atlas-roslin.pl

Cucurbita [🔉 ku·kur·bi·ta]

dynia

uprawa

wymagania uprawa Cucurbita (dynia)
Nasiona dyni bardzo długo zachowują zdolność kiełkowania bo do 10 lat.
Cucurbita maxima
dynia olbrzymia przed kwitnieniem
🌱
Cucurbita pepo (dynia zwyczajna)
Dynie można uprawiać z siewu do gruntu lub z rozsady.

space

Na rozsadę sieje się w połowie kwietnia. Wysiewa się do doniczek 8 – 10 cm, po 2 nasiona, słabszą siewkę potem się usuwa. Rozsadę prowadzi się 4 – 5 tygodni; nie przesadza się. Gdyby jednak była taka konieczność, to jest to możliwe bo dynia dobrze regeneruje system korzeniowy i tworzy korzenie przybyszowe.

space

Pod owoce dyni olbrzymiej dla ochrony przed gniciem i zabrudzeniem można podkładać np. płat agrowłókniny, kawałek deski, styropianu.

o znaczeniu produkcyjnym
wysokość: 40 – 50 cm

wartość

Wartość energetyczna miąższu dyni wynosi 25 – 32kcal/100 g. Zawartość białka średnio 1.3g/100 g, tłuszczu 0.3g/100 g, węglowodanów 4 – 7g/100 g. Odmiany o żółtym miąższu mają bardzo wysoką zawartość witaminy A. Poza tym istotna jest ilość witaminy C, a z soli mineralnych potasu, fosforu, wapnia i magnezu.

space

zbiór i przechowywanie

Bardzo wczesny, sukcesywny zbiór kabaczków, cukinii czy patisonów, znacznie zwiększa liczbę zawiązywanych owoców.

Przed pierwszymi przymrozkami należy zebrać wszystkie owoce, nawet niedojrzałe bo nadmarznięte łatwo gniją.

Dynię olbrzymią zbiera się w pełnej dojrzałości fizjologicznej, przed pierwszym przymrozkiem (nadmarznięte szybko gnije). Dynie olbrzymie mogą być bardzo długo przechowywane, w temperaturze kilku stopni powyżej zera i umiarkowanej wilgotności, nawet do początku lata następnego roku.

space

Kabaczki i patisony mogą być zbierane w fazie dojrzałości fizjologicznej. Dla jedzenia są obierane i drążone.

space

Formy bezłupinowe dyni zwyczajnej zbiera się w pełnej dojrzałości fizjologicznej dla pozyskania wykształconych nasion.

odmiany

🌸
🔆 miejsce:  słoneczne • ciepłe
💧 woda: gleba przeciętnie wilgotna (świeża) • gleba dostatecznie wilgotna
☷ gleba: żyzna • odczyn zbliżony do obojętnego
Niemal wszystkie odmiany uprawne dyni to dwa gatunki botaniczne — dynia zwyczajna (Cucurbita pepo) i dynia olbrzymia (Cucurbita maxima). Oprócz tego bywa uprawiana dynia piżmowa (Cucurbita moschata).

space

Z rodziny dyniowatych pochodzi sporo innych uprawianych roślin użytkowych. U nas jedynie jako kolekcjonerskie ciekawostki.

Z natury dynie mają długie na kilka metrów, płożąco-wspinające się pędy. Wiele odmian uprawnych ma silnie zredukowane międzywęźla, przez co pędy są krótkie, stosunkowo sztywne, forma całości jest zwarta, krzaczasta. Są też formy pośrednie, półkrzaczaste, o nieco skróconych pędach.

space

🌱 Sadzenie, wysiew, rozmnażanie (główna/preferowana metoda):

rozstawa: 100 – 200 x60 – 150 cm
wysiew nasion do gruntu [druga dekada maja; wschody po przymrozkach]
wysiew nasion na rozsadę [połowa kwietnia; wysadzanie w ostatniej dekadzie maja]

wymagania

Cucurbita maxima ‘Rouge d'Etempes’
podwiędnięta (załamane, zwieszające się blaszki liściowe)
Dynia, tak jak i inne warzywa dyniowate, ma znaczne wymagania cieplne i nie znosi spadków temperatury poniżej 0°C. Jedna w porównaniu z ogórkiem jest mniej wymagająca. Jej wzrost ustaje dopiero poniżej 8°C. Optymalnie rośnie w temperaturze około 25°C.

