W Polsce występują dwa częste gatunki dębów: częstszy dąb szypułkowy (Quercus robur) i rzadszy dąb bezszypułkowy (Quercus petraea) (poniżej tabela porównawcza), kilka dalszych gatunków jest stosunkowo często uprawianych (patrz klucz poniżej).
Drzewa. Pączki z wieloma łuskami.

Liście zwykle w różnym stopniu pierzasto wcinane; żyłek bocznych zwykle mniej jak 12.

Kwiaty męskie w zwieszonych kotkach.

Nasiona (żołędzie) pojedynczo, w miseczce, objęte nią w 1/4-3/4.

⇑ skok do węzła klucza nadrzędnego [na stronie: Fagaceae (bukowate)]
liścieszypułki owocostanówmiseczkawystępowanie
Quercus robur (dąb szypułkowy)
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
Quercus robur (dąb szypułkowy)
Liście siedzące lub na bardzo krótkim ogonku.
Nasada blaszki liściowej sercowata do uszkowatej.
Żyłki boczne zwykle dochodzą do końca klap i do wcięć między nimi.
Wcześniejszy wiosenny rozwój liści.
Quercus robur (dąb szypułkowy)
XL
Szypułko owocostanów 3-7cm długości. Młode z ciemnymi pręgami.
Quercus robur (dąb szypułkowy)
Łuski na czapeczce rzadkie.
Quercus petraea (dąb bezszypułkowy)
Quercus sessilis
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
Quercus petraea (dąb bezszypułkowy)
liście XL
Liście z wyraźnym ogonkiem, ponad 1cm długim.
Nasada blaszki liściowej klinowata lub zaokrąglona.
Żyłki boczne zwykle dochodzą jedynie do końca klap (do wcięć nie dochodzą).
Późniejszy wiosenny rozwój liści.
Quercus petraea
żołędzie
Żołędzie niemal siedzące na gałązkach, po (1-)3(-5) w kątach liści.
Młode bez prążków.
Łuski na czapeczce gęste.
Poza północno-wschodnią Polską.
wystepowanie
o mapie występowania
⇑ skok do węzła klucza nadrzędnego [na stronie: Fagaceae (bukowate)]
⇒ zwarta wersja klucza
  
(p) zęby i klapy ±długo zaostrzone (↓nie)
· Klapy i zęby liścia ± długo zaostrzone, wyciągnięte w dłuższe lub krótkie ostki lub podobne twory. Klapy wąskie, wcięcia głębokie, znacznie większa jak do połowy szerokości blaszki.
· Endokarp (wewnętrzna strona łupiny nasiona) filcowato owłosiony.
· Gatunki obce. Owoce dojrzewają w drugim roku.
  
    
Quercus coccinea (dąb szkarłatny)
(p) pączki w górze owłosione (↓nie)
· Pączki w górnej połowie krótko białawo omszone.
· Liście spodem jasnozielone, zupełnie nagie lub z niewyraźnymi kępkami włosków w kątach żyłek; klap 3(4) pary, górna krawędź klapy odchodzi o osia liścia po kątem ostrym.
· Drzewo o dobrze oczyszczającej się koronie.
Quercus coccinea (dąb szkarłatny)
takson uprawiany, nie ujęty w czekliście 2002
    
    
(p) pączki nagie(↑nie)
· Pączki nagie.
· Liście spodem z wyraźnymi kępkami włosków w kątach żyłek.
    
      
Quercus palustris (dąb błotny)
Quercus palustris (dąb błotny)
Quercus palustris (dąb błotny)
(p) pędy cienkie, zwisłe (↓nie)
· Pędy cienkie, zwisłe; podobnie końce gałęzi.
· Gałęzie i pnie z licznymi krótkimi ulistnionymi pędami; drzewo słabo oczyszcza się z suchych gałęzi.
· Liście 8-12cm długości; obustronnie czysto zielone z 2-4 parami klap, ich górna krawędź odstaje od osi liścia ± pod kątem prostym.
      
      
Quercus rubra (dąb czerwony)
Quercus rubra (dąb czerwony)
XL
Quercus rubra
(p) pędy grubsze, nie zwisłe(↑nie)
· Pędy grubsze, nie zwisłe.
· Drzewo dobrze oczyszczające się z gałęzi.
· Liście 12-25cm długości z 3-6 parami klap; z wierzchu ciemnozielone, spodem jaśniejsze bardziej żółtawe.
Quercus rubra (dąb czerwony)
antropofit zadomowiony we florze polskiej
  Często sadzone drzewo.
      
  
(p) zęby i klapy bez wyciągniętego ostkowatego zakończenia(↑nie)
· Zęby i klapy tępe lub ostre ale bez wyciągniętego ostkowatego zakończenia (może być jakby nasadzona ostka — dąb burgundzki (Quercus cerris)).
  
    
Quercus cerris (dąb burgundzki)
Quercus cerris (dąb burgundzki)
XL
Quercus cerris (dąb burgundzki)
(p) ząbki i klapy z nasadzoną ostką (↓nie)
· Ząbki i klapy po części tępe ale zakończone krótką, jakby nasadzoną, ostką.
· Miseczki z kędzierzawo odstającymi równowąskimi łuskami.
· Przylistki trwałe, obejmują pączki.
Quercus cerris (dąb burgundzki)
dąb frędzelkowaty · antropofit zadomowiony we florze polskiej
    
    
(p) ząbki i klapy bez nasadzonej ostki(↑nie)
· Ząbki i klapy tępe lub zaostrzone ale nie wyciągnięte ostkowato i bez nasadzonej ostki.
· Miseczki z drobnymi łuskami, przylegającymi lub nieco odstającymi, lub tylko najwyższe łuski silnie wydłużone (dąb wielkoowocowy (Quercus macrocarpa)).
    
