takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]

Carum carvi L.

kminek zwyczajny (potocznie: kozieradka pospolita)
Carum carvi (kminek zwyczajny)
06.06.2009, masyw Śnieżnicy, Beskid Wyspowy; copyright © by Anna Nowak-Dańda
Carum carvi (kminek zwyczajny)
kwiaty
Carum carvi (kminek zwyczajny)
łodyga i liście w dolnej części rośliny
Carum carvi (kminek zwyczajny)
niedojrzałe owoce
Carum carvi (kminek zwyczajny)
kwiatostany
Carum carvi (kminek zwyczajny)
młode rozłupnie
Carum carvi
rozłupnia, widać karpofor
Carum carvi (kminek zwyczajny)
Carum carvi (kminek zwyczajny)

opis

Roślina dwuletnia. W pierwszym roku tworzy walcowaty, korzeń spichrzowy, o zapachu marchwi. W drugim kwitnie i owocuje.

space

Liście długoogonkowe, w zarysie wydłużone, u dolnych liści ogonek liściowy pochwiasto rozszerzony, u górnych liści szeroko obłoniony i wyciągnięty w dwa uszka. Blaszka liściowa podwójnie lub potrójnie pierzasta końcowe odcinki równowąskie < 1mm szerokości, zaostrzone, podzielone dłoniasto lub pierzasto; odcinki drugiego i pierwszego rzędu, w dolnej części liścia, są ustawione względem siebie ±pod kątem prostym - na krzyż.

space

Kwiaty białe, rzadko różowe. Płatki okrągło odwrotnie jajowate, w górze wycięte i zagięte do góry i ku nasadzie.

space

Owoc typu rozłupnia z dwoma owockami - niełupkami, te wydłużone, 2.8-3.5 mm długości. Owocki łukowato wygięte, z pięcioma wąskimi, nitkowatymi, białawymi żebrami, w bruzdach po jednej smudze, z pięcioma bruzdami. Owoc aromatyczny, o charakterystycznym zapachu. Dojrzewa w lipcu i sierpniu. Ośka karpoforu do 2/3 rozszczepiona.

występowanie

wystepowanie
o mapie występowania
Kminek jest rośliną pospolitą na terenie całej Polski na nizinach i w górach po regiel górny. Charakterystyczny dla żyznych, wilgotnych łąk i pastwisk z rzędu O.Arrhenatheretalia elatioris, spotkamy go też na poboczach dróg, miedzach, wałach przeciwpowodziowych i na innych terenach trawiastych.

space

Gatunek charakterystyczny (Ch.) dla:

space_elw

Gatunek wyróżniający (D.) dla:

space_elw

roślina jadalna, przyprawowa

Owoce kminku są używane jako wszechstronna przyprawa aromatyczna - zawierają kilka procent olejku lotnego.

space

W kuchni polskiej wysuszone nasiona kminku, w całości, kruszone lub mielone, stosuje się między innymi jako dodatek do kwaszonej kapusty, chleba, serów dojrzewających, mięs, potraw z ziemniaków. Używany jest też do aromatyzowania nalewek np. kminkówki.

space

roślina lecznicza

Od wieków używany w medycynie ludowej między innymi jako środek ułatwiający trawienie ciężkostrawnych pokarmów, wiatropędny, przeciwdziałający kolce jelitowej.

wymagania i uprawa

Wymagania: światło · umiarkowane słońce · woda · gleba przeciętnie wilgotna · odczyn · gleba o obojętnym pH · ciepło · miejsce umiarkowanie zimne lub miejsce umiarkowanie chłodne lub miejsce przeciętnie ciepłe · zwięzłość · gleba lekka, piaszczysta lub gleba średnio zwięzła lub gleba ciężka, gliniasta · próchnica · gleba mineralno-próchnicza, zasobna w humus · żyzność · podłoże żyzne

Analiza dostępności nasion (form i odmian #1):
• bez odmiany ·

znalezisko 20090606.2.and - Carum carvi (kminek zwyczajny); masyw Śnieżnicy, Beskid Wyspowy
4f · 20090606.2.and
leg. Anna Nowak-Dańda
/masyw Śnieżnicy, Beskid Wyspowy/
znalezisko 20090625.12.09 - Carum carvi (kminek zwyczajny); Bieszczady, Zatwarnica-Dolina Tworylczyka
9f · 20090625.12.09
leg. Marek Snowarski
/Bieszczady, Zatwarnica-Dolina Tworylczyka/
znalezisko 20030613.1.bl - Carum carvi (kminek zwyczajny)
4f · 20030613.1.bl
leg. Barbara Łotocka
znalezisko 20080522.4.and - Carum carvi (kminek zwyczajny); Uniejów-Rędziny k. Miechowa
5f · 20080522.4.and
leg. Anna Nowak-Dańda
/Uniejów-Rędziny k. Miechowa/
znalezisko 00010000.09_7_14.jmak - Carum carvi (kminek zwyczajny); ogród zielny, Niemcy
5f · 00010000.09_7_14.jmak
leg. Jarosław Makowski
/ogród zielny, Niemcy/
literatura · references
· Rutkowski L., 1998 — Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. p.342+331 [15]
· Flora Polska. Rośliny naczyniowe ... Tom IX, 1960 — Umbelliferae p.62 [16.9]
· Szafer, Wł., Kulczyński, St., Pawłowski, B., 1988 — Rośliny polskie, cz. I i II. p.444 [3]
· Haeupler, H., Muer, T., 2000 — Bildatlas der Farn- und Blütenpflanzen Deutshlands. p.369 [9]
· Rothmaler W., 2005 — Exkursionsflora von Deutschland, Band 4. Gefäßpflanzen: Kritischer Band. p.502 [40]
· Rothmaler W., 1995 — Exkursionsflora von Deutschland, Band 3. Gefäßpflanzen: Atlasband. p.367 [11]
· Lánská, D., 1992 — Jadalne rośliny dziko rosnące. p.70 [66]
· Hlava, B., Lánská, D., 1983 — Rośliny przyprawowe. p.98 [67]
· Tyszyńska-Kownacka, D., 1980 — Zioła na działce i w ogródku przydomowym. p.46 [68]
· Bańkowski, Cz., Serwatka, J., 1977 — Pożyteczne chwasty. p.40 [69]
· Slavík, B., 1997 — Květena České Republiky 5 p.318 [71.5]
· Tzvelev N.N., 2004 — Flora Europae Orientalis. T.11 p.355 [86.11]
· Schischkin B.K., 1950 — Flora URSS. T.16 p.385 [85.16]
· Kulpa, W., 1988 — Nasionoznawstwo chwastów. p.193+193i+372 [80]
· Tutin T.G. et al., 1968 — Flora Europaea. Volume 2. Rosaceae to Umbelliferae p.354 [150.2]
· Mirek Z. et al., 2002 — Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin kwiatowych i paprotników Polski. [24]
· Zając, A., Zając, M. (Eds.), 2001 — Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. - Distribution Atlas of Vascular Plants in Poland. [25]
· Matuszkiewicz W., 2001 — Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. [14]
· Zarzycki, K., Trzcińska-Tacik, H., Różański, W., Szeląg, Z., Wołek, J., Korzeniak, U., 2002 — Ecological indicator values of vascular plants of Poland (Ekologiczne liczby wskażnikowe roślin naczyniowych Polski). [23]
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 2002-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.07.20 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 09.02.2016 · powstała/was created 16.07.2003

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.atlas-roslin.pl.pl/gatunki/Carum_carvi.htm"> Carum carvi (kminek zwyczajny) - Atlas roślin Polski atlas-roslin.pl</a>