klucz · Verbascum thapsus · dziewanna drobnokwiatowa

takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
wystepowanie
o mapie występowania
Verbascum thapsus (dziewanna drobnokwiatowa)
główkowate znamię słupka, dłuższe pręciki z drobnymi pylnikami
Cała roślina gęsto, kutnerowato owłosiona, z włoskami gwiazdkowatymi. Pęd kwiatostanowy zwykle pojedynczy z pęczkami kwiatów. Liście łodygowe dość długo zbiegające po łodydze.

Nitki 3 górnych (krótszych pręcików) biało owłosione, dwóch dłuższych pręcików prawie nagie.

Korona nie płaska lecz szeroko lejkowata, stosunkowo nieduża, 12-20(22) mm średnicy

Pylniki nieduże, 1.5-2 mm długości nasadzone na nitkę i krótko krótko zbiegające; dwie dłuższe nitki pręcików 3-4× dłuższe od pylników.

Znamię słupka główkowate, niezbiegające.

Częsta, na północy Polski rzadko. Zręby, zbocza, przydroża, miejsca ruderalne.

klucz · Verbascum densiflorum · dziewanna wielkokwiatowa

Verbascum thapsiforme
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
wystepowanie
o mapie występowania
Verbascum densiflorum (dziewanna wielkokwiatowa)
wydłużone, zbiegające znamię słupka, duże pylniki dłuższych pręcików
Cała roślina gęsto, kutnerowato owłosiona, z włoskami gwiazdkowatymi. Pęd kwiatostanowy zwykle pojedynczy z pęczkami kwiatów. Rośliny zwykle potężne, 100-200 cm wysokości.

Liście odziomkowe siedzące lub krótkoogonkowe (ogonek do 1/4 długości blaszki), z klinowatą nasadą, brzegiem wyraźnie karbowane. Środkowe i górne liście wyraźnie zbiegające po łodydze.

Najdłuższe szypułki kwiatowe w czasie kwitnienie krótkie (< połowa długości kielicha) lub kwiaty niemal siedzące.

Korona ±płaska, dość duża, (20)30-40(55) mm średnicy. Nitki 3 górnych (krótszych pręcików) biało owłosione, dwóch dłuższych pręcików prawie nagie. Znamię słupka wydłużone, zbiegające dwustronnie po szyjce słupka.

Pylniki dwóch dłuższych pręcików duże, mają 3.5-5 mm długości, wyraźnie zbiegają po nitce pylnika, nitka pylnika przy tym krótka, stanowi tylko 0.5-2× długości pylnika.

klucz · Verbascum phlomoides · dziewanna kutnerowata

takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
wystepowanie
o mapie występowania
Verbascum phlomoides (dziewanna kutnerowata)
Cała roślina gęsto, kutnerowato owłosiona, z włoskami gwiazdkowatymi. Pęd kwiatostanowy zwykle pojedynczy z pęczkami kwiatów. Rośliny zwykle nieduże, 80-150 cm wysokości.

Liście odziomkowe wyraźnie ogonkowe, z nasadą klinowatą lub zaokrągloną, blaszka w dole niewyraźnie karbowana. Środkowe i górne liście nie zbiegające po łodydze lub krótko i niewyraźnie zbiegające (ale nie aż do niższego liścia).

Szypułki kwiatowe w czasie kwitnienie ±tak długie jak kielich.

Korona ±płaska, dość duża, (20)30-40(55) mm średnicy. Nitki 3 górnych (krótszych pręcików) biało owłosione, dwóch dłuższych pręcików prawie nagie. Znamię słupka wydłużone, zbiegające dwustronnie po szyjce słupka.

Pylniki dwóch dłuższych pręcików duże, mają 3.5-5 mm długości, wyraźnie zbiegają po nitce pylnika, nitka pylnika przy tym krótka, stanowi tylko 0.5-2× długości pylnika. Znamię słupka wydłużone, zbiegające dwustronnie po szyjce słupka.

Częsta, na północy Polski rzadko. Miejsca ruderalne, nieużytki, przydroża.

klucz · Verbascum nigrum · dziewanna pospolita

takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
wystepowanie
o mapie występowania
Verbascum nigrum (dziewanna pospolita)
Cała roślina owłosiona, z włoskami gwiazdkowatymi. Pęd kwiatostanowy zwykle pojedynczy, z pęczkami kwiatów. Łodyga dołem niemal obła.

