wskaźnikowy gatunek starych lasów
stary las
Gatunki wskaźnikowe starych lasów posiadają stosowną adnotację na stronie gatunku, w sekcji "występowanie".
Przez stary las rozumie się nie wiek drzewostanu a ciągłość w bardzo długim okresie użytkowania danego obszaru w formie leśnej.
Wskaźniowe gatunki roślin starych lasów to grupa 155 gatunków[746] roślin naczyniowych mogących być sygnałem, że dany fragment lasu jest stary. Są to gatunki ściśle związane z lasami i wolno lub wcale nie kolonizujące obszary nieleśne przekształcane w leśne. Na styku starych lasów i nowych, powstałych po okresie użytkowania rolnego, proces migracji tych gatunków ma tempo zwykle znacznie poniżej 1 m na rok. Co więcej, nawet krótki okres użytkowania rolnego może zerwać ciągłość występowania wielu gatunków leśnych o krótkotrwałym glebowym banku nasion i innych diaspor.
W idealnym przypadku starych lasów, jest zachowana ciągłość istnienia w danym miejscu lasu od okresu lasu pierwotnego, przed pojawieniem się na danym terenie człowieka; tzn. że przez całą historię dany obszar był użytkowany jako las, poddany różnym formą i stopniowi antropopresji.
W praktyce, z uwagi na dostępną dokumentację, można dość pewnie określić na podstawie dokumentów rodzaj użytkowania danego terenu dopiero od XVIII lub XIX wieku i to nie zawsze w odniesieniu do niewielkich obszarów leśnych.
Z tego względu gatunki wskaźnikowe starych lasów są pomocnym narzędziem do typowana, zwłaszcza niewielkich obszarów leśnych, o zachowanej ciągłości historii łączącej je z lasami pierwotnymi.
| lp. | gatunek | nazwa polska |
|---|---|---|
| 1 | Aconitum moldavicum | tojad mołdawski |
| 2 | Actaea spicata | czerniec gronkowy |
| 3 | Adoxa moschatellina | piżmaczek wiosenny |
| 4 | Aegopodium podagraria | podagrycznik pospolity |
| 5 | Ajuga reptans | dąbrówka rozłogowa |
| 6 | Allium ursinum | czosnek niedźwiedzi |
| 7 | Anemone nemorosa | zawilec gajowy |
| 8 | Anemone ranunculoides | zawilec żółty |
| 9 | Anthriscus nitida | trybula lśniąca |
| 10 | Aposeris foetida | sałatnica leśna |
| 11 | Arum maculatum | obrazki plamiste |
| 12 | Asarum europaeum | kopytnik pospolity |
| 13 | Asplenium scolopendrium | języcznik zwyczajny |
| 14 | Athyrium filix-femina | wietlica samicza |
| 15 | Brachypodium sylvaticum | kłosownica leśna |
| 16 | Bromus benekenii | stokłosa Benekena |
| 17 | Campanula latifolia | dzwonek szerokolistny |
| 18 | Campanula trachelium | dzwonek pokrzywolistny |
| 19 | Carex alba | turzyca biała |
| 20 | Carex digitata | turzyca palczasta |
| 21 | Carex elongata | turzyca długokłosa |
| 22 | Carex pendula s.l. | turzyca zwisła |
| 23 | Carex pilosa | turzyca orzęsiona |
| 24 | Carex remota | turzyca rzadkokłosa |
| 25 | Carex strigosa | turzyca zgrzebłowata |
| 26 | Carex sylvatica | turzyca leśna |
| 27 | Cephalanthera damasonium | buławnik wielkokwiatowy |
| 28 | Cephalanthera longifolia | buławnik mieczolistny |
| 29 | Cephalanthera rubra | buławnik czerwony |
| 30 | Chrysosplenium alternifolium | śledziennica skrętolistna |