space

Wymagana świetlne są wysokie.

space

Dynia z uwagi na tworzenie dużej masy ma bardzo wysokie wymagania nawozowe. Należy stosować dokarmianie pogłówne.

zmianowanie

Cucurbita pepo
cukinia, pokrój roślin w okresie kwitnienia i formowania owoców
Dynia ze względów fitosanitarnych nie powinna być uprawiana po sobie ani po innych warzywach dyniowatych.

space

Z uwagi na bardzo dużą rozstawę, zwłaszcza odmian o długich pędach, niekrzaczastych, można współrzędnie uprawiać warzywa schodzące z pola w czerwcu/lipcu np. wczesne kapustowate, wczesną fasolę szparagową.

cięcie dyni

Cucurbita maxima ‘Melonowa Żółta’
XL
na pierwszym planie Melonowa Żółta, dalej jedna pomarańczowa odmiany Golias, w tle liczne Rouge tres hatif d'Etampes; po cięciu zbędnych pędów
Cięcie dyni nie jest konieczne. Tnie się je z dwóch powodów. W początkowej fazie rozwoju dla przyśpieszenia zawiązywania owocu a pod koniec wegetacji dla przyśpieszenia dojrzewania owoców.

space

Dynia jest owadopylna. Tylko z niewielkiej liczby zapylonych kwiatów żeńskich tworzą się owoce. Większość zawiązków zamiera i na krzaku zostaje kilka owoców, które roślina jest zdolna wykarmić. Dla zapewnienia lepszego dojrzewania i przyrostu owoców, w połowie sierpnia tnie się wszystkie zbędne pędy. Pędy z owocami odcina się za drugim liściem po ostatnim zawiązanym owocu oraz usuwa się wszystkie pędy boczne bez owoców.

space

  
↓nienasiona ciemnofioletowe; bylina
Cucurbita ficifolia (dynia figolistna)
Cucurbita ficifolia (dynia figolistna)
takson uprawiany, nie ujęty w czekliście 2002 lub 2020
  Rzadko uprawiana i dziczejąca. U nas nie znosi zimy. Używana do tworzenia ozdobnych odmian po skrzyżowaniu z dynią olbrzymią (Cucurbita maxima).
  
  
↑nie nasiona białawe; rośliny roczne
  
    
↓niełodygi i ogonki liściowe sztywno owłosione i kolczaste; liście dość głęboko dłoniasto klapowane
Cucurbita pepo (dynia zwyczajna)
XL
Cucurbita pepo (dynia zwyczajna)
XL
Cucurbita pepo (dynia zwyczajna)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu znajduje się prawym górnym rogu strony, różne elementy niedostępne w przeglądo ...
· Liście zwykle głęboko dłoniasto klapowane; klapy liści ostre, oddzielone wyraźnymi tępymi zatokami.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogow ...
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna p ...
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna ...
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu znajd ...
Cucurbita pepo (dynia zwyczajna)
(potocznie: dynia makaronowa, dynia ozdobna) · takson uprawiany
  Często uprawiana, przejściowo dziczejąca.
    
    
↑nie łodygi i ogonki liściowe dość miękko owłosione, bez kolców
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pe ...
· Liście zwykle płytko dłoniasto klapowane.
· ta cecha diagnostyczna je ...
    
      
↓niepędy i szypułki kwiatów żeńskich przy zalążni i u owoców rozszerzone, 5-kanciaste
Cucurbita moschata (dynia piżmowa)
XL
Cucurbita moschata (dynia piżmowa)
XL
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atla ...
· Łodygi tępokanciaste.
· ta cecha diagnostyczna j ...
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogo ...
      
      
↑nie szypułki kwiatów żeńskich przy zalążni i u owoców nie rozszerzone
Cucurbita maxima ‘Potimarron’
XL
Cucurbita maxima ‘Bambino’
Cucurbita maxima ‘Rouge d'Etempes’
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowan ...
· Łodygi obłe, płożące się.
· ta cecha diagnostyczna je ...
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcj ...
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowani ...
Cucurbita maxima (dynia olbrzymia)
(potocznie: dynia ozdobna) · takson uprawiany
  Uprawiana, przejściowo dziczejąca.