      
(p) przylistki trwałe, filcowato owłosione (↓nie)
· Przylistki przy górnych i bocznych pączkach trwałe, gęsto filcowato owłosione.
      
        
Quercus macranthera (dąb kaukaski)
Quercus macranthera (dąb kaukaski)
(p) liście płytko wcinane (↓nie)
· Liście płytko wcinane.
· Okwiat kwiatów męskich podzielony dalej niż do połowy na szeroko jajowate odcinki.
        
        
Quercus frainetto
Quercus frainetto
(p) liście głębiej wcinane(↑nie)
· Liście głębiej wcinane.
· Okwiat kwiatów męskich podzielony do nasady na wąsko lancetowate odcinki.
        
      
(p) przylistki nietrwałe(↑nie)
· Przylistki nietrwałe, jeśli pozostają przy górnych pączkach to nie są filcowato owłosione.
  Tutaj między innymi gatunki rodzime o żołędziach dojrzewających w pierwszym roku.
      
        
Quercus robur (dąb szypułkowy)
Quercus robur (dąb szypułkowy)
XL
(p) liście na krótkich ogonkach, nasada sercowato uszkowata (↓nie)
· Ogonki liściowe krótkie, ok. 5mm długości lub liście prawie siedzące; nasada blaszki sercowata, z uszkami po bokach ogonka liściowego.
· Szypułki owocostanów długie.
Quercus robur (dąb szypułkowy)
wystepowanie
takson rodzimy lub trwale zadomowiony
  Lasy, zarośla, sadzony.
        
        
(p) liście z dłuższymi ogonkami, nasada klinowata lub zaokrąglona(↑nie)
· Ogonki liściowe ponad 1cm długości; nasada blaszki liściowej klinowata lub zaokrąglona.
        
          
(p) pędy i pączki gęsto filcowato owłosione (↓nie)
          
            
Quercus macrocarpa
(p) liście duże (↓nie)
· Liście 15-30cm długości.
· Górne łuski miseczki silnie wydłużone, wystają poza jej brzeg.
· Żołędzie do 5cm długości.
            
            
Quercus pubescens (dąb omszony)
Quercus pubescens (dąb omszony)
(p) liście mniejsze(↑nie)
· Liście do ok. 10cm długości.
· Wszystkie łuski na miseczce krótkie, przylegające.
· Żołędzie mniejsze.
Quercus pubescens (dąb omszony)
wystepowanie
antropofit zadomowiony we florze polskiej
  W rezerwacie Bielinek nad Odrą oraz sadzony.
            
          
Quercus petraea
Quercus petraea
(p) pędy i pączki nagie lub skąpo owłosione(↑nie)
· Pędy i pączki nagie lub skąpo owłosione.
· Szypułki owocostanów krótkie, tak że żołędzie niemal siedzące.
Quercus petraea (dąb bezszypułkowy)
wystepowanie
syn. Quercus sessilis · takson rodzimy lub trwale zadomowiony
  Lasy, brak na północnym-wschodzie Polski.
          
w pełnej wersji atlasu jest tu dodatkowa, zwarta, wersja klucza - wygodna w użyciu gdy chcemy szybko zorientować się w jego strukturze lub znamy już klucz i chcemy szybciej dojść do celu

rodzime i często uprawiane

W Polsce na terenie całego kraju występują dwa rodzime gatunki dębów: częstszy dąb szypułkowy (Quercus robur), o żołędziach umieszczonych na długich szypułkach i krótkoogonkowych liściach i rzadszy dąb bezszypułkowy (Quercus petraea) o żołędziach siedzących i dłuższych ogonkach liści.
Stosunkowo często możemy spotkać gatunki importowane, w tym zwłaszcza uprawiany w lasach i rozsiewający się samorzutnie dąb czerwony (Quercus rubra).
literatura · references
· Sokolov S.Ja., 1951 — Djerjevja i kustarniki SSSR. T.2 p.390+422 [119.2]
· Hejný, S., Slavík, B., 1990 — Květena České Republiky 2 p.21 [71.2]
· Flora Polski Rośliny naczyniowe, 1992 — Tom III edycja II p.21 [16.3II]
· Rothmaler W., 2005 — Exkursionsflora von Deutschland, Band 4. Gefäßpflanzen: Kritischer Band. p.181 [40]
· Rutkowski L., 1998 — Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. p.102+72k+101k [15]
· Seneta W., Dolatowsk, J., 2000 — Dendrologia. p.146 [12]
· Haeupler, H., Muer, T., 2000 — Bildatlas der Farn- und Blütenpflanzen Deutshlands. p.84 [9]
· Tzvelev N.N., 2004 — Flora Europae Orientalis. T.11 p.55 [86.11]
· Komarov, V.L., 1936 — Flora URSS. T.5 p.332 [85.5]
· Bugała, W., 2000 — Drzewa i krzewy. p.432 [38]
· Tutin T.G. et al., 1993 — Flora Europaea. Volume 1. Psilotaceae to Platanaceae p.72 [150.1]
· Szafer, Wł., Kulczyński, St., Pawłowski, B., 1988 — Rośliny polskie, cz. I i II. p.58 [3]
· Mirek Z. et al., 2002 — Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin kwiatowych i paprotników Polski. [24]
· Zając, A., Zając, M. (Eds.), 2001 — Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. - Distribution Atlas of Vascular Plants in Poland. [25]
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 2002-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.04.11 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 17.02.2016 · powstała/was created 27.10.2002

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.atlas-roslin.pl/gatunki/Quercus.htm">Quercus (dąb) - Flora Ogród Zbiorowiska - Atlas roślin Polski atlas-roslin.pl</a>