| 31 | Chrysosplenium oppositifolium | śledziennica naprzeciwlistna |
| 32 | Circaea alpina | czartawa drobna |
| 33 | Circaea intermedia | czartawa pośrednia |
| 34 | Circaea lutetiana | czartawa pospolita |
| 35 | Convallaria majalis | konwalia majowa |
| 36 | Corydalis cava | kokorycz pusta |
| 37 | Corydalis intermedia | kokorycz wątła |
| 38 | Corydalis pumila | kokorycz drobna |
| 39 | Corydalis solida | kokorycz pełna |
| 40 | Dactylis polygama | kupkówka Aschersona |
| 41 | Dactylorhiza fuchsii | kukułka Fuchsa |
| 42 | Daphne mezereum | wawrzynek wilczełyko |
| 43 | Dentaria bulbifera | żywiec cebulkowy |
| 44 | Dentaria enneaphyllos | żywiec dziewięciolistny |
| 45 | Dentaria glandulosa | żywiec gruczołowaty |
| 46 | Dryopteris carthusiana | nerecznica krótkoostna |
| 47 | Dryopteris cristata | nerecznica grzebieniasta |
| 48 | Dryopteris dilatata agg. | nerecznica szerokolistna |
| 49 | Dryopteris filix-mas | nerecznica samcza |
| 50 | Elymus caninus | perz psi |
| 51 | Epilobium montanum | wierzbownica górska |
| 52 | Epipactis atrorubens | kruszczyk rdzawoczerwony |
| 53 | Epipactis helleborine s.str. | kruszczyk szerokolistny |
| 54 | Epipactis purpurata | kruszczyk siny |
| 55 | Equisetum hyemale | skrzyp zimowy |
| 56 | Equisetum sylvaticum | skrzyp leśny |
| 57 | Equisetum telmateia | skrzyp olbrzymi |
| 58 | Euphorbia amygdaloides | wilczomlecz migdałolistny |
| 59 | Euphorbia dulcis | wilczomlecz słodki |
| 60 | Festuca altissima | kostrzewa leśna |
| 61 | Festuca drymeia | kostrzewa górska |
| 62 | Festuca gigantea | kostrzewa olbrzymia |
| 63 | Festuca heterophylla | kostrzewa różnolistna |
| 64 | Ficaria verna | ziarnopłon wiosenny |
| 65 | Gagea lutea | złoć żółta |
| 66 | Gagea minima | złoć mała |
| 67 | Gagea spathacea | złoć pochwolistna |
| 68 | Galanthus nivalis | śnieżyczka przebiśnieg |
| 69 | Galeobdolon luteum | gajowiec żółty |
| 70 | Galium odoratum | przytulia wonna |
| 71 | Galium rotundifolium | przytulia okrągłolistna |
| 72 | Galium schultesii | przytulia Schultesa |
| 73 | Galium sylvaticum | przytulia leśna |
| 74 | Geum urbanum | kuklik pospolity |
| 75 | Glechoma hirsuta | bluszczyk kosmaty |
| 76 | Gymnocarpium dryopteris | cienistka trójkątna |
| 77 | Hacquetia epipactis | cieszynianka wiosenna |
| 78 | Hedera helix | bluszcz pospolity |
| 79 | Hepatica nobilis | przylaszczka pospolita |
| 80 | Hieracium murorum | jastrzębiec leśny |
| 81 | Hieracium sabaudum | jastrzębiec sabaudzki |
| 82 | Hordelymus europaeus | jęczmieniec zwyczajny |
| 83 | Huperzia selago | wroniec widlasty |
| 84 | Hypericum hirsutum | dziurawiec kosmaty |
| 85 | Hypericum montanum | dziurawiec skąpolistny |
| 86 | Hypericum pulchrum | dziurawiec nadobny |
| 87 | Impatiens noli-tangere | niecierpek pospolity |
| 88 | Isopyrum thalictroides | zdrojówka rutewkowata |
| 89 | Lathraea squamaria | łuskiewnik różowy |
| 90 | Lathyrus montanus | groszek skrzydlasty |
| 91 | Lathyrus niger | groszek czerniejący |
| 92 | Lathyrus vernus | groszek wiosenny |
| 93 | Lilium martagon | lilia złotogłów |
