atlas-roslin.pl

włoski

trichom (wyrostek)

lat. trichoma; ang. trichome; cz. trichom; slo. trichóm;

metablastem

lat. metableastema; slo. metablastém;
Termin trichom jako szersze pojęcie obejmuje różnego rodzaju wyrostki z epidermy jak: włoski, szczecinki, łuseczki, i kolce. W wąskim ujęciu utożsamiany z włoskiem tj. cienki i długi wyrostek epidermy, jedno- lub wielokomórkowy.

space

Rzadko używany termin metablastem obejmuje wielokomórkowe, płaskie, przylegające twory w rodzaju łuseczek, wytworzone jedynie z komórek epidermy. Trichomy i metablastemy razem tworzą pokrycie powierzchni [84.1s155]. W innym ujęciu metablastemy to pojęcie zbiorcze dla trichomów i emergencji.

emergencja

lat. emergentia; slo. emergencia;
Emergencja w wąskim rozumieniu to welokomórkowy wyrostek epidermy w budowie którego biorą także udział komórki tkanek pod epidermą, ale bez doprowadzenia do wyrostka wiązki przewodzącej. Emergencję można uderwać od łodygi bez uszkadzania głębszych tkanek. Emergencją są np. kolce w rodzaju malina, jeżyna (Rubus) i Rosa lub kolce na owocach bielunia dziędzierzawego (Datura stramonium). [84.1s155][51s823]

space

włosek

lat. pilus, l.mn. pili; ang. hair; niem. Haar; ros. волосок; cz. chlup; slo. chlp;
Włoski są jednokomórkowymi lub wielokomórkowymi wytworami skórki; stosunkowo długimi i cienkimi trichomami.

space

W procesie rozwoju danego organu włoski są początkowo żywymi komórkami, biorącymi istotny udział w transpiracji przed rozwinięciem się aparatów szparkowych. Potem włoski realizujące funkcje osłonne, z reguły zamierają, światło ich komórek wypełnia się powietrzem, co nadaje pokryciu białą lub jasnoszarą barwę (światło jest wielokrotnie odbijane, załamywane i rozpraszane przy przechodzeniu przez ściany komórkowe).

space

Obecność lub brak oraz rodzaj włosków na poszczególnych organach rośliny jest zwykle ważną cechą diagnostyczną pomocną w identyfikacji gatunku. Do odpowiedniej obserwacji włosków, czasem długości rzędu 0.1 mm, potrzebna jest lupa a jeszcze lepiej mikroskop stereoskopowy. Często też znajdują się osobniki lub odmiany gatunku z nietypowym owłosieniem (np. formy silnie owłosione u gatunku przeważnie nagiego). Siła i skład owłosienia w pewnym stopniu zależy też od warunków siedliskowych.

prosty [włosek]

lat. simplex (trichoma, pilus); l.mn. pili simplices; ang. normal hair; niem. einfach Haare; ros. простый (неветвистый) волосок; cz. jednoduchý chlup; slo. jednoduchý chlp;

jednokomórkowy [włosek]

slo. jednobunkowý chlp;

złożony [włosek]

lat. compositus (pilus); ros. сложный волосок;
Włosek prosty jest nierozgałęziony, zwykle jednokomórkowy (w ścisłym rozumieniu tylko taki). Słowo "prosty" w znaczeniu niezłożony [nierozgałęziony], a nie odnośnie wyprostowanego kształtu!

space

Włosek złożony (lat. pilus compositus) to włosek wielokomórkowy. [471s44]

rozgałęziony [włosek]

lat. ramosum (trichoma, pilus); cz. rozvětvený chlup

gruczołowaty (włosek)

lat. trichoma glandulosum; ang. glandular hair; niem. Drüsenhaar; cz. žláznatý chlup
Saxifraga tridactylites (skalnica trójpalczasta)
Włosek gruczołowaty (włosek wydzielniczy) to włosek mający zwykle koniec pęcherzykowato rozszerzony; pęcherzyk zawiera wydzielinę (aromatyczną, lepką, parzącą) zwykle spełniającą funkcję obronną, zniechęcającą zwierzęta do jedzenia rośliny.

space

haczykowaty (włosek)

lat. trichoma hamulatum, uncinatum; ang. hooked hair, uncinate hair; niem. Hakenhaar
lat. trichoma hamulatum, uncinatum; niem. Hakenhaar; ang. hooked, uncinate; cz.

space

rozwidlony (włosek)

lat. trichoma furcatum; cz. vidličnatý chlup
lat. trichoma furcatum; cz. vidličnatý chlup

space

gwiazdkowaty (włosek)

lat. trichoma stellatum; ang. stellate hair; niem. Sternhaar; cz. hvězdovitý chlup
Alyssum montanum
Włosek rozgałęziony ma kilka ramion wyniesionych na dłuższym lub zupełnie krótkim trzonku, rozmieszczonych ± w jednej płaszczyźnie (smagliczka (Alyssum)).

space

pierzasty (włosek)

lat. trichoma plumosum; ang. plumose hair; niem. fiederartig; cz. zpařený
lat. trichoma plumosum; niem. gefiedert; ang. plumose

space

tarczowaty (włosek)

lat. trichoma peltatum; ang. peltate; niem. schildhaar
Włosek z trzonkiem pośrodku i szeroką, spłaszczoną na podobieństwo tarczy główką.

łuskowaty (włosek)

lat. squamiformis; ang. squamate; niem. Schuppenhaar
lat. squamiformis; niem. Schuppenhaar; ang. squamate

space

parzący (włosek)

ang. stinging hair; niem. Brennenhaar; cz. žahavý chlup
lat. urens; niem. Brennenhaar; ang. stinging hair; cz. žahavý chlup

space