konsystencja

ogólne określenia konsystencji

twardy

lat. durus; niem. hart; slo. tvrdý;

O twardej konsystencja mówimy gdy miąższ nie daje się ugiąć pod palcami, jest nieco sprężysty, twardy jak drewno.

space

durus, -a, -um (lat., adj.) — twardy, nie poddający się naciskowi palców, ale i nie kruchy, nieco elastyczny, jak drewno; np. owoce kminku zwyczajnego (Carum carvi), Piper

specjalne określenia konsystencji

zielny

lat. herbaceus; slo. bylinný;

[slv][plw]

1. konsystencji miękkiej do mięsistej, zwykle zielony, słabo soczysty; konsystencji jak świeży liść lub młoda roślina zielna

space

3. o roślinie zielnej

błoniasty

lat. membranaceus; slo. blanitý;

[slv][plw]

Płaski, cienki (nie mięsisty), zwykle niezielony, prześwitujący lub przeźroczysty, suchy;

space

papierowaty

lat. papyraceus, chartaceus; slo. papierovitý;

[slv][plw]

Płaski, cienki, ± suchy, dość sztywny, ± nieprzeświecający, sprężysty, konsystencji papieru do pisania;

space

zdrewniały

lat. lignosus

niezdrewniały

O organie, np. łodydze zdrewniałej, gdy w swojej budowie anatomicznej zawiera dużo tkanki drzewnej, jest twarda. Rośliny zbudowane głównie z łodyg zdrewniałych to rośliny drzewiaste.

space

drzewiasta

lat. lignosus; slo. drevnatý;

[slv][plw]

Konsystencja drzewiasta jest twarda, ścisła, mało podatna. Np. łuski szyszek sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris).

gruby

lat. crassus; slo. tučný;

[slv]

Gruby tj. organ o miąższu o konsystencji zielnej do mięsistej, gruby, często soczysty /np. liście sukulentów jak rozchodnik ostry (Sedum acre)/.

suchobłoniasty

lat. scariosus; ang. scarious; cz. suchomázdřitý; slo. sucho blanitý;

[slv][plw][szw]

Suchobłoniasty to cienki błoniasty, ± prześwitujący, niezielony, ± lśniący, przy dotyku szeleszczący.

space

Termin suchobłoniasty użyty jest np. w Szafer, Kulczyński, Pawłowski (1988) — Rośliny polskie. Cz. I i II. ^[3].

space

określenia struktury miąższu

mączysty

lat. farinaceus, farinosus; slo. múčnatý;

[slv][plw]

Konsystencja mączysta, mączna - to struktura stosunkowo sucha i składająca się z bardzo drobnych ziarenek.

space

Struktury o bardzo drobnej konsystencji (jak puder) będą miały konsystencję proszkowatą.

space

farīnōsus, -a, -um; farīnāceus, -a, -um (lat., adj.) — (o konsystencji) mączysta, mączna lub (o powierzchni) omączona, jak posypana mąką
· lat. farina,-ae (f) - mąka; lat. farinaceus - wykonany z mąki; lat. farinosus - mączysty; lat. farinarius - mączny

proszkowaty

lat. pulveraceus; slo. práškovitý;

[slv][plw][gns]

Proszkowata konsystencja występuje w strukturach suchych, złożonych z bardzo drobnych ziarenek, jak pył czy puder, o niewyczuwalnej lub nieznacznie wyczuwalnej szorstkości przy rozcieraniu.

space

Ten sam termin łaciński stosuje się do nazwania powierzchni oprószonej.

pulverulentus, -a, -um; pulveraceus, -a, -um (lat., adj.) — (o powierzchni) oprószona, przyprószona, opylona; (o konsystencji) pylasta, proszkowata
· od lat. pulvis,-eris (f) - pył, proch, puder;

ziarnisty

lat. granulosus; ang. granular, granulate, granulose (struktura); slo. zrnitý;

[slv][kew][plw]

Konsystencja ziarnista albo ziarenkowata jest utworzona przez większe, wyraźnie wyczuwalne ziarenka.

space

terminy określające elastyczność

sprężysty

lat. tenax; ros. упругий; slo. húževnatý;

[slv][Rlk][plw]

Sprężysty o organie zwartym a zdolnym po skręceniu lub silnym wygięciu do powrotu do pierwotnej formy.

tenāx, -ācis (lat., adj.) — mocny (pewny), wytrwały, wytrzymały, odporny, twardy; bot. sprężysty, z trudem daje się zginać, trwały, nie sposób złamać, np. konary kosodrzewiny (Pinus mugo)

sztywny

lat. rigidus; ang. stiff, rigid; niem. starr; ros. жосткий, твёрдый; slo. noehybný;

[slv][Rlk][kew][plw]

Sztywny to zachowujący swój kształt nawet przy silnym nacisku, z trudem podlegający deformacji.

rigidus, -a, -um (lat., adj.) — 1. (o elastyczności) sztywny tj. mocny i twardy, mało sprężysty, z trudem daje się naginać, przy dużym nacisku daje się złamać; np. konary dębów (Quercus); 2. gruby, mocny, tęgi ("tęgi z niego chłop" = gruby i silny);