atlas-roslin.pl
warzywa liściowe / Tracheophyta » Div.Euphyllophyta » Div.Spermatophyta » Div.Magnoliophyta » core angiosperms » Eudicotyledoneae » core eudicots » Pentapetalae » superasterids » Ord.Caryophyllales » Fam.Amaranthaceae » Fam.Chenopodiaceae »

Hablitzia tamnoides M. Bieb. [🔉 *o·i·des]

szpinak kaukaski, hablicja
autorzy i statusy taksonu są widoczne na szerszym ekranie 🛈
Hablitzia tamnoides (szpinak kaukaski)
młode pędy wiosną
Hablitzia tamnoides (szpinak kaukaski)
Hablitzia tamnoides (szpinak kaukaski)
Hablitzia tamnoides (szpinak kaukaski)
Hablitzia tamnoides (szpinak kaukaski)
pędy odbijające po zimie

uprawa

Treść tej strony dzięki uprzejmości Wojciecha Maksymiliana Szymańskiego; przeredagowana i nieco uzupełniona.
Szpinak kaukaski należy do monotypowego rodzaju (to znaczy, że istnieje tylko 1 gatunek Hablicji). Jego nazwa rodzajowa pochodzi od nazwiska rosyjskiego botanika Carla Ludwiga von Hablitza, natomiast epitet gatunkowy nawiązuje do jej podobieństwa do pnącza Tamus communis (z rodziny pochrzynowatych) rosnącego w południowej Europie.
Hablitzia tamnoides (szpinak kaukaski)
Hablicja jest wieloletnim zielnym pnączem z Kaukazu. Zaliczana jest do rodziny komosowatych (tak jak zwykły uprawny szpinak) i jest blisko spokrewniona z burakiem. Jej korzeń palowy jest, tak jak u buraka, potężny, tyle że bogato rozgałęziony.

U nas zimują pączki w części przyziemnej (zawiązują się one latem). Wczesną wiosną tworzą się bardzo liczne łodygi, u starszych egzemplarzy w liczbie kilkudziesięciu i więcej, w ciągu kilku tygodni osiągają 1,5 do 3 m wysokości, pnąc się przy pomocy ogonków liściowych. Wczesnym latem pojawiają się liczne luźne kwiatostany o niepozornych zielonych kwiatach, w formie podobne do tych u winorośli.

Rozmnaża się z nasion. Te kiełkują opornie i dlatego wymagają stratyfikacji. Można polecić dwa sposoby:
– albo stratyfikacja w lodówce (na powierzchni wilgotnego piasku w zamkniętym, ale z otworkami na dole, plastikowym pudełku). W takich warunkach kiełkują w ciągu 4-9 tygodni w zależności od formy. Potem należy kiełkujące nasiona posadzić do doniczek z mieszanką uniwersalnej ziemi ogrodowej i piasku i umieścić na słonecznym (szczególnie w zimie, gdy jest mało światła) parapecie w temperaturze pokojowej (około 18-25 stopni Celsjusza) lub nieco niższej. W połowie maja należy przesadzić rozsadę do ogrodu (bez uszkadzania korzenia).
– nasiona można również alternatywnie zasiać powierzchniowo w zimnej, ale wolnej od mrozu piwnicy w późnej jesieni lub w zimie. Powinny one kiełkować w ciągu 1 (2) miesiąca (w temperaturze około 5 stopni Celsjusza). Kiedy nasiona wykiełkują należy przenieść doniczki w cieplejsze, jasne miejsce np. na parapet okienny. Hablicja jest wieloletnim zielnym pnączem z Kaukazu. Zaliczana jest do rodziny komosowatych (tak jak zwykły uprawny szpinak) i jest blisko spokrewniona z burakiem. Jej korzeń palowy jest, tak jak u buraka, potężny, tyle że bogato rozgałęziony.

