uwagi

Rodzaj lipa (Tilia) jest jedynym krajowym reprezentantem rodziny lipowate (Tiliaceae). W Polsce można spotkać dzikorosnące dwa gatunki lip:
· częstą i występującą na terenie całego kraju lipa drobnolistnaB (Tilia cordata)
· występującą rzadziej i tylko w południowej połowie Polski lipę szerokolistną (Tilia platyphyllos).

space

w owłosieniu brak włosków gwiazdkowatych lub nieliczne, pręcików 15-50

Tilia cordata · lipa drobnolistna

takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
wystepowanie
o mapie występowania

- liście małe 30-70(90) mm długości
- liście z wierzchu matowozielone, spodem sinawe, generalnie nagie, z brązowymi kępkami włosków w kątach nerwów
- nerwy 3-rzędu niewyraźne lub niewidoczne
- brzeg blaszki liściowej podniesiony
- kwiatostany uniesione podniesione ponad liście, z 4-11 i więcej kwiatami
- pręciki podobnej długości jak płatki
- owoce małe 6-8 mm długości, bez żeberek
- kwitnie w lipcu, o dwa tygodnie później od lipa szerokolistna (Tilia platyphyllos)

występuje na terenie całego kraju, typowa dla grądów

Grupa użytkowa: drzewa liściaste · na żywopłot

Tilia platyphyllos · lipa szerokolistna

takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
wystepowanie
o mapie występowania
- liście większe 60-120(150) mm długości
- liście obustronnie zielone, jednobarwne, mniej lub bardziej owłosione% podgatunek ssp. platyphyllos tylko od spodu wzdłuż nerwów, podgatunek ssp. cordifolia gęsto, miękko, obustronnie, skupienia włosków +-białe,
- nerwy 3-rzędu wyraźnie widoczne, zwłaszcza od spodu liścia
- brzeg blaszki liściowej opuszczony
- kwiatostany opuszczone (schowane pod liście), z nielicznymi (do 6) kwiatami
- pręciki dłuższe od płatków
- owoce większe, 8-10 mm długości, wyraźnie 5-żeberkowe
- kwitnie w końcu czerwca, na początku lipca, dwa tygodnie wcześniej niż lipa drobnolistna (Tilia cordata)

w stanie dzikim bardzo rzadko w południowej połowie Polski, poza tym często sadzona

Grupa użytkowa: drzewa liściaste · na żywopłot

- mieszaniec lipa drobnolistna (Tilia cordata) i Tilia dasystyla
- liście dwubarwne, górna powierzchnia ciemnozielona, gładka, dolna jasnozielona, naga, z kępkami żółtawych włosków w kątach liści,
- kwiatów w kwiatostanie 3-7
- owoce z zarysowanymi żeberkami, płonne
- kwitnie po lipa szerokolistna (Tilia platyphyllos)

w uprawie jeden klon o stałych cechach często sadzony w miastach z racji ozdobnych ciemnych połyskujących liści i zwisających młodych gałęzi

Grupa użytkowa: drzewa liściaste

w ołosieniu liczne gwiazdkowate włoski, pręcików ponad 50

- liście bardzo duże, do 150-200 mm długości
- ząbki na liściach z długą, zakrzywiną, zwykle gruczołkowatą ostką na szczycie
- liście obustronnie nagie lub z kępkami włosków w kątach nerwów,

Grupa użytkowa: drzewa liściaste

Tilia tomentosa · lipa srebrzysta

lipa węgierska
takson uprawiany [24]
- liście początkowo obustronnie pokryte gęstym kutnerem, potem z wierzchu ciemnozielone, od spodu wyraźnie białe,
- zielone liście utrzymują się do późnej jesieni

często sadzona w parkach

Grupa użytkowa: drzewa liściaste · na żywopłot

uprawiane ozdobne

Tilia maximowicziana · lipa Maksimowicza

takson uprawiany, nie ujęty w czekliście 2002 [24]
Mieszaniec lipy drobnolistnej (Tilia cordata) i lipy szerokolistnej (Tilia platyphyllos) spotykany także często naturze (stąd właściwszy byłby status „rodzimy dla flory Polski”), poza tym powszechnie uprawiany jako drzewo alejowe i uliczne

Tilia ×flaccida

takson uprawiany, nie ujęty w czekliście 2002 [24]

Tilia henryana · lipa Henry'ego

takson uprawiany, nie ujęty w czekliście 2002 [24]

Tilia americana ‘Moltkei’

Tilia americana × petiolaris · Tilia moltkei
takson uprawiany, nie ujęty w czekliście 2002 [24]

Tilia ×flavescens · lipa żółknąca

Tilia americana × cordata
literatura · references
· Seneta W., Dolatowsk, J., 2000 — Dendrologia. p.399 [12]
· Tomanek, J., 1997 — Botanika leśna. [13]
· Hejný, S., Slavík, B., 1992 — Květena České Republiky 3 p.276 [71.3]
· Flora Polska. Rośliny naczyniowe, 1959 — Tom VIII. p.302 [16.8]
· Rothmaler W., 2005 — Exkursionsflora von Deutschland, Band 4. Gefäßpflanzen: Kritischer Band. p.308 [40]
· Rutkowski L., 1998 — Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. p.299+73k [15]
· Sokolov S.Ja., 1958 — Djerjevja i kustarniki SSSR. T.4 p.660 [119.4]
· Tzvelev N.N., 1996 — Flora Europae Orientalis. T.9 p.226 [86.9]
· Schischkin B.K., Bobrov E.G., 1949 — Flora URSS. T.15 p.4 [85.15]
· Bugała, W., 2000 — Drzewa i krzewy. p.548 [38]
· Tutin T.G. et al., 1968 — Flora Europaea. Volume 2. Rosaceae to Umbelliferae p.247 [150.2]
· Szafer, Wł., Kulczyński, St., Pawłowski, B., 1988 — Rośliny polskie, cz. I i II. p.398 [3]
· Mirek Z. et al., 2002 — Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin kwiatowych i paprotników Polski. [24]
· Zając, A., Zając, M. (Eds.), 2001 — Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. - Distribution Atlas of Vascular Plants in Poland. [25]
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 2002-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.06.15 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 13.01.2016 · powstała/was created 27.10.2002

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.atlas-roslin.pl.pl/gatunki/Tilia.htm"> Tilia (lipa) - Atlas roślin Polski atlas-roslin.pl</a>