Liście łodygowe nie zbiegające po łodydze. Nasada blaszki liściowej dolnych liści łodygowych sercowata.

Nitki wszystkich pręcików fioletowo owłosione.

Pospolita za wyjątkiem wyższych położeń górskich. Miejsca ± suche i kamieniste, zręby, zarośla, murawy, przydroża, tereny kolejowe, zbocza, brzegi rzek i strumieni.

Grupy użytkowe: kwiaty dwuletnie · do ogrodu naturalistycznego · na osłonę z kwiatów (żywopłot jednoroczny) · wysokość 100-150 cm · kwitnienie: 6-9

klucz · Verbascum chaixii ssp. austriacum · dziewanna Chaixa austriacka

Verbascum austriacum
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
Czerwona Księga — VU–narażony
wystepowanie
o mapie występowania
Verbascum chaixii ssp. austriacum (dziewanna Chaixa austriacka)
Cała roślina owłosiona, z włoskami gwiazdkowatymi. Pęd kwiatostanowy zwykle rozgałęzony, z pęczkami kwiatów. Łodyga dołem nieco kanciasta.

Liście łodygowe nie zbiegające po łodydze. Nasada blaszki liściowej dolnych liści łodygowych krótkoklinowata.

Nitki wszystkich pręcików fioletowo owłosione.

Rzadka, na południu Polski. Suche murawy, skały, zarośla, skraje lasów, przydroża.

klucz · Verbascum lychnitis · dziewanna firletkowa

takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
wystepowanie
o mapie występowania
Verbascum lychnitis (dziewanna firletkowa)
Verbascum lychnitis (dziewanna firletkowa)
frament kwiatostanu
Cała roślina z włoskami gwiazdkowatymi. Pęd kwiatostanowy obficie rozgałęziony, z pęczkami kwiatów.

Liście nie zbiegaja po łodydze; umiarkowanie owłosione, z wierzchu zielone, spodem silniej owłosione szarobiale.

Korona drobna, (10)12-14(20) mm średnicy. Nitki wszystkich pręcików białawo owłosione.

Częsta, na północnym-zachodzie rzadko, brak na północnym-wschodzie Polski. Suche murawy, zarośla, skraje lasów, przydroża.

wystepowanie
o mapie występowania
Roślina bez włosków rozgałęzionych, tylko z prostymi włoskami gruczołowatymi i niegruczołowatymi. Liście nie zbiegające po łodydze.

Kwiatostan typu grono, z kwiatami pojedynczo lub po dwa na długich szypułach w kątach przysadek lub podkwiatków.

Korona> zwykle fioletowa. Nitki wszystkich pręcików fioletowo owłosione.

Dość częsta, na południu Polski. Suche murawy, skraje lasów, przydroża.

Roślina rodzima. Uprawiana w ogrodach jako ozdobny kwiat dwuletni. W drugim roku uprawy z rozety liściowej wyrasta pęd kwiatostanowy, zwykle nierozgałęziony, wzniesiony, 60-100 cm wysokości.

Ozdobna w czasie kwitnienia, od końca maja do sierpnia, dzięki purpurowofioletowym kwiatom. W uprawie, obok typowych purpurowo kwiatowych, znajdują się odmiany barwne, karminowopurpurowa ‘Rosetta’ lub o kwiatach białych (‘Flush of White’).

Do uprawy na rabatach bylinowych, w ogrodach o charakterze naturalistycznym.

Grupy użytkowe: kwiaty dwuletnie · do ogrodu naturalistycznego · wysokość 60-100 cm · strefa mrozoodporności 6 · kwitnienie: 5-8

klucz · Verbascum blattaria · dziewanna rdzawa

takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
wystepowanie
o mapie występowania
Roślina bez włosków rozgałęzionych, tylko z prostymi włoskami niegruczołowatymi i bez gruczołowatych. Liście nie zbiegające po łodydze.

Kwiatostan typu grono, z kwiatami pojedynczo lub po dwa na długich szypułach w kątach przysadek lub podkwiatków.

