Bryophyta

mchy
na stronie — klucz: Sphagnum (torfowiec)
W Polsce występuje prawie 680 gatunków mchów (677 wg [360]). Zaliczane są do 4 klas. Z czego pierwsze dwie liczą po jednym rodzaju.
⇑ skok do węzła klucza nadrzędnego [na stronie: Bryophyta (mszaki) (mszaki)]
  
typowanie na podstawie siedlisk (↓nie)
  
  
klucz po gametoficie (↑nie) (↓nie)
  
    
gałązki boczne w pęczkach (↓nie)
· Gałązki boczne umieszczone spiralnie na łodyżce pęczkami po (1)2-5(12) tj. w nasadzie są rozgałęzione krzaczasto.
· Komórki dwojakie — wąskie, z chloroplastami, w formie sieci, w jej oczkach znajdują się szersze, bezbarwne komórki wodne, z poprzecznymi listewkami w ścianie komórkowej.
· Chłoną znaczną, w stosunku do suchej masy, ilość wody. Uwodnione rośliny od jasnozielonych, żywo zielonych do pomarańczowo-brązowych lub purpurowo-czerwonych; suche jasne.
  Gatunki terenów silnie podmokłych.
    
    
gałązki boczne wyrastają pojedynczo, nie w pęczkach (↑nie)
· Gałązki boczne nie są rozmieszczone w pęczkach spiralnie wzdłuż trzonu, wyrastają pojedynczo.
· Komórki listków niezróżnicowane na dwa typy, nie tworzą siatkowatego układu jak u gatunków rodzaju torfowiec (Sphagnum).
    
      
· Łodyżki przeważnie wzniesione i o symetrii promienistej ZWYKLE pojedyncze lub z podwierzchołkowymi pędami bocznymi w charakterze podobnymi do pędu głównego,
· Komórki górnej części liścia u większości gatunków krótkie, 1-3:1; żebro prawie zawsze silne i dochodzi do szczytu liścia; dość często żebro wypełnia szczyt liścia i wybiega poza blaszkę jako hyalinowy włosek.
· Rodnie i następnie sporofity znajdują się na szczycie pędu, rzadziej na końcach krótkich gałązek.
· Szerszy opis ⇒ patrz hasło wierzchołkowozarodniowe.
      
      
mchy bocznozarodniowe (plagiotropowe) (↑nie)
· Łodyżki przeważnie ścielące się do podnoszących się, ZWYKLE regularnie pierzasto rozgałęziające się, rzadziej nieregularnie rozgałęziające się
· Komórki górnej części liścia u większości gatunków silnie wydłużone 4-8(15):1. Żebro pojedyncze lub dość często podwójne i krótkie, bardzo rzadko żebro wypełnia szczyt liścia i nigdy nie wychodzi poza blaszkę i nie tworzy hyalinowego włoska.
· Rodnie i następnie sporofity znajdują się na końcach króciutkich gałązek i przez to sprawiają wrażenie bocznych.
· Szerszy opis ⇒ patrz hasło bocznozarodniowe.
      
Gametofit w formie ulistnionej łodyżki. W budowie anatomicznej występuje funkcjonalne zróżnicowanie na elementy mechaniczne, okrywowe i czasem prymitywne przewodzące. Chwytniki wielokomórkowe, licznie wyrastają w dolnej części łodygi, tworząc czasem pilśniowatą otulinę.

Sporofit zbudowany ze stopy, i długiej, szczeciniastej sety oraz zarodni, wewnątrz z kolumienką otoczoną przez zarodniki. Zarodnia jest zamknięta wieczkiem, odpadającym po dojrzeniu zarodników. Na brzegu puszki znajduje się ozębnia (perystom, rąbek), z pojedynczego lub podwójnego wieńca sztywnych ząbków. Splątek blaszkowaty, plechowaty lub nitkowaty rozgałęziony.