fitocenoza (zbiorowisko roślinne), fitocenon

Fitosocjologia to nauka zajmująca się badaniem zbiorowisk roślinnych (fitocenoz).
Fitocenoza to podstawowy obiekt badawczy w dziedzinie nauk botanicznych - fitosocjologii

space

Fitosocjologia tworzy abstrakcyjne byty łączące w sobie wiele podobnych, posiadających wspólne cechy, fitocenoz. Takie wzorcowe zbiorowiska roślinne to fitocenony (zbiorowisko roślinne w wąskim ujęciu).

space

Praktyczne zastosowania fitosocjologii są głównie związane z tym, że fakt występowania na danym terenie fitocenozy będącej określonym zbiorowiskiem roślinnym jest czułym bioindykatorem (fitoindykatorem) warunków siedliskowych i procesów zachodzących w tym siedlisku.

space

syntakson

W systemie klasyfikacji zbiorowisk roślinnych jednostka systematyczna (niezależnie od jej rangi). Syntaksony są ułożone hierarchicznie (poziomowi w hierarchii odpowiada też końcówka nazwy i sposób jej tworzenia).

space

Wyróżnionym syntaksonem jest zespół (Ass.) - jego pozycja odpowiada pozycji gatunku w taksonomii. Syntaksony poniżej zespołu nie mają już własnych gatunków charakterystycznych.

skrótsyntaksonbudowa nazwyprzykład
Cl. klasa
Class
końcówka -etea Querco-Fagetea
SubCl., SCl. podklasa
SubClass
końcówka -enea  
O. rząd
Order
końcówka -etalia Fagetalia sylvaticae
All. związek
Alliance
końcówka -ion Alno-Ulmion
SubAll., SAll. podzwiązek
SubAlliance
końcówka -enion Alnenion glutioso-incanae
GrAss. grupa zespołów    
Ass. zespół
Association
końcówka -etum Fraxino-Alnetum
SubAss., SAss. podzespół
SubAssociation
końcówka -etosum  
Zb. zbiorowisko   Galio odorati-Fagetum

zespół (Ass.)

Zespół to syntakson posiadający własną charakterystyczną kombinację gatunków (ChSC) tj. posiadający przynajmniej jeden własny gatunek charakterystyczny (Ch Ass.). Zespół jest podstawową jednostką klasyfikacji zbiorowisk roślinnych - pełni tę samą rolę co gatunek w taksonomii. Jednostki niższego rzędu (tj. podzespół SubAss. i zbiorowisko Zb.) nie mają własnych gatunków charakterystycznych, jedynie gatunki wyróżniające.

charakterystyczna kombinacja gatunków, ChSC. (characteristic species combination)

Charakterystyczna kombinacja gatunków dla danego syntaksonu stanowi jego formalną definicję i służy jego diagnozie. ChSC to zestaw składający się z:

space

2. gatunków wyróżniających,

space

gatunek charakterystyczny, Ch, wierność, Fi (fidelity)

Gatunek charakterystyczny dla danego syntaksonu ma na pewnym terytorium punkt ciężkości występowania w obrębie tego taksonu (w porównaniu do innych syntaksonów tej samej rangi występujących na danym terytorium). Punkt ciężkości występowania oznacza:

space

lub

space

lub

space

lub

4. osiąganie większego stopnia żywotności w fitocenozach danego syntaksonu.

space

space

space

space

space

stałość, S., C.

Częstość występowania gatunku w obrębie syntaksonu.

space

Stałość gatunku mówi o tym z jakim prawdopodobieństwem spotkamy dany gatunek w fitocenozach należących do danego syntaksonu. Np. mając zbadane kilkadziesiąt fitocenoz określonego typu, gatunki bardziej stałe spotkamy w większym procencie przebadanych fitocenoz danego typu.

space

gatunek towarzyszący, Comp. (companions)

Gatunki nie będące gatunkami charakterystycznymi dla danego syntaksonu. Zwykle charakteryzują się szeroką amplitudą socjologiczno-ekologiczną.

space

gatunek wyróżniający, D. (differential species)

