum perforatum ssp. latifolium rodzimy takson flory Polski (brak w czekliście) [491] ⊛ Skraje lasów. | ||||||
wybrane okazy · selected collections ⇈
leg. Barbara Łotocka
/Warszawa/
właściwości i zastosowanie
W medycynie stosuje się Hyperici herba (ziele dziurawca) — całe lub pocięte kwitnące szczyty pędów zebrane w początkowym okresie kwitnienia
oraz Hyperici herbae extractum siccum quantificatum (wyciąg suchy kwantyfikowany z ziela dziurawca).
Stosowany głównie na poprawę trawienia. Zawiera substancję uczulającą na promieniowanie ultrafioletowe, co może prowadzić do oparzeń skóry wystawionej na światło.
Ziele wchodzi w skład Species advulnantes (zioła ułatwiające gojenie).
Dawna roślina barwierska.
Dziurawiec jest trujący dla zwierząt gospodarskich, z uwagi na uczulanie jasnej lub nieosłoniętej skóry na światło.
wymagania i uprawa
Wymagania (optimum rozwoju/konkurencyjności na naturalnych stanowiskach wg ekologicznych liczb wskaźnikowych): światło — umiarkowane słońce • woda — gleba sucha lub gleba przeciętnie wilgotna • próchnica — gleba mineralno-próchnicza, zasobna w humus • ciepło — miejsce umiarkowanie chłodne lub miejsce przeciętnie ciepłe lub miejsce wybitnie ciepłe • zwięzłość — gleba średnio zwięzła • żyzność — podłoże umiarkowanie żyzne lub podłoże żyzne