| 94 | Listera ovata | listera jajowata |
| 95 | Lunaria rediviva | miesiącznica trwała |
| 96 | Luzula luzulina | kosmatka żółtawa |
| 97 | Luzula luzuloides | kosmatka gajowa |
| 98 | Luzula pilosa | kosmatka owłosiona |
| 99 | Luzula sylvatica | kosmatka olbrzymia |
| 100 | Lycopodium annotinum | kolcowidłak jałowcowaty |
| 101 | Lysimachia nemorum | tojeść gajowa |
| 102 | Maianthemum bifolium | konwalijka dwulistna |
| 103 | Melampyrum nemorosum | pszeniec gajowy |
| 104 | Melampyrum pratense | pszeniec zwyczajny |
| 105 | Melica nutans | perłówka zwisła |
| 106 | Melica uniflora | perłówka jednokwiatowa |
| 107 | Melittis melissophyllum | miodownik melisowaty |
| 108 | Mercurialis perennis | szczyr trwały |
| 109 | Milium effusum | prosownica rozpierzchła |
| 110 | Moehringia trinervia | możylinek trójnerwowy |
| 111 | Mycelis muralis | sałatnik leśny |
| 112 | Neottia nidus-avis | gnieźnik leśny |
| 113 | Orthilia secunda | gruszynka jednostronna |
| 114 | Oxalis acetosella | szczawik zajęczy |
| 115 | Paris quadrifolia | czworolist pospolity |
| 116 | Phegopteris connectilis | zachyłka oszczepowata |
| 117 | Phyteuma spicatum | zerwa kłosowa |
| 118 | Platanthera chlorantha | podkolan zielonawy |
| 119 | Poa nemoralis | wiechlina gajowa |
| 120 | Polygonatum multiflorum | kokoryczka wielokwiatowa |
| 121 | Polygonatum odoratum | kokoryczka wonna |
| 122 | Polygonatum verticillatum | kokoryczka okółkowa |
| 123 | Polystichum aculeatum | paprotnik kolczysty |
| 124 | Polystichum braunii | paprotnik Brauna |
| 125 | Potentilla alba | pięciornik biały |
| 126 | Prenanthes purpurea | przenęt purpurowy |
| 127 | Primula elatior | pierwiosnek wyniosły |
| 128 | Primula veris | pierwiosnek lekarski |
| 129 | Pteridium aquilinum | orlica pospolita |
| 130 | Pulmonaria obscura | miodunka ćma |
| 131 | Pulmonaria officinalis | miodunka plamista |
| 132 | Ranunculus auricomus agg. | jaskier różnolistny a |
| 133 | Ranunculus cassubicus s.l. | jaskier kaszubski |
| 134 | Ranunculus lanuginosus | jaskier kosmaty |
| 135 | Ribes nigrum | porzeczka czarna |
| 136 | Ribes spicatum | porzeczka czerwona |
| 137 | Ribes uva-crispa | porzeczka agrest |
| 138 | Rumex sanguineus | szczaw gajowy |
| 139 | Sanicula europaea | żankiel zwyczajny |
| 140 | Scilla bifolia | cebulica dwulistna |
| 141 | Scrophularia nodosa | trędownik bulwiasty |
| 142 | Solidago virgaurea s.str. | nawłoć pospolita |
| 143 | Stachys sylvatica | czyściec leśny |
| 144 | Stellaria holostea | gwiazdnica wielkokwiatowa |
| 145 | Stellaria nemorum | gwiazdnica gajowa |
| 146 | Symphytum cordatum | żywokost sercowaty |
| 147 | Symphytum tuberosum | żywokost bulwiasty |
| 148 | Trientalis europaea | siódmaczek leśny |
| 149 | Vaccinium myrtillus | borówka czarna |
| 150 | Vaccinium vitis-idaea | borówka brusznica |
| 151 | Veronica montana | przetacznik górski |
| 152 | Vinca minor | barwinek pospolity |
| 153 | Viola mirabilis | fiołek przedziwny |
| 154 | Viola reichenbachiana | fiołek leśny |
| 155 | Viola riviniana | fiołek Rivina |