space

Rozmnaża się z nasion. Te kiełkują opornie i dlatego wymagają stratyfikacji. Można polecić dwa sposoby:
– albo stratyfikacja w lodówce (na powierzchni wilgotnego piasku w zamkniętym, ale z otworkami na dole, plastikowym pudełku). W takich warunkach kiełkują w ciągu 4-9 tygodni w zależności od formy. Potem należy kiełkujące nasiona posadzić do doniczek z mieszanką uniwersalnej ziemi ogrodowej i piasku i umieścić na słonecznym (szczególnie w zimie, gdy jest mało światła) parapecie w temperaturze pokojowej (około 18-25 stopni Celsjusza) lub nieco niższej. W połowie maja należy przesadzić rozsadę do ogrodu (bez uszkadzania korzenia).
– nasiona można również alternatywnie zasiać powierzchniowo w zimnej, ale wolnej od mrozu piwnicy w późnej jesieni lub w zimie. Powinny one kiełkować w ciągu 1 (2) miesiąca (w temperaturze około 5 stopni Celsjusza). Kiedy nasiona wykiełkują należy przenieść doniczki w cieplejsze, jasne miejsce np. na parapet okienny.

wymagania

Hablitzia tamnoides (szpinak kaukaski)
Formy uprawne wywodzą się głównie ze Skandynawii gdzie uprawia się ten gatunek od drugiej połowy XIX wieku. Cechują się one pełną mrozoodpornością (do strefy 5/6) i nieco łatwiejszym kiełkowaniem nasion.

Zimuje bez okrycia. Nie należy zimą zasypywać pączków ziemią, bo wtedy gniją i roślina może zginąć. Moja pochodząca z Gruzji roślina zimuje dobrze bez okrycia w strefie 6b.

W uprawie jest łatwa. W naturalnych siedliskach rośnie w lasach; stąd dobrze znosi zacienienie. Optymalne są miejsca częściowo zacienione ale znosi też pełne słońce. Dość dobrze znosi suszę, choć woli wilgotne gleby.

Na początku rozwija się dość wolno (dlatego warto go wcześnie wysiewać, żeby podrósł przed zimą), ale potem przyśpiesza i w trzecim roku życia osiąga ostateczną wysokość. Kwitnie już w drugim roku uprawy (a przy bardzo wczesnym wysiewie – czasem nawet w pierwszym). Znosi pełne słońce ale preferuje częściowy cień. Formy uprawne wywodzą się głównie ze Skandynawii gdzie uprawia się ten gatunek od drugiej połowy XIX wieku. Cechują się one pełną mrozoodpornością (do strefy 5/6) i nieco łatwiejszym kiełkowaniem nasion.

space

W uprawie jest łatwa. W naturalnych siedliskach rośnie w lasach; stąd dobrze znosi zacienienie. Optymalne są miejsca częściowo zacienione ale znosi też pełne słońce. Dość dobrze znosi suszę, choć woli wilgotne gleby.

space

użytkowanie

Hablitzia tamnoides (szpinak kaukaski)
Hablitzia tamnoides (szpinak kaukaski)
Kilkuletnie rośliny cechują się silnym wzrostem i są bardzo wydajne. Wiosną użytkuje się wybijające w części przyziemnej pędy wraz z liśćmi, kilkunastocentymetrowe "ulistnione szparagi", a latem końce pędów wraz z młodymi liśćmi. Spożywa się tak jak szpinak.

Formy szpinaku kaukaskiego różnią się między sobą wielkością organów, wysokością, kolorem łodyg, gęstością kwiatostanów itp. Do największych należą formy dzikie (np. z Gruzji czy Armenii), ale one mogą być nieco czułe na mróz w zimniejszych rejonach. Kilkuletnie rośliny cechują się silnym wzrostem i są bardzo wydajne. Wiosną użytkuje się wybijające w części przyziemnej pędy wraz z liśćmi, kilkunastocentymetrowe "ulistnione szparagi", a latem końce pędów wraz z młodymi liśćmi. Spożywa się tak jak szpinak.

space