atlas-roslin.pl

powierzchnia skórki, owłosienie

epiderma (skórka)

lat. epidermis; slo. pokožka, epiderma;
Zewnętrzna tkanka okrywowa roślin naczyniowych, zwykle jednokomórkowa warstwa, ściśle przylegających do siebie komórek; pokrywa wszystkie organy rośliny za wyłączeniem korzeni, pokrytych w początkowym okresie wzrostu przez analogiczną tkankę epiblemę (ryzodermę) z długimi wypustkami — włośnikami.

space

pokrycie [owłosienie]

lat. indumentum; ang. indumentum, indument; niem. Behaarung; cz. odění; slo. odenie;

omszenie

lat. pubescentia; ang. pubescence; ros. опушение;
Pokrycie to zbiór włosków i metablastemów (łuseczek) pokrywających powierzchnię organu. Często używamy węższego określenia owłosienie.

space

Można określić charakter pokrycia np. pokrycie pajęczynowate (lat. indumentum floccosum).

space

nagi

lat. glaber, glabrum; ang. glabrous; niem. kahl; ros. голый; slo. holý;

gładki

lat. glaber;

łysy (łysiejący)

lat. glabratus, glabrescens; ang. glabrate, glabrescent; niem. verkahl, verkahlend; slo. lysý;

prawie nagi

lat. glabriusculus; slo. takmer holý;
Naga (gładka) jest powierzchnia bez pokrycia (nieowłosiona i bez innych wytworów skórki).

space

Powierzchnia jest wyłysiałą lub łysiejącą gdy w początkowym okresie rozwoju była pokryta, później stopniowo stawała się naga lub taką się staje w skutek opadania włosków.

space

omszony

lat. puberulus; niem. kurzzottig, weichhaarig; cz. pýřitý
Pokryty krótkimi, miękkimi włoskami; włoski mogą być rozproszone, ale jeśli włoski są gęsto rozmieszczone to powierzchnia w dotyku sprawia wrażenie aksamitnej a faktura wygląda matowo.

orzęsiony

ang. ciliate; cz. brvitý
Z grubszymi, dłuższymi, prostymi, odstającymi włoskami (rzęskami), zwykle ustawionymi w rzędzie na granicy lub krawędzi organów roślin lub ich części.

kutnerowaty

lat. tomentosus; ang. tomentose; niem. filzig; cz. plstnatý; slo. plstnatý;
Powierzchnia kutnerowata jest pokryta bardzo gęstą warstwą miękkich włosków, tak splątanych, że nie można odróżnić przebiegu poszczególnych; splątane martwe włoski tworzą filcopodobną warstwę zasłaniającą powierzchnię organu [szarotka alpejska (Leontopodium alpinum)]; jest ona matowa, barwy białej, srebrzystobiałej lub szarej.

space

Gdy warstwa pilśniowa jest stosunkowo rzadka i cieńsza, to jest rzadko kutnerowata (lat. subtomentosus). Termin tomentosus bywa też używany nieprecyzyjnie dla powierzchni dość rzadko owłosionych włoskami miękkimi, ±splątanymi.

space

oszroniony (owoszczony)

lat. pruinosus; ang. pruinose; niem. bereift; cz. ojíněný; slo. oinovatený;

kutykula

lat. cuticula; ang. cuticle; ros. кутнкула; slo. kutikula;
Powierzchnia oszroniona (oszadziała [od słowa szadź]) epidermy nagiego organu jest pokryta cienkim nalotem woskowym, zwykle o szarej, białawej barwie, często z sino-niebieskawym refleksem. Gdy ta warstwa jest stosunkowo gruba, mówimy o owoszczeniu.

space

Taką powierzchnię ma wiele soczystych owoców typu jagoda lub pestkowiec, owoce [np. jałowiec (Juniperus)]; czasem taką powierzchnię mają liście [np. kosaciec (Iris)], łodygi, pąki i inne organy.

space

Kutykula to część ściany komórkowej — jest nieścieralna. Jej powierzchnia pod mikroskopem ma charakterystyczną, rozmaitą formę (wzór kutykularny), m.in. guzków, zmarszczek, grzebieni lub dołkowaną.

space

papilla

lat. papilla; ang. papilla; niem. Papillen; ros. папилла; cz. papíla; slo. papílka;
Mikroskopijne uwypuklenie zewnętrznej ściany komórkowej w skórce. Kształtu zaokrąglonego lub stożkowatego z zaokrąglonym końcem.

space

z papillami

lat. papillosus; niem. papillos; ros. с сосóчками; slo. papilózny;
Powierzchnia z papillami jest gładka i naga, matowo-lśniąca z uwagi na nieco rozpraszające światło uwypuklone zewnętrzne ściany komórek skórki (papille). Z definicji papille są umieszczone regularnie, jedna obok drugiej.

space

Problem w polskiej terminologii jest tego rodzaju, że łacińskie papilla i veruca, obie są tłumaczone jako brodawka, także w wyrazach pochodnych (np. przymiotniki papillosa, veruccosa - po polsku brodawkowana). Papilla to np. brodawka sutka (wyniosły, nieduży zaokrąglony na końcu czubek "piersi", skąd wypływa mleko) ale i inne tej wypukłej formy detale anatomiczne organizmu zwierzęcego, a verruca to np. brodawka na skórze, wypukła narośl.

space

brodawka

lat. verruca; ang. verruca, wart; slo. bradavička;
Brodawka to twór wystający z powierzchni, w obrysie okrągławy, formy stożkowatej, na szczycie szeroko zaokrąglony.

space

brodawkowaty

lat. verrucosus; ang. verrucose, verrucate, warty; niem. warzig; ros. с бородавками; slo. bradavičnatý;

drobno brodawkowaty

lat. verruculosus; ang. verruculose;
Powierzchnia brodawkowana jest pokryta drobnymi, ±okrągłymi, wyraźnie wystającymi brodawkami.

space