Korona zwykle żółta. Nitki wszystkich pręcików fioletowo owłosione.

Dość częsta na południu Polski. Suche murawy, przydroża.

dawniej zawleczona w Szczecinie

Verbascum speciosum · dziewanna okazała

występowanie w Polsce jest wątpliwe [24]

Verbascum ×ustulatum

Verbascum nigrum × phoeniceum
takson rodzimy lub trwale zadomowiony, nie ujęty czekliście 2002 [24]

klucz do oznaczania

⇒ zwarta wersja klucza
  
(p) [↓] kwiaty w pęczkach po kilka
· kwiatostan nibykłosowy; w kwiatostanie kwiaty gęsto upakowane w pęczkach po kilka w kątach podsadek, z podkwiatkiem
· roślina pokryta licznymi włoskami rozgałęzionymi (obok włosków prostych)
  
    
(p) [↓] nitki dłuższych pręcików prawie nieowłosione
· nitki 3 górnych (krótszych pręcików) biało owłosione, dwóch dłuższych pręcików prawie nagie
· przynajmniej dolne i środkowe liście zbiegające po łodydze; całe rośliny gęsto żółtawo kutnerowato owłosione
· pęd kwiatostanowy zwykle pojedynczy, nierozgałęziony
    
      
(p) [↓] nitki dłuższych pręcików długie w porównaniu z krótkimi pylnikami
· pylniki nieduże, 1.5-2 mm długości, krótko zbiegające; dwie dłuższe nitki pręcików 3-4× dłuższe od pylników
· znamię słupka główkowate, niezbiegające
· korona szeroko lejkowata 12-20(22) mm średnicy
· liście łodygowe dość długo zbiegające po łodydze
Verbascum thapsus (dziewanna drobnokwiatowa) · notka
wystepowanie
takson rodzimy lub trwale zadomowiony
      
      
(p) [↑] nitki dłuższych pręcików krótkie w porównaniu z dużymi pylnikami
· pylniki dwóch dłuższych pręcików duże, mają 3.5-5 mm długości, wyraźnie zbiegają po nitce pylnika, nitka pylnika przy tym krótka, stanowi tylko 0.5-2× długości pylnika
· korona ±płaska, (20)30-40(55) mm średnicy
· znamię słupka wydłużone, zbiegające dwustronnie po szyjce słupka
      
        
(p) [↓] dłuższe ogonki liściowe
· liście odziomkowe wyraźnie ogonkowe, z nasadą klinowatą lub zaokrągloną, blaszka w dole niewyraźnie karbowana
· środkowe i górne liście nie zbiegające po łodydze lub krótko i niewyraźnie zbiegające (ale nie aż do niższego liścia)
· szypułki kwiatowe w czasie kwitnienie ±tak długie jak kielich
· rośliny zwykle nieduże, 80-150 cm wysokości
Verbascum phlomoides (dziewanna kutnerowata) · notka
wystepowanie
takson rodzimy lub trwale zadomowiony
        
        
(p) [↑] krótkie ogonki liściowe
· liście odziomkowe siedzące lub krótkoogonkowe (ogonek do 1/4 długości blaszki), z klinowatą nasadą, brzegiem wyraźnie karbowane
· środkowe i górne liście wyraźnie zbiegające po łodydze
· najdłuższe szypułki kwiatowe w czasie kwitnienie krótkie (< połowa długości kielicha) lub kwiaty niemal siedzące
· rośliny zwykle potężne, 100-200 cm wysokości
Verbascum densiflorum (dziewanna wielkokwiatowa) · notka
wystepowanie
syn. Verbascum thapsiforme · takson rodzimy lub trwale zadomowiony
        
    
(p) [↑] nitki wszystkich pylników są owłosione
· nitki wszystkich pylników są owłosione
· liście zwykle nie zbiegające po łodydze; górą prawie nagie lub słabo owłosione
    
      
(p) [↓] nitki pręcików fioletowo owłosione
· nitki pręcików fioletowo owłosione
· kwiatostan pojedynczy lub skąpo rozgałęziony
      
        
(p) nasada dolnych liści sercowata
· nasada blaszki liściowej dolnych liści łodygowych sercowata
· kwiatostan zwykle pojedynczy
· łodyga dołem niemal obła
Verbascum nigrum (dziewanna pospolita) · notka
wystepowanie
takson rodzimy lub trwale zadomowiony
        
