atlas-roslin.pl

rozgałęzienia, rozgałęzianie się

rozgałęzienia

Jeśli łodyga główna nie rozgałęzia się to jest to łodyga prosta (lat. caulis simplex).

space

Łodyga główna/pień może być słabo rozgałęziona (lat. caulis parce ramosus), rozgałęziona (lat. caulis ramosus) lub silnie rozgałęziona (lat. caulis ramosissimus).

space

rozgałęzianie się

lat. ramificatio; cz. větvení; slo. rozkonárenie;
Tworzenie łodyg bocznych (pędów bocznych) u większości roślin naczyniowych lub podział wierzchołka wzrostu na dwa, które następnie samodzielnie kontynuują wzrost.

rozgałęzienia widlaste (dychokladia, dychotomia, anizotomiczne lub izotomiczne) i boczne (holokladia)

lat. ramificatio hemiblastica; cz. větvení vidličnaté
O rozgałęzieniu widlastym decyduje fakt podziału wierzchołka wzrostu a nie forma rozgałęzień. I tak pędy rozgałęziające się widlasto mogą przypominać pędy jednoosiowe (przy podziale anizotomicznym) i przeciwnie — pędy dzielące się wieloosiowo na dwa naprzeciwległe pędy boczne (tzw. pozorne rozgałęzienie widlaste) mogą przypominać rozgałęzienia dychotomiczne.
Pęd może rozgałęziać się w określony sposób.

Gdy dzieli się wierzchołek wzrostu pędu na dwa niezależne, mówimy o rozgałęzieniach widlastych. Określamy je terminem dychokladii w przypadku pędów lub bardziej ogólnym terminem rozgałęzienia dychotomiczne, które odnosi się nie tylko do roślin posiadających pędy ale także np. plech. Rozgałęzienia widlaste występują najczęściej u roślin niższych. U roślin naczyniowych z dychokladią mamy doczynienia np. u widłaków (Lycopodiopsida), stąd zresztą nazwa tej grupy roślin.

Jeśli obie nowe osie podziału widlastego są równie dobrze rozwinięte rozgałęzienie jest izotomiczne. Gdy jedna z osi wyraźnie dominuje (jest osią główną) rozgałęzienie jest anizotomiczne.

space

rozgałęzenia jednoosiowe (monopodialne)

lat. ramificatio monopodialis; cz. větvení monopodiální
rozgałęzienia
rozgałęzienia jednoosiowe (monopodialne)
Rozgałęzienie jednoosiowe (monopodialne) ma miejsce gdy główną oś pędu wyznacza stale rosnący pęd główny. Rozgałęzienia 1. rzędu rosną słabiej, 2. rzędu (tj. pędy boczne na rozgałęzeniach 1. rzędu) jeszcze słabiej, itd.

space

rozgałęzenia wieloosiowe (sympodialne)

lat. ramificatio sympodialis; cz. větvení sympodiální
rozgałęzienia
rozgałęzienia wieloosiowe (sympodialne)
rozgałęzienia
rozgałęzienia wieloosiowe (sympodialne)
Rozgałęzienie wieloosiowe (sympodialne) ma miejsce gdy główną oś pędu wyznaczają pędy różnego rzędu rozgałęzień. Dzieje się tak dlatego, że pęd główny powyżej miejsca rozgałęzienia rośnie słabo odsunięty na bok lub całkowicie kończy swój wzrost w miejscu rozgałęzienia, a jego rolę przejmuje pęd 1. rzędu. Ten po pewnym czasie analogicznie rozgałęzia się, kończąc lub osłabiając swój wzrost, więc rolę osi głównej pędu przejmuje rozgałęzienie 2. rzędu, itd. Jeśli pędy niższego rzędu kontynuują swój wzrost i rozgałęziają się to są słabsze i zepchnięte na bok przez kolejny odcinek osi głównej pędu.

space

rozgałęzenia wieloosiowe pozornie widlaste

wierzchotka dwuramienna
wierzchotka dwuramienna
rozgałęzienia
rozgałęzienia wieloosiowe (sympodialne) pozornie widlaste
W przypadku gdy rozgałęzienie sympodialne następuje z dwóch naprzeciwległych pąków bocznych na szczycie pędu, który dalej nie rośnie, tworzą się rozgałęzienia widlastej formy. Mamy wtedy doczynienia z pozornymi rozgałęzieniami widlastymi (pozornie dychotomiczne).

space

Takie rozgałęzienia są u pędów jemioły pospolitej (Viscum album), lilak pospolity (Syringa vulgaris) i w kwiatostanie typu wierzchotka dwuramienna.