Służą diagnozie syntaksonu lub grupy syntaksonów - wyróżniając ją przez fakt niewystępowania w porównywanych syntaksonach. Mogą to być jednocześnie gatunki charakterystyczne ale częściej są to gatunki o szerszej amplitudzie socjologiczno-ekologicznej.

space

zdjęcie fitosocjologiczne

Zdjęcie fitosocjologiczne to sformalizowane narzędzie opisu fitocenozy.

space

1. wyborze możliwie jednorodnego i reprezentatywnego płata roślinności danej fitocenozy, zdjęcie obejmujące niejednorodną roślinność (np. fragment lasu i przylegającej polany jednocześnie, roślinność strefy przejściowej dwóch fitocenoz), nie ma wartości fitosocjologicznej,

space

dla pełnej charakterystyki danej fitocenozy (tj. aby możliwe było stwierdzenie większości występujących w niej gatunków) są to dość duże powierzchnie: w drzewiastych przyjmuje się że 500-2500 m2 (np. prostokąt 20×25m i więcej - kształt powierzchni nie musi być regularny, zwłaszcza gdy jednorodny płat jest stosunkowo wąski), dla badania runa leśnego 100-400 m2 , murawy kserotermiczne 50-100 m2, zbiorowiska ruderalne i segetalne 25-100 m2, łąki i szuwary 10-25 m2 , pastwiska 5-10 m2 , zbiorowiska mchów i porostów 1-4 m2 [49s18]

space

3. zanotowaniu danych ogólnych:

· dzień i dane osoby wykonującej zdjęcie,

space

space

space

space

Rodzaj gatunek 3.1 (ilościowość 3, towarzyskość 1)

Rodzaj gatunek +.1 (ilościowość +, towarzyskość 1)

Rodzaj gatunek + (ilościowość +, występuje skąpo)

Rodzaj gatunek r (ilościowość r, czyli pojedyncze egzemplarze)

warto zanotować przypadki obniżonej żywotności inwentaryzowanych gatunków (np. nie kwitną) co może być pomocne przy określaniu zbiorowiska, świadczy bowiem że dany gatunek znajduje się w warunkach odległych od optymalnych dla jego rozwoju

warstwowość zbiorowiska

Wykonując zdjęcie fitosocjologiczne rozpatruje się roślinność w czterech warstwach (w każdej z osobna). Poszczególne warstwy oznacza się małymi lub wielkimi literami A, B, C, D, gdzie:

space

B - warstwa krzewów i podszytu

space

D - warstwa przyziemna, mchów i porostów

space

ilościowość, pokrycie, liczebność, pokrywanie

Ilościowość jest podstawowym parametrem określanym dla każdego gatunku inwentaryzowanego w zdjęciu fitosocjologicznym osobno w poszczególnych warstwach roślinności.

space

5 - dany gatunek pokrywa 75-100% badanej powierzchni a liczba jego osobników jest dowolna

space

3 - dany gatunek pokrywa 25-50% badanej powierzchni a liczba jego osobników jest dowolna

space

stopień 2 może być rozbity na bardziej szczegółowe klasy: 2b pokrywanie 15-25%, 2b pokrywanie 5-15%, 2m pokrywanie <5% przy liczbie osobników ponad 50

1 - dany gatunek pokrywa <5% badanej powierzchni lecz liczba jego osobników jest duża (5-50 okazów)

space

space

towarzyskość

Towarzyskość jest dodatkowym parametrem określanym dla każdego gatunku inwentaryzowanego w zdjęciu fitosocjologicznym osobno w poszczególnych warstwach roślinności. Stopień towarzyskości może świadczyć o optymalnych warunkach rozwoju danego gatunku, jest też charakterystyczny dla gatunków intensywnie rozmnażających się wegetatywnie.

space

1 - osobniki rosną pojedynczo, odizolowane od siebie

space

3 - gatunek rośnie w kępach tworzących małe płaty lub poduchy

space

5 - gatunek rośnie łanowo

obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 2002-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.03.24 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 05.11.2013 · powstała/was created 02.03.2004

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.atlas-roslin.pl/slownik-fitosocjologia.htm">fitosocjologia - Flora Ogród Zbiorowiska - Atlas roślin Polski atlas-roslin.pl</a>