          
(p) nasada dolnych liści klinowata
· nasada blaszki liściowej dolnych liści łodygowych krótkoklinowata
· kwiatostan zwykle rozgałęziony
· łodyga nieco kanciasta
Verbascum chaixii ssp. austriacum (dziewanna Chaixa austriacka) · notka
wystepowanie
syn. Verbascum austriacum · takson rodzimy lub trwale zadomowiony
          
      
(p) [↑] nitki pręcików białawo owłosione
· nitki pręcików białawo owłosione;
· kwiatostan obficie rozgałęziony
Verbascum lychnitis (dziewanna firletkowa) · notka
wystepowanie
takson rodzimy lub trwale zadomowiony
      
  
(p) [↑] kwiaty pojedynczo na długich szypułach
· kwiaty w gronie, pojedynczo lub po dwa na długich szypułach w kątach przysadek, brak podkwiatków
· nitki wszystkich pręcików fioletowo owłosione
· roślina bez włosków rozgałęzionych
· liście nie zbiegające po łodydze
  
    
(p) [↓] kwiaty fioletowe
· korona zwykle fioletowa;
· roślina pokryta wyłącznie prostymi włoskami gruczołowatymi i niegruczołowatymi
Verbascum phoeniceum (dziewanna fioletowa) · notka
wystepowanie
takson rodzimy lub trwale zadomowiony
    
    
(p) [↑] kwiaty żółte
· korona zwykle żółta
· roślina pokryta wyłacznie prostymi włoskami niegruczołowatymi
Verbascum blattaria (dziewanna rdzawa) · notka
wystepowanie
takson rodzimy lub trwale zadomowiony
    
w pełnej wersji atlasu jest tu dodatkowa, zwarta, wersja klucza - wygodna w użyciu gdy chcemy szybko zorientować się w jego strukturze lub znamy już klucz i chcemy szybciej dojść do celu
literatura · references
· Rutkowski L., 1998 — Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. p.411+66k+408k [15]
· Szafer, Wł., Kulczyński, St., Pawłowski, B., 1988 — Rośliny polskie, cz. I i II. p.514 [3]
· Haeupler, H., Muer, T., 2000 — Bildatlas der Farn- und Blütenpflanzen Deutshlands. p.426 [9]
· Rothmaler W., 2005 — Exkursionsflora von Deutschland, Band 4. Gefäßpflanzen: Kritischer Band. p.566 [40]
· Rothmaler W., 1995 — Exkursionsflora von Deutschland, Band 3. Gefäßpflanzen: Atlasband. p.434 [11]
· Slavík, B., 2000 — Květena České Republiky 6 p.295 [71.6]
· Fedorov A., Kamelin R.V., 1981 — Flora Partis Europaeae URSS. T.5 p.213+210k [86.5]
· Flora Polska. Rośliny naczyniowe, 1963 — Tom X p.232 [16.10]
· Schischkin B.K., Bobrov E.G., 1955 — Flora URSS. T.22 p.122 [85.22]
· Tutin T.G. et al., 1972 — Flora Europaea. Volume 3. Diapensiaceae to Myoporaceae p.205 [150.3]
· Mirek Z. et al., 2002 — Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin kwiatowych i paprotników Polski. [24]
· Zając, A., Zając, M. (Eds.), 2001 — Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. - Distribution Atlas of Vascular Plants in Poland. [25]
· Kaźmierczakowa R., Zarzycki K., Mirek Z., 2014 — Polska czerwona księga roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. [169.14]
· Rozporządzenie Ministra Środowiska, 2014 — z dnia 9 października 2014r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin [50.14]
· Tokarska-Guzik B., Dajdok Z., Zając M. i A., Urbisz A., Danielewicz W., Hołdyński Cz., 2012 — Rośliny obcego pochodzenia w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem gatunków inwazyjnych [234]
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 2002-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.02.18 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 27.09.2016 · powstała/was created 15.11.2003

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.atlas-roslin.pl/gatunki/Verbascum.htm">Verbascum (dziewanna) - Flora Ogród Zbiorowiska - Atlas roślin Polski atlas-roslin.pl</a>